«Η άμυνα αναδεικνύεται σε ένα μέσο διπλωματίας, που γίνεται ακόμη πιο επίκαιρη καθώς η Ελλάδα ποντάρει στην αμυντική βιομηχανία. Και όλα αυτά ενώ πρέπει να απομειώνουμε τις εντάσεις από τις κρίσεις και να διατηρούμε καλές σχέσεις με τους γείτονές μας ακόμη και αν έχουμε διαφορές. Η μόνη πραγματική ισχύς της χώρας μπορεί να παραχθεί από την αμυντική θωράκισή της», σημείωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, υπουργός Εξωτερικών, μιλώντας στους δημοσιογράφους Αλεξάνδρα Φωτάκη και Γιάννη Μπασκάκη στο πλαίσιο του OT FORUM στην 90η ΔΕΘ.
Τα «ήρεμα νερά»
Στη λειτουργική σχέση της Ελλάδας με την Τουρκία τα τελευταία τρία χρόνια αναφέρθηκε ο κ. Γεραπετρίτης. «Πάντα περιμένουμε τις αντιδράσεις και ιδίως όταν αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες άσκησης των δικαιωμάτων μας για εξορύξεις, για περιβαλλοντικά πάρκα. Θα ήμασταν αιθεροβάμονες να πιστεύουμε κάτι διαφορετικό. Υπάρχουν δύο διαστάσεις σε διμερείς σχέσεις που έχουν μετρήσει στο παρελθόν εντάσεις και πολέμους, να διατηρούμε ένα επίπεδο ηρεμίας σε μια περίοδο εξαιρετικά ευάλωτη παγκοσμίως και να έτη δυνατότητα να απομειώνουμε κρίσεις την στιγμή που υπάρχουν δύο πόλεμοι στη γειτονιά μας αλλά και μια έκρυθμη κατάσταση στην υποσαχάρια Αφρική».
«Η οριοθέτηση οικονομικής ζώνης και υφαλοκρηπίδας πρέπει να συζητηθεί. Είναι δική μου πεποίθηση ότι θα υπάρξει μακρά συζήτηση πάνω στο θέμα αυτό. Ωστόσο υφίσταται μια αφετηριακή διαφωνία: η Ελλάδα πιστεύει ότι είναι η μόνη μας διαφορά ενώ η Τουρκία το συνδέει και με άλλα θέματα που δεν πιστεύουμε ότι είναι στην ατζέντα. Έγινε μια προσπάθεια σύγκλισης στο παρελθόν χωρίς επιτυχία. Έχω την ελπίδα ότι τα επόμενα χρόνια είτε με αυτή την κυβέρνηση είτε με οποιαδήποτε άλλη, θα το πετύχουμε».
Τα ήρεμα νερά» αφορούν μια διαδικασία δομημένου διαλόγου, που ξεκίνησε με τη Διακήρυξη των Αθηνών το Δεκέμβριο του 2023. «Φτιάξαμε τους πυλώνες και τα κανάλια επικοινωνίας και ορίστηκαν και οι κατάλληλοι άνθρωποι. Βέβαια έχουμε τα πάνω μας και τα κάτω μας, όπως για παράδειγμα τώρα που υπάρχει ένταση που έχει προκύψει από την Τουρκία λόγω των θαλασσίων πάρκων αλλά χωρίς καμία έκπτωση στις εθνικές μας θέσεις», πρόσθεσε ο κ. Γεραπετρίτης.
Ανταλλαγή πληροφοριών
Σχετικά με την επίσκεψη του Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Τουρκίας με τον Θεμιστοκλή Δεμίρη, τον Έλληνα ομόλογό του προ ημερών, ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε πως «οι υπηρεσίες πληροφοριών πάντοτε συνεργάζονται, αυτή η συνάντηση ήταν προγραμματισμένη εδώ και καιρό. Υπάρχουν θέματα ανοιχτά και κοινού ενδιαφέροντος στην περιοχή μας -το Ιράν, η Λιβύη, η Συρία, η ασφαλής ναυσιπλοΐα αλλά και η οργανωμένη τρομοκρατία».
«Είναι αναγκαίο να υπάρχει τέτοια συζήτηση ακόμη και τώρα. Υπάρχουν πληροφορίες που πρέπει να μοιράζονται μεταξύ των γειτόνων, όπως για παράδειγμα έγινε με το ζήτημα των παράνομων μεταναστευτικών ροών εξ Ανατολών. Σημειώθηκε μείωση κατά 80%, καθώς υπήρξε η βούληση και έγινε πράξη κατόπιν ανταλλαγής πληροφοριών που δεν ανάγονται στον σκληρό πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής».
