Σε τρία μέτωπα επιχειρεί να κινηθεί η κυβέρνηση για να συγκρατήσει το κόστος θέρμανσης, καθώς η μεγάλη άνοδος των τιμών του πετρελαίου την οδηγεί ξανά στη λύση των επιδοτήσεων και των παρεμβάσεων στην αγορά.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επιδότηση στην αντλία με συμμετοχή του κράτους και των διυλιστηρίων, πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων και οριζόντια αύξηση του ποσού του επιδόματος θέρμανσης.
Δύο κρίσιμες εκκρεμότητες πρέπει, ωστόσο, να κλείσουν πριν οριστικοποιηθεί το πακέτο που δεν είναι άλλες από τις συνεννοήσεις με τα διυλιστήρια για τη συμμετοχή τους στη μείωση της τιμής, αλλά και το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων. Για τον λόγο αυτό, οι τελικές ανακοινώσεις δεν αναμένονται τη Δευτέρα, αλλά σίγουρα εντός της επόμενης εβδομάδας.
Στο επίδομα θέρμανσης, την ίδια ώρα, η κατεύθυνση είναι πλέον σαφέστερη. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν προκρίνεται διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Οι δικαιούχοι θα παραμείνουν οι ίδιοι και αυτό που θα αυξηθεί οριζόντια θα είναι το ποσό του επιδόματος.
Έτσι, ενώ η αύξηση του ενεργειακού κόστους αφορά το σύνολο των καταναλωτών, η πρόσθετη ενίσχυση μέσω του επιδόματος θα κατευθυνθεί μόνο σε όσους βρίσκονται ήδη εντός της περιμέτρου των δικαιούχων.
Η εκτίναξη των τιμών έφερε τις επιδοτήσεις
Χωρίς παρέμβαση, το πετρέλαιο θέρμανσης εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φτάσει κοντά στα 2 ευρώ (ή και περισσότερο) το λίτρο όταν ξεκινήσει η διάθεσή του στις 15 Οκτωβρίου.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι η παρέμβαση θα επιχειρήσει να οδηγήσει την τιμή κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, ενώ οι πληροφορίες για τον σχεδιασμό ανεβάζουν ακόμη περισσότερο τον πήχη, με στόχο η τελική τιμή να «πέσει» στην περιοχή των 1,50 έως 1,60 ευρώ το λίτρο.
Για να επιτευχθεί αυτό, θα απαιτηθεί συνδυασμός κρατικής επιδότησης και έκπτωσης από τα διυλιστήρια, ώστε να αφαιρεθούν συνολικά περίπου 40 έως 50 λεπτά ανά λίτρο από την τιμή που διαφορετικά θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 2 ευρώ.
Το πόσο θα επιβαρυνθεί τελικά ο κρατικός προϋπολογισμός θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από τη συμμετοχή των διυλιστηρίων.
Και με τις επιδοτήσεις η τιμή κατά 36% πάνω από πέρυσι
Ακόμη και εάν επιτευχθεί ο στόχος, η σύγκριση με πέρυσι παραμένει δυσμενής για τα νοικοκυριά.
Στις 15 Οκτωβρίου 2025 το πετρέλαιο θέρμανσης είχε κάνει πρεμιέρα στην περιοχή των 1,09-1,10 ευρώ το λίτρο. Εάν φέτος, μετά τις επιδοτήσεις, η τιμή διαμορφωθεί κοντά στο 1,50 ευρώ, θα εξακολουθεί να είναι περίπου 36% υψηλότερη από την περσινή τιμή εκκίνησης.
Η διαφορά αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Για αγορά 1.000 λίτρων, τιμή 1,50 ευρώ σημαίνει δαπάνη 1.500 ευρώ και τιμή 1,60 ευρώ κόστος 1.600 ευρώ. Με την περσινή τιμή εκκίνησης, η ίδια ποσότητα κόστιζε περίπου 1.100 ευρώ.
Με άλλα λόγια, ακόμη και μετά τις επιδοτήσεις, ένα νοικοκυριό μπορεί να χρειαστεί 400 έως 500 ευρώ περισσότερα για την ίδια ποσότητα πετρελαίου.
Το θέμα της αντλίας
Το πρώτο σκέλος της παρέμβασης αφορά την απευθείας μείωση της τιμής στην αντλία.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να μοιραστεί το κόστος μεταξύ του κρατικού προϋπολογισμού και των διυλιστηρίων.
Το ύψος της έκπτωσης που θα συμφωνηθεί είναι καθοριστικό, καθώς όσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή των διυλιστηρίων τόσο μικρότερο θα είναι το ποσό που θα απαιτηθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό για να επιτευχθεί η επιθυμητή τιμή στην αντλία.
Πλαφόν στα πρατήρια
Το δεύτερο μέτωπο αφορά τα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων.
Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων, ώστε η κρατική επιδότηση και η έκπτωση των διυλιστηρίων να μην εξανεμιστούν μέχρι το καύσιμο να φτάσει στον καταναλωτή.
