Σοκ προκαλούν τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό (Σεπτέμβριος 2026) στην Ελλάδα. Ο δείκτης εκτοξεύτηκε στο 5,1% έναντι 3,7% τον προηγούμενο βήμα. Σε ό,τι αφορά τις βασικές συνιστώσες η ενέργεια είναι αυτή που δίνει ώθηση στην ακρίβεια που καταβροχθίζει τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν απότομη άνοδο του πληθωρισμού στην Ελλάδα, φτάνοντας στο 5,1% εξαιτίας των πιέσεων στον τομέα της ενέργειας. Παράλληλα, τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ αποκαλύπτουν μια ελαφρά μείωση του γενικού δείκτη τιμών στα σούπερ μάρκετ κατά 0,75%, με σημαντικές όμως διαφοροποιήσεις μεταξύ των διαφόρων προϊόντων
Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον, η καθημερινή επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ εξελίσσεται σε μια σύνθετη άσκηση ισορροπίας για κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Η διαμόρφωση των τιμών στα ράφια δεν είναι μια μονοδιάστατη διαδικασία, αλλά το αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής εξίσωσης στην οποία διασταυρώνονται οι διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, οι κλιματικές προκλήσεις, το ενεργειακό κόστος, αλλά και οι εγχώριες πρωτοβουλίες για τη συγκράτηση του πληθωρισμού.
Μικρή αποκλιμάκωση
Τα τελευταία στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) αποτυπώνουν μια εικόνα από τις πολλές σε ένα περιβάλλον αστάθειας και αβεβαιότητας.
Το πρώτο δείγμα δείχνει μια συνολική οριακή υποχώρηση του γενικού δείκτη τιμών στο σούπερ μάρκετ κατά -0,75% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που προσφέρει μια ανάσα στον προϋπολογισμό των καταναλωτών. Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται αισθητά όταν αναλύσει κανείς τις επιμέρους κατηγορίες: από τις 23 βασικές ομάδες προϊόντων που παρακολουθούνται συστηματικά, οι 10 καταγράφουν πτώση τιμών, ενώ οι υπόλοιπες 13 συνεχίζουν να κινούνται σε ανοδική τροχιά.
Η πλέον ενθαρρυντική εξέλιξη εντοπίζεται στα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά, τα οποία καταγράφουν τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση τιμών, φτάνοντας το -5,46%. Η αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας και οι ευνοϊκότερες εποχικές συνθήκες σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο επέτρεψαν την εξομάλυνση των τιμών παραγωγού, με άμεσο αντίκτυπο στην τελική τιμή καταναλωτή.
Παράλληλα, σημαντική υποχώρηση παρατηρείται στα είδη πρωινού και τα ροφήματα, τα οποία καταγράφουν πτώση -4,61%, προσφέροντας σημαντική ελάφρυνση στο καθημερινό καλάθι. Θετική είναι η εικόνα και στις τροφές και τα είδη για κατοικίδια (-4,20%), μια κατηγορία που είχε δεχθεί ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις τα προηγούμενα έτη.
Τη λίστα με τις σημαντικότερες μειώσεις συμπληρώνουν τα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά (-2,70%), καθώς και οι νωπές και κατεψυγμένες ζύμες (-2,53%). Καταλύτης σε αυτή την υποχωρητική τάση στάθηκε και η ευρεία ανταπόκριση των αλυσίδων λιανεμπορίου στις εθελοντικές πρωτοβουλίες μείωσης τιμών, με τη χαρακτηριστική σήμανση μειωμένης τιμής να καλύπτει εκατοντάδες βασικούς κωδικούς προϊόντων.
Πού επιμένουν οι ανατιμήσεις
Στον αντίποδα, η εξίσωση της ακρίβειας παραμένει δυσεπίλυτη σε συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών, όπου οι διεθνείς αναταράξεις και οι δομικές ελλείψεις μετακυλίονται απευθείας στο ράφι.
Τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση καταγράφουν οι ξηροί καρποί με +3,02%. Η παρατεταμένη λειψυδρία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν μείζονες παραγωγικές περιοχές τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική περιόρισαν σημαντικά τις σοδειές, οδηγώντας σε άνοδο τις τιμές χονδρικής για αμύγδαλα, καρύδια και φιστίκια.
Στην δεύτερη θέση των ανατιμήσεων βρίσκονται τα ορεκτικά, αλίπαστα και λοιπά σερβιριζόμενα είδη (+2,37%). Εδώ, η διατήρηση των τιμών του ελαιολάδου και των σπορελαίων σε υψηλά επίπεδα, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος συντήρησης και επεξεργασίας στους ψυκτικούς θαλάμους, επιβαρύνει την τελική κοστολόγηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατηγορία μπισκότα και σοκολάτες (+2,17%). Η παγκόσμια κρίση στην παραγωγή κακάο στη Δυτική Αφρική, σε συνδυασμό με τις διακυμάνσεις στην τιμή της ζάχαρης, κρατά τις τιμές των ζαχαρωδών και σοκολατοειδών σε υψηλά επίπεδα, καθιστώντας τα «πικρά» για την τσέπη των καταναλωτών.
Τέλος, αυξήσεις καταγράφονται στις βρεφικές και παιδικές τροφές (+2,04%), λόγω των αυστηρών προδιαγραφών και του αυξημένου κόστους των πρώτων υλών γαλακτοκομίας, καθώς και στα αλλαντικά (+1,92%), εξαιτίας της επιβάρυνσης του κόστους εκτροφής και ζωοτροφών στον ευρωπαϊκό κτηνοτροφικό τομέα.
Η δραματική πορεία που ακολουθούν τα γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αποτυπωθεί και σε επίσημους δείκτες λίαν συντόμως. Η φέτα -το εθνικό μας προϊόν και σταθερό συνοδευτικό κάθε ελληνικού γεύματος- παίρνει τη σκυτάλη των ανατιμήσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις και τις τάσεις της αγοράς, η τιμή της φέτας καταγράφει συνεχόμενες αυξητικές τάσεις και αναμένεται να αγγίξει ακόμη και τα 16 ευρώ το κιλό. Πρόκειται για μια τιμή-σοκ που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τον καθημερινό προϋπολογισμό και καθιστά άλλο ένα βασικό αγαθό απλησίαστο για τη μέση οικογένεια.
Τα καύσιμα εκτινάσσουν την ακρίβεια
Στα καύσιμα, με μέτρα-ασπιρίνες τέθηκε σε εφαρμογή η ισχνή κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel), την ώρα που στη βενζίνη διατηρείται απλώς η υφιστάμενη έκπτωση των διυλιστηρίων.
Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου (έως και τις 15 Οκτωβρίου), η κρατική επιδότηση στο diesel αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά το λίτρο. Τα διυλιστήρια προβαίνουν σε δικές τους προσφορές. Έτσι, το συνολικό «πακέτο» στήριξης εμφανίζεται να φτάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Στην πραγματικότητα όμως, δεν πρόκειται για μια νέα μείωση 20 λεπτών. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου ίσχυαν ήδη τα 10 λεπτά κρατικής επιδότησης και τα 5 λεπτά έκπτωσης. Η πραγματική, πρόσθετη ελάφρυνση που θα δουν οι οδηγοί στην αντλία ανέρχεται σε μόλις 5 λεπτά το λίτρο.
Όσο για τους κατόχους βενζινοκίνητων οχημάτων, η κατάσταση παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη: δεν υπάρχει καμία απολύτως κρατική επιδότηση, παρά μόνο η παράταση της ήδη υπάρχουσας έκπτωσης του διυλιστηρίου κατά περίπου 10 λεπτά.
Στην κυριακάτικη ανάρτησή του ο πρωθυπουργός αφιερώνει πολύ χώρο στα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε για την ενεργειακή κρίση αλλά δεν πείθει δεχόμενος τα πυρά σύσσωμης της αντιπολίτευσης.