Στρατηγικές συνεργασίες και συμμαχίες
Οι χώρες αναπτύσσουν τις δικές τους συμμαχίες όμως στρατηγική σχέση μπορείς να έχεις με λίγες. Για τις σχέσεις με την Αίγυπτο επισημαίνει ότι έχει πολύ στενές σχέσεις με τον υπουργό Εξωτερικών της. Μεταξύ άλλων είπε ότι υπάρχει συνεργασία για τη Μονή Σινά. Για πρώτη φορά σε 15 αιώνες γίνεται μια συντονισμένη προσπάθεια για να υπάρξει ένα ειδικό πλαίσιο. Η σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου είναι βαθιά ριζωμένη και στρατηγική, επεσήμανε μεταξύ άλλων.
Σχετικά με τη σχέση Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε πως «ο Κόλπος αποτελεί γεωγραφική ενότητα μείζονος σημασίας. Η Ελλάδα έχει καταστεί εξαγωγέας ασφαλείας και προς τις χώρες του Κόλπου. Το να προσφέρεις ασφάλεια σε χώρες κρίσιμες για την παγκόσμια αρχιτεκτονική είναι πολύ μεγάλης γεωπολιτικής σημασίας. Η συστοιχία Patriot είναι γεωστρατηγικής σημασίας και μεγάλης γεωπολιτικής υπεραξίας. Συνδέεται και με τις αμυντικές ανάγκες της χώρας μας. Για αυτό είναι μια επιχειρησιακή επιλογή. Από την άλλη η Σαουδική Αραβία μπορεί να έχει επαφές και με άλλες χώρες».
Η πολυμέρεια
Η μόνη πραγματική ισχύς της χώρας μπορεί να παραχθεί από την αμυντική θωράκισή της, όπως υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών. «Η Ελλάδα αυτήν τη στιγμή είναι στο επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για τον κόσμο, αναλαμβάνοντας την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σε λιγότερο από ένα χρόνο την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Η διεθνής πολυμέρεια δεν θα εκλείψει ποτέ. Είναι μια πραγματική ανάγκη. Ο ΟΗΕ μπορεί να περνάει μια φάση ύφεσης γιατί δεν έχει παραχθεί απτό αποτέλεσμα στις μεγάλες κρίσεις σε Ουκρανία, Μ. Ανατολή, Αφρική, αλλά από την άλλη κάνει μια προσπάθεια να εξελιχθεί. Αν έχεις οικουμενικές κρίσεις όπως η πανδημία, η φτώχεια, η κλιματική κρίση, ο μεγαλύτερος αριθμός παγκόσμιων συρράξεων, οι λύσεις δεν μπορούν παρά να αναζητηθούν μέσω της πολυμέρειας. Η Ελλάδα μπορεί να εισφέρει πολλά σε αυτό. Είναι από τις λίγες χώρες που συνομιλούν με Βορρά, Νότο, Ανατολή και Δύση με ρόλο επανακαθορισμό των αρχών που διέπουν τη διεθνή πολυμέρεια και τον καταστατικό χάρτη του ΟΗΕ», τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης.
Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ
Όπως ανέφερε ο κ. Γεραπετρίτης, «η εξωτερική πολιτική έχει ένα εξαιρετικά κρίσιμο χαρακτηριστικό: στηρίζεται στα δεδομένα και γι’ αυτό μπορεί εύκολα να αντιπαρέλθει σε σαθρά επιχειρήματα. Μέχρι τις αμερικανικές εκλογές είχαμε το επιχείρημα ότι η Ελλάδα θα βρισκόταν εκτός νυμφώνος. Είδαμε το αντίθετο: να ενισχύονται οι συμμαχίες και οι συνεργασίες και οι δεσμοί με τη Δύση.
Η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχει άριστη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Συζητώ με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ τον οποίο θα υποδεχθούμε τους επόμενους μήνες και η σχέση αυτή έχει μια σημαντική υπεραξία για τη χώρα μας. Για την κριτική υπερεξάρτησης από τις ΗΠΑ απαντά ότι η Ελλάδα έχει για πρώτη φορά μια πολύ μεγάλη διπλωματική πολυμέρεια χωρίς να εξαρτάται από κάποιον.
Ακόμη και η αμερικανική κυβέρνηση λειτούργησε ως μοχλός αφύπνισης για πολλά πράγματα. Για παράδειγμα ο επαναπροσδιορισμός των σχέσεων ΗΠΑ – ΕΕ μας οδήγησε σε μια νέα κατανόηση σε σχέση με την ανάγκη να έχουμε μια αυτονομία όχι απλώς στρατηγικού, αλλά υπαρξιακού χαρακτήρα. Η νέα στρατηγική της ΕΕ δεν είναι πλέον η υπερεξάρτηση αλλά μια στρατηγική διαφοροποίησης. Η μεγάλη προσπάθεια για ενοποιημένα προγράμματα αμυντικής ανθεκτικότητας είναι ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και εκεί είναι κρίσιμος ο ρόλος της Ελλάδας που καθόρισε τους όρους της συμμετοχής τρίτων χωρών στην αρχιτεκτονική αμυντικής ασφαλείας».
Πηγή: ot.gr