Πρόκειται ουσιαστικά για τη δεύτερη παράμετρο του σχεδίου. Επί της ουσίας, από τη μία επιχειρείται να μειωθεί η τιμή στην αφετηρία και από την άλλη να ελεγχθούν τα περιθώρια κέρδους μέχρι την τελική πώληση, με τους βενζινοπώλες να αντιδρούν σφόδρα στο μέτρο αυτό.
Μεγαλύτερο επίδομα, αλλά στους ίδιους δικαιούχους
Το τρίτο σκέλος αφορά το επίδομα θέρμανσης.
Ο πρωθυπουργός έχει προαναγγείλει οριζόντια αύξηση του επιδόματος.
Η παρέμβαση αφορά περίπου 1,17 εκατ. σημερινούς δικαιούχους και καλύπτει τις διαφορετικές πηγές θέρμανσης. Περίπου 600.000 δικαιούχοι χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, 175.000 φυσικό αέριο, σχεδόν 320.000 ηλεκτρική ενέργεια και περίπου 75.000 καυσόξυλα.
Το κρίσιμο είναι ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν προκρίνεται αλλαγή των κριτηρίων. Δεν αναμένεται, επομένως, να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων μέσω υψηλότερων εισοδηματικών ή περιουσιακών ορίων. Η πρόσθετη δημοσιονομική ενίσχυση θα κατευθυνθεί στην αύξηση του ποσού που λαμβάνουν όσοι ήδη δικαιούνται το επίδομα.
Ποιοι δικαιούνται σήμερα το επίδομα
Με βάση το ισχύον καθεστώς, το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν μπορεί να ξεπερνά:
-16.000 ευρώ για άγαμο, χήρο ή εν διαστάσει.
-24.000 ευρώ για ζευγάρι, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Έτσι, το όριο φτάνει τις 29.000 ευρώ με ένα παιδί, τις 34.000 ευρώ με δύο παιδιά και τις 39.000 ευρώ με τρία.
-29.000 ευρώ για μονογονεϊκή οικογένεια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Για νοικοκυριά με επιχειρηματική δραστηριότητα, τα συνολικά ακαθάριστα έσοδα από αυτή δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις 80.000 ευρώ.
Υπάρχει παράλληλα και περιουσιακό κριτήριο. Η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν μπορεί να ξεπερνά τις 200.000 ευρώ για άγαμο, χήρο ή εν διαστάσει και τις 260.000 ευρώ για έγγαμους, μέρη συμφώνου συμβίωσης και μονογονεϊκές οικογένειες, με προσαύξηση 40.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί.
Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά, για παράδειγμα, έχει σήμερα εισοδηματικό όριο 34.000 ευρώ και περιουσιακό όριο 340.000 ευρώ.
Ποιοι εξακολουθούν να μένουν εκτός
Η επιλογή να αυξηθεί μόνο το ποσό του επιδόματος και να μην ανοίξουν τα κριτήρια αφήνει εκτός ενίσχυσης νοικοκυριά τα οποία επίσης θα κληθούν να αντιμετωπίσουν την αύξηση των τιμών.
Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά και οικογενειακό εισόδημα 40.000 ευρώ, για παράδειγμα, παραμένει εκτός επιδόματος, καθώς υπερβαίνει το σημερινό όριο των 34.000 ευρώ.
Θα πληρώσει, όμως, το ίδιο ακριβότερο πετρέλαιο με ένα νοικοκυριό που βρίσκεται εντός των εισοδηματικών ορίων.
Εδώ βρίσκεται και μία από τις βασικές αδυναμίες της επιλογής, καθώς η κυβέρνηση αυξάνει την ενίσχυση για τους ήδη δικαιούχους, αλλά δεν διευρύνει το δίχτυ προστασίας προς νοικοκυριά που βρίσκονται πάνω από τα σημερινά όρια και αντιμετωπίζουν επίσης σημαντικά αυξημένο κόστος θέρμανσης.
Από 100 έως 1.200 ευρώ σήμερα
Με το ισχύον σύστημα, το επίδομα δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από 100 ευρώ ούτε υψηλότερο από 800 ευρώ, ενώ σε οικισμούς με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες μπορεί να φτάσει έως τα 1.200 ευρώ.
Το τελικό ποσό επηρεάζεται, μεταξύ άλλων, από τις κλιματικές συνθήκες και τις ενεργειακές ανάγκες της περιοχής. Κάθε δικαιούχος μπορεί να επιδοτηθεί για ένα μόνο είδος θέρμανσης, ενώ απαιτούνται αγορές αξίας τουλάχιστον διπλάσιας από το ποσό του επιδόματος.
Στο σύστημα εντάσσονται, εκτός από το πετρέλαιο θέρμανσης, το φυσικό αέριο, το υγραέριο, η ηλεκτρική ενέργεια, τα καυσόξυλα, τα πέλετ, η τηλεθέρμανση και το φωτιστικό πετρέλαιο.
Πηγή: OT
