Με δεδομένο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι «27» στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών, καθιστούν σαφές ότι θα πρέπει στην παρούσα φάση να υπάρξει ευελιξία για τη στήριξη των πολιτών και της βιομηχανίας να αντεπεξέλθει στην αύξηση των τιμών της ενέργειας.
Ωστόσο, αποφεύγουν για την ώρα να ανακοινώσουν συγκεκριμένα μέτρα, περιοριζόμενοι στις γενικές οδηγίες. Επίσης τονίζουν ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων καταδεικνύουν ότι η ενεργειακή μετάβαση παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική.
Καθώς έτσι θα επιτευχθεί η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας, η διαρθρωτική μείωση των τιμών ενέργειας και η παροχή της καθαρής, άφθονης και εγχώριας ενέργειας που απαιτείται για την τροφοδοσία της οικονομίας του μέλλοντος.
«Η επιτάχυνση της ανάπτυξης και ενσωμάτωσης ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών άνθρακα πηγών ενέργειας και της αποθήκευσης ενέργειας είναι απαραίτητη για τη μείωση της εξάρτησης από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού» αναφέρεται στα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής.
Στοχευμένα μέτρα σήμερα
Όπως επισημαίνει, πέρα από τη μακροχρόνια πολιτική, «απαιτούνται στοχευμένες λύσεις βραχυπρόθεσμα για να διασφαλιστεί προσιτή ενέργεια, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική ουδετερότητα και τις συγκεκριμένες καταστάσεις των κρατών μελών, την ιδιαίτερη έκθεση ορισμένων βιομηχανικών τομέων στον κίνδυνο μετεγκατάστασης και την ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών για τους ενεργοβόρους καινοτόμους τομείς, χωρίς να υπονομεύεται η προβλεψιμότητα και οι ίσοι όροι ανταγωνισμού».
Ειδικά λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι «27» επισημαίνουν ότι αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές ενέργειας για τους Ευρωπαίους πολίτες και επιχειρήσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη για συντονισμένη αντίδραση.
Προσωρινές λύσεις
Για τους λόγους αυτούς, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
- καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει χωρίς καθυστέρηση μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων που προέκυψαν από την κρίση στη Μέση Ανατολή·
- καλεί την Επιτροπή, υπό το πρίσμα της πρόσφατης επιστολής του Προέδρου της, συμπεριλαμβανομένης της πρόθεσης αύξησης του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς, να παρουσιάσει επειγόντως στοχευμένα μέτρα – για όλες τις συνιστώσες των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας – για συγκεκριμένες ενέργειες για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και την αντιμετώπιση της υπερβολικής αστάθειας βραχυπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων τομέων, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές καταστάσεις μεταξύ των κρατών μελών.
Εθνικά στοχευμένα μέτρα
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή καλείται επίσης να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό εθνικών προσωρινών και στοχευμένων μέτρων για τον μετριασμό των σημαντικών επιπτώσεων των καυσίμων και των σχετικών συνιστωσών κόστους στο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και τον αντίκτυπο όλων των άλλων συνιστωσών κόστους, όπως περιγράφονται στην επιστολή, διατηρώντας παράλληλα τα μακροπρόθεσμα επενδυτικά σήματα και υποστηρίζοντας την επιτάχυνση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και χαμηλών εκπομπών άνθρακα, και εξασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.
Επίση το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
- καλεί την Επιτροπή να υποβάλει αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ) το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2026, για να μειωθεί η αστάθεια της τιμής του άνθρακα και να μετριαστεί ο αντίκτυπός της στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του σχετικού κόστους της αλυσίδας εφοδιασμού, και στην εκτροπή δραστηριοτήτων, διατηρώντας παράλληλα τον ουσιαστικό ρόλο του ΣΕΔΕ στη μετάβαση στο κλίμα και την ενέργεια μέσω ενός σήματος τιμών που βασίζεται στην αγορά για τις εκπομπές άνθρακα, το οποίο προωθεί τις επενδύσεις και την καινοτομία·
- καλεί τους συννομοθέτες να συμφωνήσουν, το 2026, σε ένα φιλόδοξο πακέτο δικτύων για την ταχεία κατασκευή των απαραίτητων υποδομών, τη διασφάλιση της προστασίας και της ανθεκτικότητάς τους και την ενίσχυση των διασυνδέσεων, σε εθνικό και διευρωπαϊκό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω του εξορθολογισμού και της επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, συμβάλλοντας έτσι σε μια ολοκληρωμένη και πιο ισχυρή αγορά ενέργειας, ορίζοντας παράλληλα μια ευέλικτη προσέγγιση για το εσωτερικό εισόδημα συμφόρησης που προκύπτει από εσωτερικές ζώνες προσφοράς που λαμβάνει υπόψη τις εθνικές συνθήκες·
- καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να επιταχύνουν την εφαρμογή της ατζέντας της Ενεργειακής Ένωσης 2030, ώστε να επιτραπεί γρήγορα η αυξημένη και οικονομικά προσιτή ηλεκτροδότηση.
Πέρα από όλα αυτά, οι «27» συμφωνούν ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάσει τα παραπάνω ζητήματα ενέργειας τον Ιούνιο του 2026 για να εξετάσει την πρόοδο.
