Αν και η ελληνική τραπεζική αγορά εισέρχεται το 2026 σε μια φάση ωρίμανσης (βλέπουμε την ανακατανομή του χρηματοδοτικού ρόλου της οικονομίας και αναμένουμε τη σταδιακή λήξη των ευρωπαϊκών εργαλείων στήριξης), με την πιστωτική επέκταση να παραμένει θετική, το ερώτημα μετατοπίζεται από το «αν υπάρχει ρευστότητα» στο «ποιος έχει πρόσβαση σε αυτή».
Σύμφωνα με τις τελευταίες αναλύσεις της αγοράς, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν επανέλθει σε ισχυρή κερδοφορία και ενισχύουν τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων, με αιχμή τις μεγάλες επενδύσεις και τις πράσινες υποδομές.
Παράλληλα, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), διοχετεύονται σημαντικοί πόροι co-financing, με το συνολικό διαθέσιμο πακέτο να λειτουργεί ως επιταχυντής επενδύσεων σε ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό.
Ωστόσο, η εικόνα τελικά δεν είναι ομοιόμορφη. Μελέτες των EY και Grant Thornton καταγράφουν ότι, παρά την αυξημένη τραπεζική ικανότητα χρηματοδότησης, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πιο περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαιο σε σχέση με τους μεγάλους ομίλους, λόγω υψηλότερου ρίσκου, περιορισμένων εξασφαλίσεων και αυστηρότερων κριτηρίων αξιολόγησης.
Την ίδια στιγμή, η σταδιακή απορρόφηση των πόρων του RRF δημιουργεί ένα «κενό χρηματοδότησης» που οι τράπεζες καλούνται να καλύψουν με νέα, πιο εμπορικά μοντέλα δανεισμού.
Πηγαίνοντας σε μια μακροοικονομική οπτική, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές σημειώνουν ότι οι τράπεζες της ΕΕ παραμένουν ισχυρά κεφαλαιοποιημένες, αλλά λειτουργούν σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και μεταβαλλόμενων κινδύνων, από γεωπολιτικές εντάσεις έως μεταβλητότητα στις αγορές.
Η νέα εποχή του AI για τις τραπεζικές υπηρεσίες
Την ίδια στιγμή, ο τραπεζικός κλάδος μετασχηματίζεται εκ βαθέων από την τεχνητή νοημοσύνη. Η χρήση AI επεκτείνεται από τη διαχείριση κινδύνων έως την ανάλυση πιστοληπτικής ικανότητας και την αυτοματοποίηση λειτουργιών, με τις τράπεζες να επιδιώκουν ταχύτερες αποφάσεις και πιο εξατομικευμένες υπηρεσίες για τους πελάτες τους.
Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη (Generative AI) εισάγει ένα νέο λειτουργικό μοντέλο που λειτουργεί με chatbots και digital onboarding συστήματα, έως και AI-driven credit scoring tools που μπορούν να αξιολογούν επιχειρήσεις σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Όπως επισημαίνουν στελέχη του κλάδου, η μετάβαση δεν αφορά μόνο την αποδοτικότητα, αλλά την ίδια τη φύση της τραπεζικής εμπειρίας.
Η τράπεζα του μέλλοντος
Η «τράπεζα του μέλλοντος» πλέον δεν θα λειτουργεί αποκλειστικά ως χρηματοδότης, αλλά ως ψηφιακός σύμβουλος επιχειρηματικών αποφάσεων. Με την αξιοποίηση generative AI, τα πιστωτικά ιδρύματα κινούνται προς μοντέλα προληπτικής χρηματοδότησης, όπου η ανάλυση δεδομένων επιτρέπει την πρόβλεψη αναγκών ρευστότητας πριν αυτές εκδηλωθούν.
Σε αυτό το νέο τοπίο, η πρόκληση για την ελληνική αγορά είναι διπλή καθώς καλείται να διατηρήσει τη δυναμική της πιστωτικής επέκτασης και ταυτόχρονα να μειώσει το χάσμα πρόσβασης μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων και ΜμΕ.
Το αποτέλεσμα θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η επόμενη ημέρα της ελληνικής επιχειρηματικότητας θα είναι πραγματικά συμπεριληπτική ή απλώς πιο ψηφιοποιημένη.
Με πληροφορίες από European Banking Authority, ey.com, Οικονομικό Ταχυδρόμο, theaicronicle.com, eib.org, grantthornton.com
