Στην ανάπτυξη και διάθεση 20 νέων φαρμάκων μεταξύ των ετών 2022-2030 στοχεύει η βιοφαρμακευτική AstraZeneca, διεκδικώντας ηγετική θέση στον τομέα της βιώσιμης περίθαλψης, προσβλέποντας στην εξέλιξή της σε εταιρεία αξίας 80 δις. δολ.
Ήδη μέχρι σήμερα έχει κυκλοφορήσει 9 νέες δραστικές ουσίες, ενώ άλλες 20 βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης.
Διαθέτοντας ένα δυναμικό ερευνητικό πρόγραμμα, αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη και την επιστήμη των δεδομένων στο 90% των προγραμμάτων των μικρών μορίων, από το στάδιο της ταυτοποίησης θεραπευτικών στόχων μέχρι τις κλινικές δοκιμές. στο τέλος του 2025 περιελάμβανε 197 έργα, από τα οποία σε κλινική φάση ανάπτυξης βρίσκονται τώρα τα 176, με 20 νέα μόρια να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης, ενώ πάνω από 100 κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ να βρίσκονται σε εξέλιξη. Μόνο το 2025, επενδύθηκαν 14,2 δισ. δολ. για έρευνα και ανάπτυξη.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αξιοποιείται επίσης στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη άλλων θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως πεπτιδικές ή πρωτεϊνικές θεραπείες, θεραπείες βασισμένες σε νουκλεοτίδια και κυτταρικές θεραπείες.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, το 40% των φαρμάκων που κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ δεν διατέθηκαν ποτέ σε ευρωπαϊκές χώρες
Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της AstraZeneca Ελλάδος Έλενα Χουλιάρα
Τα παραπάνω στοιχεία έδωσε η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AstraZeneca Ελλάδας και Κύπρου Έλενα Χουλιάρα σε συνάντηση με εκπροσώπους του Τύπου, με θέμα τις δραστηριότητες και τους στόχους της εταιρείας παγκοσμίως και στην Ελλάδα, την πρωτοπορία της στην έρευνα και καινοτομία, καθώς και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το εθνικό σύστημα υγείας. Στην εκδήλωση μίλησαν, επίσης, ο Ιατρικός Διευθυντής AstraZeneca Ελλάδας Πέτρος Γαλανάκης και η Corporate & Regulatory Affairs Director Γιώτα Κοτσεκίδου.
Ισχυρό αποτύπωμα
Το 2025 ήταν και πάλι μία χρονιά ισχυρής δυναμικής για την εταιρεία. Τα συνολικά της έσοδα αυξήθηκαν κατά 9% στα 58,7 δις δολ. με 217 κυκλοφορίες προϊόντων στην αγορά, ενώ το ερευνητικό της χαρτοφυλάκιο σημείωσε σημαντική πρόοδο με 16 θετικές ανακοινώσεις αποτελεσμάτων κλινικών μελετών Φάσης III.
Στο τέλος του 2025, η AstraZeneca διατηρούσε περισσότερους από 96.000 εργαζομένους— μια παγκόσμια κοινότητα επιστημόνων, ερευνητών και επαγγελματιών που εργάζονται με κοινό σκοπό.
Στην Ελλάδα
Στη χώρα μας, το 2025 ο κύκλος εργασιών, προ εκπτώσεων και άλλων επιστροφών, διαμορφώθηκε στα 425 εκατ. ευρώ, ενώ οι εκπτώσεις και επιστροφές (rebate και clawback) προς το σύστημα υγείας ανήλθαν σε 225,3 εκατ. ευρώ.
Η παρουσία της αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια, καθώς για την περίοδο 2026–2028 προβλέπεται η έγκριση 17 νέων φαρμάκων, καθώς και 51 νέων θεραπευτικών ενδείξεων, από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων.
