Τον δρόμο για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης με επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ για την ανακαίνιση παλιών κατοικιών ανοίγει η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής του νέου προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», προϋπολογισμού 480 εκατ. ευρώ. Η αντίστροφη μέτρηση για την ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ξεκίνησε με τους πάνω από 100.000 ιδιοκτήτες που έχουν εξασφαλίσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας να καλούνται να προετοιμάσουν εγκαίρως τον φάκελό τους. Και αυτό γιατί η ώρα υποβολής της αίτησης θα κρίνει τη σειρά προτεραιότητας, ενώ παραλείψεις στα δικαιολογητικά ή καθυστερήσεις στις προθεσμίες μπορεί να τους αφήσουν εκτός επιδότησης.
Πρώτοι στη σειρά για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης θα βρεθούν οι ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών και θα ακολουθήσουν όσοι θέλουν να ανακαινίσουν το σπίτι στο οποίο ήδη κατοικούν. Η υποβολή των αιτήσεων θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), χωρίς φυσικό φάκελο δικαιολογητικών. Οι ακριβείς ημερομηνίες θα καθοριστούν με πρόσκληση του φορέα υλοποίησης.
Ο οδηγός ξεκαθαρίζει κάθε στάδιο της διαδικασίας, από τη συμπλήρωση της αίτησης και τον προϋπολογισμό των εργασιών έως την αξιολόγηση, την έγκριση και την εκταμίευση της επιχορήγησης. Διευκρινίζει, επίσης, ότι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας δεν αποτελεί εγγύηση χρηματοδότησης, καθώς οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να περάσουν από πρόσθετους ελέγχους και να τηρήσουν συγκεκριμένες προθεσμίες.
Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στην προετοιμασία του Σχεδίου Παρεμβάσεων, στη σωστή αποτύπωση του κόστους και στην έγκαιρη τακτοποίηση εκκρεμοτήτων του ακινήτου. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και μετά τη θετική αξιολόγηση, καθώς οι ιδιοκτήτες θα έχουν στη διάθεσή τους τρεις μήνες από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως επιλέξιμης για να προσκομίσουν το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Διαφορετικά, η αίτηση απορρίπτεται αυτοδικαίως.
Τα «κλειδιά» της χρηματοδότησης
Ποιοι μπαίνουν πρώτοι στην πλατφόρμα. Η υποβολή των αιτήσεων θα πραγματοποιηθεί σε δύο βασικές φάσεις. Η πρώτη αφορά αποκλειστικά τα κλειστά ακίνητα, ανεξαρτήτως εισοδηματικής κατηγορίας, ενώ η δεύτερη τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Για τις τελευταίες προβλέπεται επιμέρους προτεραιότητα ανά εισοδηματική κατηγορία, με πρώτη την κατηγορία χαμηλότερου εισοδήματος. Απαραίτητη προϋπόθεση συμμετοχής είναι η προηγούμενη έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατοικία.
Η ώρα υποβολής κρίνει τη σειρά προτεραιότητας. Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), με τη χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet. Κάθε αίτηση θα λαμβάνει ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα, με την ακριβή ημερομηνία και ώρα υποβολής. Με βάση αυτήν θα καταρτίζονται πίνακες κατάταξης ανά Περιφέρεια. Οι αιτήσεις θα χαρακτηρίζονται «αρχικά επιλέξιμες» έως την εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού, ενώ οι υπόλοιπες θα εντάσσονται στη λίστα των επιλαχόντων, με δυνατότητα ενεργοποίησης εφόσον προκύψουν διαθέσιμοι πόροι.
Το Σχέδιο Παρεμβάσεων. Κεντρικό στοιχείο της αίτησης είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο θα αποτυπώνονται οι προτεινόμενες εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και ο αντίστοιχος προϋπολογισμός. Κατά την αρχική υποβολή θα καταχωρίζονται τα συνολικά κόστη, ενώ η αναλυτική εξειδίκευση των εργασιών θα πραγματοποιείται σε επόμενο στάδιο, με το πρώτο ενεργειακό πιστοποιητικό και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Εδώ κρύβεται μία από τις σημαντικότερες παγίδες: ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό που δηλώθηκε αρχικά. Συνεπώς, τυχόν υποεκτίμηση του κόστους μπορεί να επιβαρύνει οικονομικά τον ιδιοκτήτη. Η συνδρομή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική, αλλά συνιστάται για τη σωστή επιλογή και κοστολόγηση των εργασιών.
Τα δικαιολογητικά. Κατά την αρχική υποβολή απαιτούνται το Σχέδιο Παρεμβάσεων, οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και κατά περίπτωση, πρόσθετα νομιμοποιητικά ή άλλα δικαιολογητικά. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν εγκαίρως τη συμφωνία των στοιχείων του ακινήτου με το Ε9 και να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες συναινέσεις συνιδιοκτητών.
Οι πολεοδομικές εκκρεμότητες. Εάν υπάρχουν αυθαίρετες κατασκευές, η υπαγωγή στον σχετικό νόμο τακτοποίησης πρέπει κατά κανόνα να έχει πραγματοποιηθεί πριν από την αίτηση χρηματοδότησης. Ωστόσο, ο οδηγός προβλέπει ειδική εξαίρεση για μεταγενέστερη δήλωση όταν η απόκλιση της ωφέλιμης επιφάνειας δεν υπερβαίνει τα 7 τετραγωνικά μέτρα, ώστε οι ενεργειακές παρεμβάσεις να είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία. Κατά την υποβολή της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας, η δήλωση θα πρέπει να βρίσκεται σε οριστική υπαγωγή, ενώ πριν από την τελική εκταμίευση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η περαίωση της τακτοποίησης.
