Ποιος είναι ο Τόνι Τσεν; Ποια η Σάρα Μέρσελ και ποιος ο Νικολά… Φινάνς (Finance); Δεν είναι γνωστοί στο ευρύ κοινό. Είναι όμως προσωπικότητες διάσημες στο κοινό των επενδυτών. Τουλάχιστον των Γάλλων ή όσων γαλλόφωνων, τέλος πάντων, επενδύουν σε blue chips του δείκτη CAC-40 ή σε μετοχές άλλων εισηγμένων στο Χρηματιστήριο του Παρισιού, αλλά και σε ξένες αγορές, της Wall Street συμπεριλαμβανομένης.
Ο Τόνι, η Σάρα και ο Νικόλας ο Χρηματοοικονομικός είναι μια νέα κατηγορία «δημιουργών περιεχομένου» στα κοινωνικά δίκτυα. Από τους πλέον επιδραστικούς, στο μέτρο που ανταγωνίζονται στα ίσια (ίσως και να τείνουν να παραμερίσουν) τους παραδοσιακούς συμβούλους επενδύσεων των τραπεζών, των χρηματιστηριακών εταιρειών και άλλων «θεσμικών παικτών» της αγοράς.
Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα έκθεσης της γαλλικής Αρχής Χρηματοοικονομικών Αγορών (AMF) – της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς δηλαδή – που δημοσιοποιήθηκε στις 15 Ιουλίου. Διότι η Αρχή εντοπίζει μια «έκρηξη στις μεμονωμένες επενδύσεις». Μια πρακτική που έγινε ιδιαίτερα ορατή το τρίτο τρίμηνο του 2025, αφού το διάστημα αυτό διενεργήθηκαν 10,9 εκατομμύρια συναλλαγές μετοχών.
Ψηφιακή μετάβαση
Αυτή η έντονη χρηματιστηριακή δραστηριότητα του περυσινού καλοκαιριού στην παρισινή και τις διεθνείς αγορές κεφαλαίων και επίσης στις αγορές κρυπτονομισμάτων, είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του ενδιαφέροντος στα social media για τα θέματα που άπτονται της οικονομίας, των επιχειρήσεων και των επενδύσεων εν γένει.
Η ρεπόρτερ του «Figaro» Αλίς Κλοτζινσκί κάνει λόγο για μια «ψηφιακή μετάβαση» που καθοδηγείται από την εμφάνιση «νεομεσιτών». Νέων επενδυτικών συμβούλων δηλαδή, που προσφέρουν ψηφιοποιημένες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, «με δέλεαρ το πολύ χαμηλό (ή και μηδενικό) κόστος», ακόμα και όταν πρόκειται για «πρόσβαση σε διεθνείς τίτλους, ιδιαίτερα της Βόρειας Αμερικής».
«Fininfluencers»
«Αν και οι τραπεζικοί σύμβουλοι παραμένουν η πρωταρχική πηγή πληροφόρησης για τους επενδυτές, η σημασία των διαδικτυακών χρηματοοικονομικών επιρροών από άτομα που ονομάζονται fininfluencers αυξάνεται διαρκώς, ιδιαίτερα μεταξύ των επενδυτών νεαράς ηλικίας», γράφει η ρεπόρτερ του «Figaro». Αυτό δείχνουν τα στοιχεία της γαλλικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Και στο σημείο αυτό αναρωτιέται ένας καχύποπτος αναγνώστης της έκθεσης αν την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης αυτοί οι fininfluencers είναι φυσικά πρόσωπα ή ρομπότ. Ή αν τέλος πάντων τα φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονται ως «μπροστινοί» δεν είναι τίποτα περισσότερο από απλοί χρήστες της ΑΙ, άσχετοι με επενδύσεις και με τα χρηματοοικονομικά εν γένει.
Εν πάση περιπτώσει, «μεταξύ των επενδυτών από το έτος 2023 το 28% αντλούσε πληροφορίες από τα κοινωνικά δίκτυα προτού πραγματοποιήσει μια επένδυση στο Χρηματιστήριο ή σε κρυπτογραφικά περιουσιακά στοιχεία», σύμφωνα με παλαιότερη έκθεση του ΟΟΣΑ. Και, πιο πρόσφατα, τον Δεκέμβριο του 2025, το Βαρόμετρο Αποταμίευσης της γαλλικής AMF επιβεβαίωσε ότι το 12% του συνόλου των Γάλλων επενδυτών «παρακολουθούσε στενά τις αναρτήσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στα κοινωνικά δίκτυα προτού προχωρήσει σε κάποια επένδυση».
Μπούγιο να γίνεται
Για να κατανοήσει καλύτερα αυτό το φαινόμενο, η AMF έθεσε στο μικροσκόπιο την πραγματική επιρροή που μπορεί να έχουν τα κοινωνικά δίκτυα. Και οι ερευνητές της Αρχής επισήμαναν μια «υποαντίδραση» αυτών των επενδυτών στα fundamentals, μια υποτίμηση δηλαδή της σημασίας των πραγματικών οικονομικών και επιχειρηματικών δεικτών, σε συνδυασμό με μια «υπεραντίδραση» – μια υπερεκτίμηση της σημασίας – των μηνυμάτων και των αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα.
