Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίση στέγασης: από το 2010, οι μέσες τιμές πώλησης κατοικιών στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 55,4 % και τα ενοίκια κατά 26,7 %, ξεπερνώντας την αύξηση των εισοδημάτων για πολλές ομάδες.
Στο τέλος του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτίμησε ότι η μέση υπερτίμηση των τιμών των κατοικιών στην Πορτογαλία είναι περίπου 25 % πάνω από την εύλογη αξία, «ξεπερνώντας άλλες αγορές ακινήτων» στην Ένωση.
Αυτό πλήττει ιδιαίτερα τους νέους, ειδικά εκείνους μεταξύ 18 και 29 ετών, καθώς είναι πιο πιθανό να καθυστερήσουν στην πληρωμή των ενοικίων και των λογαριασμών κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Eurofound, ενός ιδρύματος που εστιάζει στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας.
Οι νέοι τείνουν επίσης να αναζητούν στέγαση σε αστικές περιοχές, όπου συγκεντρώνονται οι ευκαιρίες απασχόλησης, αλλά είναι και εκεί όπου το χάσμα μεταξύ ζήτησης και προσφοράς είναι πιο έντονο.
«Οι νέοι της Ευρώπης αντιμετωπίζουν αυτή την κρίση σε μια καθοριστική φάση της ζωής τους, αναγκάζοντας πολλούς να επιλέξουν συνθήκες διαβίωσης που διαφορετικά δεν θα επέλεγαν, όπως να ζουν με τους γονείς ή τους συγγενείς τους», σημειώνεται στην έκθεση.
Αυτό όμως, σύμφωνα με το euronews, συχνά οδηγεί σε υπερπληθυσμό των κατοικιών, καθώς οι άνθρωποι δυσκολεύονται να βρουν προσιτή στέγαση για ένα μόνο άτομο.
Το 2024, τα υψηλότερα ποσοστά υπερπληθυσμού παρατηρήθηκαν στη Ρουμανία (41 %), τη Λετονία (39 %) και τη Βουλγαρία (34 %), ενώ τα χαμηλότερα στην Κύπρο (2 %), τη Μάλτα (4 %) και την Ολλανδία (5 %).
Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι πολύ καλύτερη για τους νέους που καταφέρνουν να ζουν ανεξάρτητα από τους γονείς τους: ξοδεύουν σημαντικά μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για στέγαση και είναι πιο πιθανό να επιβαρύνονται με τα έξοδα στέγασης, σε σύγκριση με άλλες ηλικιακές ομάδες.
Ποιες χώρες της ΕΕ επενδύουν στη στέγαση;
Στη Βουλγαρία, την Ιρλανδία, την Πολωνία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, καθώς και σε ορισμένες περιοχές της Αυστρίας και της Ιταλίας, η ενοικίαση κατοικιών είναι τόσο ακριβή που, σε πολλές περιοχές, απαιτείται περισσότερο από το 80 % του μέσου μισθού για να ενοικιαστεί ένα τυπικό διαμέρισμα δύο δωματίων.
Ωστόσο, ορισμένες χώρες επενδύουν στη στέγαση για να προσπαθήσουν να αντισταθμίσουν τις χειρότερες επιπτώσεις της κρίσης.
Στην ΕΕ το 2024, το 5,3% του ΑΕΠ επενδύθηκε στη στέγαση, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.
Η Κύπρος ήταν η χώρα της ΕΕ που επένδυσε περισσότερο, με 8% του ΑΕΠ της, ακολουθούμενη από την Ιταλία με 6,8% και τη Γερμανία με 6,2%.
Αντίθετα, η Πολωνία ήταν η χώρα με τις χαμηλότερες επενδύσεις, με 2,2%.
Η Λετονία και η Ελλάδα ακολουθούν τις χώρες με τις χαμηλότερες επενδύσεις, με 2,5% και 2,6% αντίστοιχα.
Πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πρώτο Σχέδιο Προσιτής Στέγασης για την αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης σε ολόκληρη την Ένωση.
Το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα για τον εντοπισμό κερδοσκοπικών συμπεριφορών και την προώθηση της δικαιοσύνης στην αγορά κατοικιών.
Η ΕΕ θα κινητοποιήσει τουλάχιστον 11,5 δισεκατομμύρια ευρώ από τον πολυετή προϋπολογισμό της, τα οποία θα προστεθούν στα 43 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν ήδη δεσμευτεί για κοινωνική, προσιτή και βιώσιμη στέγαση. Οι εθνικές και περιφερειακές τράπεζες και ιδρύματα προώθησης αναμένεται να επενδύσουν 375 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2029.
Οι ανεκπλήρωτες ανάγκες στέγασης συνδέονται με μια σειρά αρνητικών αποτελεσμάτων.
Αυτές περιλαμβάνουν την αδυναμία να ζήσει κανείς ανεξάρτητα, την αδυναμία να ακολουθήσει την καριέρα που έχει επιλέξει, αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την επιλογή να αναβάλει την απόκτηση παιδιών.