Το τρίμηνο που μπορεί να κοστίσει την επιδότηση. Η αρχική θετική αξιολόγηση δεν σημαίνει οριστική έγκριση. Οι ιδιοκτήτες των οποίων οι αιτήσεις χαρακτηρίζονται «επιλέξιμες» υποχρεούνται να υποβάλουν μέσα σε τρεις μήνες το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Α΄ ΠΕΑ) και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας. Μέσω της τελευταίας θα διασταυρώνονται τα στοιχεία νομιμότητας, χρήσης, επιφάνειας και παλαιότητας του ακινήτου. Η μη εμπρόθεσμη υποβολή οδηγεί σε αυτοδίκαιη απόρριψη, ενώ όσες αιτήσεις ολοκληρώνουν επιτυχώς τη διαδικασία μεταφέρονται προς υπαγωγή.
Οι ειδικές περιπτώσεις. Πρόσθετος έλεγχος προβλέπεται για αιτήσεις στις οποίες δεν μπορούν να ολοκληρωθούν αυτοματοποιημένα οι διασταυρώσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται περιπτώσεις αναπηρίας, τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών, μεταβολών οικογενειακής κατάστασης, καθώς και συγκεκριμένες περιπτώσεις μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης κατοικίας. Για τις κατηγορίες αυτές μπορεί να ζητηθούν πρόσθετα πιστοποιητικά ή διευκρινίσεις, ενώ όπου εφαρμόζονται οι κανόνες ενισχύσεων ήσσονος σημασίας διενεργείται έλεγχος σώρευσης κρατικών ενισχύσεων.
Οι ενστάσεις. Μετά την ανάρτηση των αρχικών πινάκων κατάταξης οι ενδιαφερόμενοι έχουν αποκλειστική προθεσμία επτά ημερών για να υποβάλουν ηλεκτρονικά ένσταση. Δεν εξετάζονται ενστάσεις που αμφισβητούν στοιχεία τα οποία έχουν αντληθεί ορθά από επίσημα δημόσια μητρώα, με την επιφύλαξη των ειδικών εξαιρέσεων που προβλέπει ο οδηγός.
Η προκαταβολή του 60%. Μετά την έκδοση της απόφασης υπαγωγής, ο δικαιούχος ενημερώνεται για τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό, την επιχορήγηση, την ιδιωτική συμμετοχή και το χρονοδιάγραμμα των εργασιών. Η πρώτη δόση, ύψους 60% της εγκεκριμένης επιχορήγησης, πιστώνεται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό. Για να χρησιμοποιηθεί, όμως, απαιτείται προηγούμενη τραπεζική καταβολή τουλάχιστον του 40% των ιδίων κεφαλαίων που απαιτούνται για το έργο. Τα ποσά της επιχορήγησης παραμένουν δεσμευμένα για τις εγκεκριμένες εργασίες και κατευθύνονται στους αναδόχους και προμηθευτές.
Η προθεσμία των 18 μηνών. Μετά την υπαγωγή, οι δικαιούχοι έχουν έως 18 μήνες για να ολοκληρώσουν το έργο, με καταληκτικό όριο την 31η Δεκεμβρίου 2028. Για την οριστική εκταμίευση απαιτούνται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση, αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, αυτοψία από Ελεγκτή Δόμησης και οικονομικός έλεγχος των παραστατικών. Ολες οι πληρωμές πρέπει να πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικού συστήματος, καθώς οι συναλλαγές με μετρητά δεν αναγνωρίζονται ως επιλέξιμες.
Πενταετές «κλείδωμα» στα ακίνητα
Οι ιδιοκτήτες που θα λάβουν την επιδότηση δεσμεύονται να διατηρήσουν την προβλεπόμενη χρήση της κατοικίας για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ ειδικά για τις κατοικίες που θα διατεθούν προς μακροχρόνια μίσθωση προβλέπονται αυστηροί περιορισμοί. Οσοι εντάξουν κλειστή κατοικία με σκοπό την εκμίσθωση υποχρεούνται να συνάψουν και να δηλώσουν στην ΑΑΔΕ μισθωτήριο μέσα σε οκτώ μήνες από τη δήλωση πιστοποίησης ολοκλήρωσης του έργου και τη χορήγηση της ενίσχυσης. Το ακίνητο θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ κατά την πρώτη τριετία το ενοίκιο δεν θα μπορεί να αυξηθεί, ακόμη και αν αλλάξει ο μισθωτής.
Επιτρέπονται διαστήματα χωρίς ενοικιαστή έως 11 μήνες συνολικά στην πενταετία. Εάν ξεπεραστεί αυτό το όριο, η περίοδος δέσμευσης παρατείνεται αναλόγως.
Για την ίδια πενταετία απαγορεύονται η εγγραφή των εκμισθούμενων ακινήτων στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής και η διάθεσή τους μέσω Airbnb, η εκμίσθωση για επαγγελματική χρήση, η υπεκμίσθωση και η παραχώρηση χρήσης.
Μεταβίβαση επιδοτούμενου ακινήτου εντός της πενταετίας συνεπάγεται την επιστροφή ολόκληρης της επιχορήγησης. Για άλλες παραβάσεις προβλέπεται ανάκτηση της ενίσχυσης ανάλογα με το χρονικό διάστημα μη συμμόρφωσης.
Η τήρηση των υποχρεώσεων θα ελέγχεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο με διασταυρώσεις των δηλώσεων Ε1 και Ε9, των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και των στοιχείων βραχυχρόνιας μίσθωσης της ΑΑΔΕ. Οι δικαιούχοι οφείλουν επίσης να παρακολουθούν τις ειδοποιήσεις στο πληροφοριακό σύστημα, να τηρούν τα δικαιολογητικά του έργου και να αποδέχονται τους προβλεπόμενους επιτόπιους ελέγχους.
Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ
