Η ελληνική οικονομία, αν και αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αντιμετωπίζει το επόμενο μεγάλο στοίχημα που είναι η διατηρήσιμη ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
Στην τελευταία του ανάλυση (Ιούνιος 2026), ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η σύγκλιση της Ελλάδας με τις ανεπτυγμένες οικονομίες έχει στηριχθεί στην αύξηση της απασχόλησης, την ενίσχυση των επενδύσεων και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, αλλά η πρόοδος περιορίζεται από τις χαμηλές αυξήσεις της παραγωγικότητας, το επενδυτικό κενό και τη δυσκολία (ιδίως των μικρότερων επιχειρήσεων) να υιοθετήσουν νέες ψηφιακές τεχνολογίες και να καινοτομήσουν.
Ο διεθνής οργανισμός θέτει έτσι στο επίκεντρο την καλύτερη πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων, την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και τη μείωση των κανονιστικών εμποδίων, ενώ υπογραμμίζει ότι η ψηφιακή μετάβαση, από το cloud και τα δεδομένα έως την τεχνητή νοημοσύνη, αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για την παραγωγικότητα και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.
Παρακάτω ακολουθεί σε μετάφραση το σχετικό Greece Economic Snapshot του ΟΟΣΑ.
Το παρόν οικονομικό άρθρο προσφέρει μια επισκόπηση των οικονομικών τάσεων και προοπτικών της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων των προβλέψεων για τον ΑΕΠ και τον πληθωρισμό, των προοπτικών ανάπτυξης και των προτεραιοτήτων για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, βασιζόμενο στην Οικονομική Επισκόπηση του ΟΟΣΑ, στις Οικονομικές Προοπτικές και στις εκθέσεις για τα θεμέλια της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας.
Η ανάπτυξη του ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει ισχυρή, στο 1,9% το 2026 και στο 2,0% το 2027. Οι εκταμιεύσεις των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα στηρίξουν τις επενδύσεις, ενώ η αύξηση της απασχόλησης, οι μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και τα μέτρα στήριξης για την ενέργεια θα ενισχύσουν την κατανάλωση, παρά τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Οι εξαγωγές προβλέπεται να ανακάμψουν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, καθώς βελτιώνεται η διεθνής ζήτηση.
Ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,2% το 2026, λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας, πριν υποχωρήσει στο 2,6% το 2027. Οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι ισορροπημένοι, υπό την προϋπόθεση ότι η ενεργειακή παραγωγή και οι εξαγωγές στη Μέση Ανατολή θα ανακάμψουν από το τρίτο τρίμηνο και μετά, όπως προβλέπεται στο βασικό σενάριο.
Μια μεγαλύτερη του αναμενομένου ανάπτυξη του τουρισμού θα μπορούσε να ενισχύσει την ανάπτυξη, ενώ καθυστερήσεις στην υλοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων ή παρατεταμένες διαταραχές στις ενεργειακές αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τις προοπτικές.
Προβλέπονται σημαντικά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα κατά την περίοδο 2026-27. Η συνετή δημοσιονομική πολιτική και η ταχεία μείωση του χρέους θα πρέπει να παραμείνουν προτεραιότητα, καθώς οι προκλήσεις που απορρέουν από τη γήρανση του πληθυσμού και οι επενδυτικές ανάγκες θα παραμείνουν υψηλές.
Ο περιορισμός των φορολογικών δαπανών και η συνέχιση των προσπαθειών για τη μείωση της φοροδιαφυγής θα δημιουργούσαν πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο για την ενίσχυση των δαπανών στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη.
Τα μέτρα στήριξης που ελήφθησαν πρόσφατα για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών ενέργειας θα πρέπει να καταργηθούν γρήγορα καθώς υποχωρούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Η περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης για επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα βοηθούσε στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Θεμέλια για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα (Απρίλιος 2026)
Η ελληνική οικονομία ανταποκρίθηκε αποτελεσματικά στις πρόσφατες κρίσεις και αναπτύχθηκε ταχύτερα από την Ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια. Η απόσταση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από τις πιο προηγμένες οικονομίες του ΟΟΣΑ άρχισε να μειώνεται, καθώς η εμβάθυνση του κεφαλαίου, η δημιουργία θέσεων εργασίας και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στήριξαν μια σταθερή ανάκαμψη μετά την παρατεταμένη κρίση.