Η συμβολή της AstraZeneca Ελλάδας στον τομέα της έρευνας είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντική. Κατά την περίοδο 2020–2025 πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα συνολικά 89 κλινικές μελέτες με τη συμμετοχή της εταιρείας ενώ υλοποιήθηκαν και 8 προγράμματα πρώιμης πρόσβασης για ασθενείς.
Η παρουσία της εταιρείας στην ελληνική αγορά αποτυπώνεται και στο ανθρώπινο δυναμικό της, που αριθμεί 270 εργαζομένους, με τη μεγάλη πλειονότητα να διαθέτει υψηλό επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης.
Καινοτομία και δαπάνη
Όπως τόνισε η κ. Χουλιάρα, «από το 2022 και μετά, η φαρμακοβιομηχανία καλύπτει περισσότερο από το 53% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης -εξαιρουμένης της συμμετοχής των ασθενών. Την ίδια ώρα, η δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση εκτιμούμε ότι θα εξακολουθεί να αυξάνεται με πιο αργό ρυθμό από εκείνον της συνολικής δαπάνης, κι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιστροφών, εάν δεν ληφθούν επιπρόσθετα μέτρα. Η συνεχής αύξηση των επιστροφών και των υποχρεωτικών μηχανισμών επιβάρυνσης της βιομηχανίας απειλεί τη βιωσιμότητα του συστήματος και — το σημαντικότερο — την πρόσβαση των ασθενών στις βέλτιστες καινοτόμες θεραπείες.
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μελέτες της IQVIA, μόνο ένα στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα καταφέρνει τελικά να φτάσει στην Ελλάδα. Από τα 173 φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων την περίοδο 2020–2023, μόλις τα 45 διατέθηκαν στη χώρα.
Ανισότητες πρόσβασης ασθενών
Σήμερα, υπάρχουν πρωτοποριακά φάρμακα και θεραπείες, ωστόσο η ευρεία, ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση σε αυτά παραμένει ζητούμενο.
Οι ανισότητες μεταξύ των μεγάλων αγορών είναι ήδη έντονες.
Στην Ευρώπη, οι ογκολογικοί ασθενείς αναμένουν κατά μέσο όρο περίπου δύο χρόνια περισσότερο για πρόσβαση σε νέα φάρμακα σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα τελευταία πέντε χρόνια, το 40% των φαρμάκων που κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ δεν διατέθηκαν ποτέ σε ευρωπαϊκές χώρες.
Η αναστροφή αυτής της τάσης είναι εφικτή, εφόσον όμως η υγεία αντιμετωπιστεί ως στρατηγική επένδυση, ικανή να απελευθερώσει το πλήρες οικονομικό και κοινωνικό δυναμικό της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης. Η επένδυση στην υγεία και την καινοτομία αποτελεί επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης, στην ευημερία, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Χρειάζεται να κινηθούμε σε τρεις βασικές κατευθύνσεις, ώστε να προσφέρουμε άμεση ανακούφιση στο σύστημα, ενώ ταυτόχρονα να το μετασχηματίσουμε σε βάθος χρόνου και να αυξήσουμε τους βαθμούς προβλεψιμότητας άρα και τη βιωσιμότητά του.
Η πρώτη διάσταση αφορά τον μετασχηματισμό του συστήματος υγείας και περιλαμβάνει ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος δεδομένων, δημιουργία εθνικού συμβουλίου φαρμακευτικής πολιτικής, ουσιαστική μεταρρύθμιση του HTA, προώθηση διαπραγματεύσεων βασισμένων στην αξία και επανεξέταση του πλαισίου αποζημίωσης.
Η δεύτερη διάσταση αφορά τη γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού και περιλαμβάνει αξιοποίηση της δυναμικής των δεδομένων, διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης, και ολιστική διαχείριση της ζήτησης.
Και τέλος, χρειάζεται να διευρύνουμε την προοπτική με την οποία προσεγγίζουμε την υγεία με ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και με ισχυρότερη έμφαση στην πρόληψη».
