Οι χώρες γίνονται ιδιαίτερα ευρηματικές καθώς αναζητούν κεφάλαια.
Ο Ionut Nedelea, ένας 46χρονος υπεύθυνος έργων (project manager), περιμένει υπομονετικά επί ώρες στην ουρά, σε μια υποβαθμισμένη εγκατάσταση στο κέντρο του Βουκουρεστίου, για να δώσει αίμα. Αργότερα, συνδέεται στον λογαριασμό του στην χρηματιστηριακή εταιρεία και ανεβάζει το πιστοποιητικό αιμοδοσίας για να λάβει την οικονομική του ανταμοιβή: την ευκαιρία να αγοράσει ρουμανικά κρατικά ομόλογα που προσφέρουν ενισχυμένα επιτόκια άνω του 7%.
Πρόκειται για μια διαφορά μιας ολόκληρης ποσοστιαίας μονάδας πάνω από το τρέχον επιτόκιο που είναι διαθέσιμο στους περισσότερους ιδιώτες επενδυτές.
«Μπορεί να χάσεις μισή μέρα για την ίδια τη δωρεά» λέει στο Bloomberg ο Nedelea, «αλλά σίγουρα αξίζει τον κόπο».
Για τη Ρουμανία το πρόγραμμα ανταλλαγής αίματος με κρατικά ομόλογα συνδυάζει το τερπνό με το ωφέλιμο. Είναι ένας τρόπος να αμβλύνει την χρόνια έλλειψη αίματος αλλά και να εξασφαλίσει πολύτιμα κεφάλαια για να χρηματοδοτήσει το σημαντικό δημοσιονομικό έλλειμμα. Από τις αρχές του 2025, έχουν συγκεντρωθεί περίπου 2,8 δισεκατομμύρια λέι (604 εκατομμύρια δολάρια) από δεκάδες χιλιάδες ιδιώτες επενδυτές. Και σε αυτή την περίπτωση είναι ακριβής όποιος πει ότι οι Ρουμάνοι δίνουν το αίμα τους για την οικονομία.
«Οι συναλλαγές είναι στο αίμα μου»
Στη Ρουμανία, η οποία κατέγραψε το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση το περασμένο έτος, ο επικεφαλής του Θησαυροφυλακίου, Στέφαν Νάνου, υποστηρίζει ότι τα κοινωνικά οφέλη δικαιολογούν το επιπλέον κόστος των «ομολόγων αίματος».
Το πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε το 2023 ως εκστρατεία σε συνεργασία με δημοφιλή ραδιοφωνικό σταθμό ροκ μουσικής, δεν έχει έξοδα μάρκετινγκ και προβάλλεται δωρεάν στην τηλεόραση, πρόσθεσε ο ίδιος.
«Στόχος μας δεν είναι να πλουτίσουν κάποιοι άνθρωποι, αλλά να στηρίξουμε την αιμοδοσία» είπε ο Νάνου σε συνέντευξή του.
Ωστόσο δε μπορεί να αποφύγει κανείς το συνειρμό ότι η ασυνήθιστη αυτή πρωτοβουλία λαμβάνει χώρα στην πατρίδα του κόμη Δράκουλα, που ενέπνευσε τον συγγραφέα Μπραμ Στόκερ να δημιουργήσει τον ήρωα βαμπίρ που τρέφεται με αίμα ανθρώπων.
Ο Laviniu Beze, επικεφαλής της ρουμανικής ένωσης εμπόρων λιανικής, είναι ένας από εκείνους που ανταποκρίνονται στο κάλεσμα της κυβέρνησης. Προχωρά σε αγορές ομολόγων τέσσερις φορές τον χρόνο, τα οποία πλέον αποτελούν το 40% του χαρτοφυλακίου του.
«Οι συναλλαγές κυλούν στο αίμα μου», δήλωσε. «Ως επενδυτής, ακόμη και αν μπορείς να κερδίσεις μία ποσοστιαία μονάδα παραπάνω, φυσικά και οφείλεις να το εκμεταλλευτείς».
Οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να προσελκύσουν τους πολίτες
Η χώρα συμμετέχει σε μια παγκόσμια προσπάθεια των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να πείσουν τους απλούς πολίτες να συμβάλουν στη χρηματοδότηση των δημόσιων δαπανών. Από την Ιταλία και την Ιαπωνία έως τη Βραζιλία, οι αρχές δοκιμάζουν καινοτόμους τρόπους για να προσελκύσουν υδραυλικούς, μηχανικούς και εκπαιδευτικούς στην αγορά ομολόγων.
Δεδομένης της κατακόρυφης αύξησης του κρατικού χρέους σε μεγάλο μέρος του κόσμου τα τελευταία χρόνια, η ανάγκη αυτή έχει καταστεί πιο επιτακτική. Στη σημερινή Ρουμανία, το πρόγραμμα για ιδιώτες επενδυτές συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής αίματος με ομόλογα— καλύπτει σχεδόν το ένα πέμπτο των συνολικών αναγκών δανεισμού της κυβέρνησης.
«Κάθε μικρή συμβολή μετράει» εξηγεί στο Bloomberg ο Moritz Kraemer, επικεφαλής οικονομολόγος της γερμανικής τράπεζας Landesbank Baden-Wuerttemberg και πρώην επικεφαλής αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας στην S&P Global. «Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αντλήσουν κάθε διαθέσιμο κεφάλαιο που μπορούν».
Μέρος της ελκυστικότητας του προγράμματος οφείλεται στη συμπεριφορά των ιδιωτών επενδυτών. Στην πλειονότητά τους, τείνουν να αγοράζουν και να διακρατούν τους τίτλους, σε αντίθεση με τα αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου (hedge funds) και τα ξένα ιδρύματα, τα οποία ενδέχεται να σπεύσουν να ρευστοποιήσουν τις θέσεις τους σε περιόδους αναταραχής. Παράλληλα, τα υψηλότερα επιτόκια έχουν καταστήσει τα ομόλογα πιο ελκυστικά για τους απλούς αποταμιευτές.
Το 2024, τα νοικοκυριά κατείχαν το 11% του κρατικού χρέους στις χώρες που παρακολουθεί ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2021. Έξι χώρες εξέδωσαν νέους τίτλους απευθυνόμενους σε ιδιώτες επενδυτές κατά τη διάρκεια του έτους έως τον Οκτώβριο του 2025, ενώ άλλες έξι προγραμμάτιζαν να πράξουν το ίδιο.
Κεντρική φωτογραφία: Το κάστρο του Βλαντ Τέπες, του «Κόμη Δράκουλα».
Πηγή: ot.gr