Και να μελετούσαν οι επενδυτές την ουσία των σχολίων και των εκτιμήσεων, πάει καλά. Το ανησυχητικό είναι ότι επηρεάζονται από την εντύπωση που τους προκαλούν οι αναφορές σε μια επένδυση, παρά οι πραγματικές αξιολογήσεις της επένδυσης. Η αποθέωση του «κλικ» δηλαδή.
«Οι επενδυτές είναι πιο ευαίσθητοι στον αριθμό των μηνυμάτων που δημοσιεύονται στα κοινωνικά δίκτυα και στην αναγνωσιμότητά τους, παρά στο περιεχόμενό τους», υπογραμμίζεται στη μελέτη. Το φαινόμενο θυμίζει την κλασική διαφημιστική αρχή «πες ό,τι θες για μένα, αρκεί να προφέρεις ή να γράφεις σωστά το όνομά μου».
«Αναδυόμενοι κίνδυνοι»
Ωστόσο, η αναζήτηση στα κοινωνικά δίκτυα πληροφοριών για επενδύσεις είναι μια πρακτική που εγκυμονεί κινδύνους, σύμφωνα με το δημοσίευμα του «Figaro». Πρώτος κίνδυνος, που επισημαίνει βέβαια η Επιτροπή Κεφαλαιγοράς της Γαλλίας, είναι η «κακή αναγνώριση των πηγών πληροφόρησης» από τους επενδυτές. Κακή σε σημείο μάλιστα όσοι σερφάρουν να μπερδεύουν τις πηγές πληροφοριών που προέρχονται από επαγγελματίες και τέλος πάντων γνώστες των πραγμάτων με πηγές που προέρχονται από παράγοντες επιρροής με ιδιοτελείς σκοπούς, που μπορεί να έχουν δηλαδή κρυφά οικονομικά συμφέροντα.
Το AMF προειδοποιεί ότι η επισκεψιμότητα στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να οδηγήσει σε «υπερβολική επενδυτική δραστηριότητα». Σε έναν εθισμό δηλαδή στον χρηματιστηριακό τζόγο, μια πρακτική που όταν ακολουθείται από πολλούς προκαλεί «εντεινόμενες διακυμάνσεις των τιμών». Και είναι δα γνωστό ότι οι μεγάλες διακυμάνσεις των τιμών «μυρίζουν» κερδοσκοπία.
Για τους χρηματιστηριακούς παίκτες, όμως, ισχύει αυτό πως συμβαίνει και στα τραπέζια του χαρτοπαικτικού τζόγου: αν δεν έχεις καταλάβει ποιος από τους συμπαίκτες στο καρέ είναι το κορόιδο, τότε το κορόιδο είσαι εσύ.
Ψηφιακή χειραγώγηση
Η έκθεση προειδοποιεί για τους κινδύνους πιθανής χειραγώγησης της αγοράς. Κάνει λόγο για το «φαινόμενο pump and dump». Τη δημιουργία δηλαδή ενός τεχνητού (και αδικαιολόγητου από τα περίφημα fundamentals) ενδιαφέροντος για την αγορά μιας μετοχής, την πυροδότηση ενός επενδυτικού ενθουσιασμού που θα διογκώσει την τιμή του τίτλου, ώστε κάποιοι που είχαν αγοράσει χαμηλά να πουλήσουν με μεγάλα κέρδη.
Οι επενδυτές κινδυνεύουν επίσης να μετατραπούν δίχως να το καταλάβουν σε «day traders». Να αντιδρούν δηλαδή σε οποιαδήποτε πληροφορία υπόσχεται βραχυπρόθεσμα κέρδη και να μετατραπούν σε «σορτάκηδες», αντί να επενδύουν μεσομακροπρόθεσμα «με γνώμονα τη δημιουργία υπεραξιών που αντέχουν στο χρόνο», υπογραμμίζει η μελέτη του AMF.
Κι εδώ θα παρατηρούσε κάποιος κάνοντας το δικηγόρο του διαβόλου ότι, όπως είπε και ο Τζον Μέιναρντ Κέινς για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις (ακριβέστερα για τις υποσχέσεις των πολιτικών για οικονομικά οφέλη και για κέρδη σε βάθος χρόνου), ότι «μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί».
Νέα κανονικότητα
Σε κάθε περίπτωση και πέρα από κάθε διάθεση για χωρατά, «παρά τους κινδύνους που επισημάνθηκαν η παρατηρούμενη ενίσχυση της επιρροής των ψηφιακών fininfluencers δεν θα αντιστραφεί τα επόμενα χρόνια και οι παραδοσιακοί παίκτες δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να προσαρμοστούν σε αυτόν τον νέο τρόπο πληροφόρησης γύρω από τα χρηματοοικονομικά», επισημαίνει στην έκθεσή της η γαλλική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Για το λόγο αυτό οι αρχές έχουν ήδη κινητοποιηθεί για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, επιχειρώντας αρχικά να ρυθμίσουν νομοθετικά το καθεστώς του fininfluencer. «Σε αυτό το πλαίσιο το γαλλικό Υπουργείο Οικονομίας δημοσιοποίησε, τον Δεκέμβριο του 2023, έναν Κώδικα Συμπεριφοράς των επενδυτών, στον οποίο γίνεται εκτενής αναφορά στις επιρροές μέσω του χαοτικού Διαδικτύου και ειδικότερα μέσω των ανεξέλεγκτων κοινωνικών δικτύων», σημειώνει η AMF.
Πηγή: ΟΤ
