Ο Άνθρωπος που Διοίκησε τη Μάχη Μιλά: Γιατί Χάθηκε το Ελικόπτερο στα Ίμια
Η τεχνική ανάλυση Λιούλη για την πτώση του ελικοπτέρου στα Ίμια…
Τριάντα χρόνια μετά τα Ίμια, η συζήτηση γύρω από την πτώση του ελικοπτέρου του Πολεμικού Ναυτικού παραμένει ανοιχτή. Ανάμεσα στις φωνές που επανέρχονται με ψύχραιμη, τεχνική ματιά, ξεχωρίζει η ανάλυση του Λιούλη, ο οποίος, μέσα από το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ, επιχειρεί να αποδομήσει τα σενάρια που κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί και να σταθεί αυστηρά στα δεδομένα.
Δεν υπήρξε ένδειξη προσβολής ή βλάβης
Η τοποθέτησή του ξεκινά με μία βασική παραδοχή: η αξιολόγηση του περιστατικού πρέπει να γίνει χωρίς υπερβολές και εικασίες, αλλά αποκλειστικά με βάση όσα μεταδόθηκαν από το ίδιο το ελικόπτερο και καταγράφηκαν από τους ειδικούς εκείνης της νύχτας. Σύμφωνα με τον Λιούλη, στο δίκτυο επικοινωνίας των ειδικών δεν καταγράφηκε ποτέ αναφορά ότι το ελικόπτερο δεχόταν πυρά. Όπως επισημαίνει, σε περίπτωση προσβολής, ο χειριστής θα είχε τη δυνατότητα, και την υποχρέωση, να το δηλώσει άμεσα με σαφή φρασεολογία. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν συνέβη. «Εδώ εγώ ξανά λέω, θέλω να είμαι ιδιαίτερα προσεκτικός. Όπως είπα και προηγουμένως, εγώ προσωπικά άκουγα το δίκτυο των ειδικών. Σε αυτό το δίκτυο, πρώτον, δεν αναφέρθηκε ότι το ελικόπτερο προσεβλήθη. Αν προσβαλλόταν, ο χειριστής θα μπορούσε να πει “προσβαλλόμαστε”» ανέφερε.
Παράλληλα, απορρίπτει και το ενδεχόμενο αιφνίδιας τεχνικής βλάβης. Για να οδηγηθεί ένα στρατιωτικό ελικόπτερο σε πτώση, θα έπρεπε να έχει προηγηθεί σοβαρό πρόβλημα στον κινητήρα, στα υδραυλικά συστήματα, στην πλοήγηση ή να έχει εκδηλωθεί φωτιά. Καμία τέτοια ένδειξη δεν μεταδόθηκε από το πλήρωμα, γεγονός που όπως τονίζει έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάλυση του συμβάντος. «Δεύτερον, αν είχε βλάβη και έπεσε, ούτε και αυτό αναφέρθηκε. Για να πέσει το ελικόπτερο θα έπρεπε να είχε βλάβη στον κινητήρα, στα υδραυλικά, στο σύστημα πλοήγησης, να είχε φωτιά, αυτό όμως δεν αναφέρθηκε από το ελικόπτερο ότι υπήρχε».
Το σημείο της πτώσης και τα κρίσιμα ευρήματα
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο Λιούλης και στη γεωγραφική θέση όπου εντοπίστηκαν τα συντρίμμια. Το ελικόπτερο δεν κατέπεσε στην άμεση περιοχή των δυτικών Ιμίων, αλλά βορειοανατολικά από την Καλόλιμνο, σε απόσταση περίπου ενάμιση έως δύο ναυτικών μιλίων. Οι πλωτήρες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, βρέθηκαν σε τέτοια διάταξη που παραπέμπει σε κάθετη πρόσκρουση στη θάλασσα. Το στοιχείο αυτό, κατά τον Λιούλη, ενισχύει το σενάριο της απώλειας προσανατολισμού ή της επιχειρησιακής αστοχίας και όχι μιας κατάρριψης. Αν το ελικόπτερο είχε δεχθεί πυρά, θα παρουσίαζε διαφορετική τροχιά πτώσης. Καθοριστικό είναι και το εύρημα από την ανέλκυση του κουφαριού: δεν εντοπίστηκαν ίχνη από σφαίρες ή βλήματα. Για τον Λιούλη, αυτό κλείνει οριστικά τον κύκλο των σεναρίων περί εχθρικής ενέργειας.
Δείτε το βίντεο:
«Οι πλωτήρες, είπαν οι ειδικοί, ήταν σε τέτοια απόσταση. Τι δείχνει αυτό; Πρόσκρουση στη θάλασσα. Αν βαλλόταν, θα αιωρείτο και θα έπεφτε σε κάποια περιοχή. Και τελευταίο: όταν ανασύρθηκε το κουφάρι του ελικοπτέρου, οι ειδικοί ανέφεραν ότι δεν υπήρχαν τρύπες, ούτε από σφαίρες ούτε από βλήματα. Αυτά γνωρίζω. Δεν ειπώθηκε τίποτα για βλάβη» περιέγραψε ο Λιούλης.
Το ανθρώπινο και επιχειρησιακό σκέλος της τραγωδίας
Πέρα από την τεχνική διάσταση, η ανάλυση Λιούλη αποκτά ιδιαίτερο βάρος όταν αγγίζει το επιχειρησιακό επίπεδο. Εκφράζει ανοιχτά την αγανάκτησή του για την απουσία ενός σαφούς, προετοιμασμένου σχεδίου από ελληνικής πλευράς. Όπως σημειώνει, η τουρκική πλευρά κινούνταν βάσει συγκεκριμένου σχεδιασμού, ο οποίος είχε επεξεργαστεί και εγκριθεί σε ανώτατο επίπεδο τις προηγούμενες ημέρες. Κατά την εκτίμησή του, εάν υπήρχε αντίστοιχη δομημένη προετοιμασία, η αποστολή του ελικοπτέρου, και τελικά η τραγωδία, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. «Αυτό που με λύπησε είναι ότι αν υπήρχε ένα σχέδιο του τι θέλαμε να κάνουμε θα μπορούσε αυτό να είχε αποφευχθεί – η πτώση του ελικοπτέρου. Οι Τούρκοι πήγαιναν βάση ενός σχεδίου. Απλά υπενθυμίζω αυτά που ξέραμε, ότι 29 και 30 Ιανουαρίου, το συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας για πολλές ώρες μελέτησε, έβγαλε στόχο και έδωσε οδηγίες για σχέδιο. Αν, λοιπόν, και εμείς είχαμε κάνει κάτι τέτοιο… Ένιωσα μία αγανάκτηση, οι χειριστές των ελικοπτέρων ήταν ήρωες, πέθαναν στο καθήκον» επισημαίνει.
Τριάντα χρόνια μετά, η ανάλυση του Λιούλη δεν λειτουργεί μόνο ως αναδρομή στο παρελθόν, αλλά και ως προειδοποίηση για το μέλλον. Η πτώση του ελικοπτέρου στα Ίμια, σύμφωνα με τη δική του οπτική, δεν ήταν αναπόφευκτη. Ήταν το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού ασάφειας, πίεσης και έλλειψης σαφούς στρατηγικού πλαισίου με τραγικές συνέπειες.
Το σημείο της πτώσης και τα κρίσιμα ευρήματα
