Μια προτεινόμενη πρωτοβουλία για νομοσχέδιο στην Καλιφόρνια, μέσω του οποίου θα επιβάλλεται εφάπαξ φόρος 5% στους κατοίκους με καθαρή περιουσία που υπερβαίνει το 1 δισεκατομμύριο δολάρια, επηρεάζει τα πλουσιότερα άτομα στην πολιτεία, ακόμη και πριν μπει σε ψηφοφορία.
Αυξάνονται οι πλούσιοι και οι υπερπλούσιοι που ζουν στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τη νέα έκθεση Wealth Report 2025
Οι οικονομικοί σύμβουλοι των υπερπλούσιων αναφέρουν ότι τουλάχιστον έξι δισεκατομμυριούχοι εγκατέλειψαν την Καλιφόρνια πριν από την Πρωτοχρονιά, ενώ πολύ περισσότεροι προετοιμάζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που το μέτρο προχωρήσει.
Αντιμετώπιση κενών χρηματοδότησης
Ο προτεινόμενος φόρος, που στοχεύει στην αντιμετώπιση σημαντικών κενών χρηματοδότησης στην υγειονομική περίθαλψη, στην επισιτιστική αρωγή και στην εκπαίδευση, έχει γίνει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες δημοσιονομικές συζητήσεις στην πολιτεία τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με το Bloomberg, o Ντέιβιντ Λεσπεράνς, ειδικός σε μετεγκαταστάσεις πελατών με υψηλή καθαρή περιουσία, ήδη βοήθησε προσωπικά τέσσερις δισεκατομμυριούχους να αλλάξουν τόπο κατοικίας πριν από την καταληκτική ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου που αναφέρεται στο νομοσχέδιο.
Δύο άλλοι δισεκατομμυριούχοι, ο Πίτερ Τιλ και ο Ντέιβιντ Σακς, ανακοίνωσαν δημόσια μετεγκαταστάσεις στη Φλόριντα και το Τέξας την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Η φυγή άρχισε
Οι σύμβουλοι διαχείρισης πλούτου λένε ότι αυτές οι κινήσεις είναι μόνο η αρχή. Ο Ντιβές Μακάν, ιδρυτής της Iconiq Capital, είπε στο Bloomberg ότι εκτιμά ότι τέσσερις ή πέντε οικογένειες δισεκατομμυριούχων έχουν ήδη εγκαταλείψει την Καλιφόρνια και προβλέπει ότι άλλες 15 έως 20 θα μπορούσαν να ακολουθήσουν εάν εγκριθεί ο φόρος.
Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης ότι ο συνιδρυτής της Alphabet, Λάρι Πέιτζ, έχει μετεγκατασταθεί, αν και οι εκπρόσωποί του αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Η πρωτοβουλία, που εισήχθη από ένα συνδικάτο εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, θα επιβάλει έναν εφάπαξ φόρο 5% στους Καλιφορνέζους με αξία άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, συγκεντρώνοντας ενδεχομένως περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια
Ωστόσο, πρέπει ακόμη να συγκεντρώσει εκατοντάδες χιλιάδες υπογραφές για να πληροί τις προϋποθέσεις για τεθεί σε ψηφοφορία – δημοψήφισμα τον Νοέμβριο και στη συνέχεια να εξασφαλίσει την έγκριση των ψηφοφόρων.
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης Νιούσομ είναι αντίθετος
Ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ
Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει σημαντική αντίθεση, ακόμη και από τον Δημοκρατικό κυβερνήτη Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος έχει επικρίνει την πρόταση. Παρά τα εμπόδια αυτά, η απλή πιθανότητα να εγκριθεί έχει προκαλέσει πρόωρες αποχωρήσεις και αμυντικό σχεδιασμό μεταξύ των περίπου 200 δισεκατομμυριούχων της Καλιφόρνια.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το μέτρο θα μπορούσε να βλάψει την οικονομία καινοτομίας της Καλιφόρνια, ιδιαίτερα τη Silicon Valley, όπου ζουν πολλοί από τους πλουσιότερους κατοίκους της πολιτείας.
Οι διαφωνούντες προειδοποιούν ότι ο φόρος θα μπορούσε να πλήξει όχι μόνο τους έχοντες δισεκατομμύρια σε απτά περιουσιακά στοιχεία αλλά και τους ιδρυτές νεοσύστατων επιχειρήσεων των οποίων ο πλούτος υπάρχει σε μεγάλο βαθμό στα χαρτιά και μπορεί να είναι μη ρευστοποιήσιμος.
Αναλύσεις υποδεικνύουν ότι ενώ ο φόρος θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικά εφάπαξ έσοδα, θα μπορούσε τελικά να μειώσει τα μακροπρόθεσμα φορολογικά έσοδα εάν οι πλουσιότεροι μετεγκατασταθούν. Δεδομένου ότι περίπου το 40% των φορολογικών εσόδων της Καλιφόρνια προέρχεται από μόλις το 1% των κατοίκων της, ακόμη και μια μικρή έξοδος θα μπορούσε να έχει υπερβολικές δημοσιονομικές συνέπειες.
Η πρόταση έχει προκαλέσει έντονη πολιτική συζήτηση. Η υποστήριξη του βουλευτή Ρο Κάνα για τον φόρο προκάλεσε έντονη κριτική από τον επιχειρηματία Μάικλ Μόριτζ, ο οποίος υποστήριξε ότι θα έπληττε τα οικονομικά της πολιτείας και θα αποθάρρυνε τη δημιουργία πλούτου. Ο Κάνα αντέτεινε ζητώντας ελέγχους και μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της σπατάλης στις κρατικές δαπάνες.
Εν τω μεταξύ, οι σύμβουλοι πλούτου τονίζουν ότι οι δισεκατομμυριούχοι είναι ιδιαίτερα κινητικοί και δεν χρειάζεται να διαμένουν στην Καλιφόρνια για να διατηρήσουν ή να αυξήσουν την περιουσία τους.
Άλλες πολιτείες παρακολουθούν το πείραμα
Άλλες πολιτείες, όπως το Ρόουντ Άιλαντ, η Νέα Υόρκη, η Ουάσινγκτον και το Ιλινόις, εξετάζουν το ενδεχόμενο αύξησης των φόρων στους πλουσιότερους, αλλά η πρόταση της Καλιφόρνια ξεχωρίζει για το ότι στοχεύει σε ένα μεγάλο, εφάπαξ μέρος της καθαρής αξίας αντί για το ετήσιο εισόδημα.
Οι σύμβουλοι προειδοποιούν ότι εάν εφαρμοστεί, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ισχυρό προηγούμενο για άλλες πολιτείες. Νομικοί εμπειρογνώμονες αναμένουν επίσης συνταγματικές αμφισβητήσεις, γύρω από την αναδρομικότητα του φόρου, τις μεθόδους αποτίμησης και τη νομιμότητα. Ο δικηγόρος Άλεξ Σπίρο προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη δικαστική διαμάχη θα έβλαπτε το επιχειρηματικό κλίμα της Καλιφόρνια.
Το νομοσχέδιο έχει ήδη τροποποιηθεί για να αντιμετωπίσει ορισμένες ανησυχίες, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης μιας διάταξης που θα φορολόγησε τους δισεκατομμυριούχους που εγκατέλειψαν την πολιτεία πριν από την Πρωτοχρονιά. Ισχύει πλέον για τους κατοίκους από την 1η Ιανουαρίου 2026 και περιλαμβάνει μια ταχεία διαδικασία νομικής αναθεώρησης που αποσκοπεί στην ταχεία επίλυση των προκλήσεων.
Ωστόσο, οι σύμβουλοι σημειώνουν ότι ακόμη και χωρίς αναδρομική εφαρμογή, η απειλή από μόνη της αρκεί για να επηρεάσει τη συμπεριφορά, με τους ιδρυτές και τους επενδυτές να επανεξετάζουν το χρονοδιάγραμμα των IPO, τους γύρους χρηματοδότησης και τις στρατηγικές ρευστότητας.
Δεν θα εγκαταλείψουν όλοι την Καλιφόρνια
Τζένσεν Χουάνγκ
Σε κάθε περίπτωση, δεν σχεδιάζουν όλοι οι δισεκατομμυριούχοι να φύγουν. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, δήλωσε ότι δεν ανησυχεί και είναι πρόθυμος να πληρώσει υψηλότερους φόρους, τονίζοντας την αξία του οικοσυστήματος της Σίλικον Βάλεϊ.
Ο κατασκευαστής ακινήτων Τζον Σομπράτο σχεδιάζει επίσης να παραμείνει, προβλέποντας ότι το μέτρο τελικά θα αποτύχει. Οι υποστηρικτές του φόρου αναφέρουν τέτοιες δηλώσεις ως απόδειξη ότι οι φόβοι για μαζική έξοδο είναι υπερβολικοί, ενώ οι επικριτές υποστηρίζουν ότι ακόμη και οι περιορισμένες αποχωρήσεις θα μπορούσαν να έχουν διαρκείς οικονομικές συνέπειες.
Συνολικά, η πρόταση έχει ήδη εντείνει τις συζητήσεις σχετικά με τη δικαιοσύνη, την κινητικότητα και τη βιωσιμότητα της μεγάλης εξάρτησης από μια μικρή ομάδα εξαιρετικά πλούσιων φορολογουμένων για τη χρηματοδότηση δημόσιων υπηρεσιών, υπογραμμίζοντας την ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ προοδευτικής φορολογίας και οικονομικής ανταγωνιστικότητας.
Πηγή: ΟΤ.gr