Ωστόσο, η πρόοδος έχει περιοριστεί από τις ασθενείς αυξήσεις της παραγωγικότητας, καθώς το επενδυτικό κενό, μολονότι μειώνεται, παραμένει μεγάλο, ενώ πολλές επιχειρήσεις (κυρίως μικρότερες) εξακολουθούν να δυσκολεύονται να υιοθετήσουν ψηφιακές τεχνολογίες και να καινοτομήσουν.
Η επίτευξη υψηλότερων εισοδημάτων, η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και η κάλυψη των υψηλών αναγκών για δημόσιες δαπάνες, παράλληλα με τη διατήρηση της πτωτικής πορείας του δημόσιου χρέους, θα απαιτήσουν την ενίσχυση της παραγωγικότητας και τη διατήρηση των κερδών στην απασχόληση.
Η καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση θα επέτρεπε σε περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις να καινοτομήσουν και να επενδύσουν σε προηγμένες τεχνολογίες. Η βελτίωση της κατάρτισης και η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό θα περιόριζαν τις ελλείψεις δεξιοτήτων. Η άρση των εναπομεινάντων κανονιστικών επιβαρύνσεων θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό και τη δυναμική των επιχειρήσεων.
Χρηματοδότηση: Συνέχιση της μείωσης και αναδιάρθρωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων
Οι τράπεζες αποτελούν την κύρια πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης. Παρότι η κατάσταση του τραπεζικού τομέα έχει βελτιωθεί σημαντικά, η δεκαετής οικονομική κρίση άφησε σημαντικές επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) στους ισολογισμούς των τραπεζών παραμένει συγκριτικά υψηλό, παρά τη σημαντική μείωσή του, η οποία υποστηρίχθηκε από τα σχήματα «Ηρακλής».
Οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων, στις οποίες έχουν μεταφερθεί οι σχετικοί κίνδυνοι, αντιμετωπίζουν εμπόδια στην επίλυση των μη εξυπηρετούμενων δανείων λόγω των δυσκίνητων διαδικασιών ρευστοποίησης εξασφαλίσεων και των καθυστερήσεων στις δικαστικές διαδικασίες.
Παράλληλα, οι οφειλέτες των μη εξυπηρετούμενων δανείων που παραμένουν σε εκκρεμότητα εξακολουθούν ουσιαστικά να μην έχουν πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.
Μια μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος το 2024 αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας.
Συστάσεις
✓ Μείωση της διάρκειας των δικαστικών διαδικασιών, με βάση τον πρόσφατο πτωχευτικό νόμο και τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος του 2024.
✓ Συνέχιση της προόδου για την ολοκλήρωση και ψηφιοποίηση του κτηματολογίου και των μητρώων γης, ώστε να διευκολυνθούν οι διαδικασίες ηλεκτρονικών πλειστηριασμών κατασχεμένων ακινήτων.
✓ Προσεκτική παρακολούθηση της εξέλιξης των μη εξυπηρετούμενων δανείων και του προβληματικού χρέους.
Ψηφιακή διάχυση: Βελτίωση της πρόσβασης των ΜμΕ στις ψηφιακές τεχνολογίες και στην ψηφιακή και διοικητική κατάρτιση
Τα επίμονα κενά παραγωγικότητας συνοδεύονται από αργή διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών.
Η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών —από τη λειτουργία μιας επιχειρηματικής ιστοσελίδας έως τη χρήση υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους (cloud computing) και τεχνητής νοημοσύνης— υστερεί σε σχέση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, ιδιαίτερα μεταξύ των μικρότερων επιχειρήσεων.
Η ανάπτυξη υποδομών ευρυζωνικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων προχωρά γρήγορα, αλλά παραμένει περιορισμένη. Η έλλειψη διοικητικών ικανοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε καινοτόμες μορφές χρηματοδότησης αποτελούν τα βασικά εμπόδια για την αξιοποίηση των οφελών της ψηφιοποίησης.
Συστάσεις
✓ Επέκταση και επιδότηση της πρόσβασης σε ποιοτική διοικητική κατάρτιση για τη διοίκηση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης για την ψηφιοποίηση των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων.
✓ Ανάπτυξη προγραμμάτων χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού για τους ιδιοκτήτες πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων.
✓ Ταχεία εφαρμογή των σχεδίων για την επέκταση της κάλυψης με δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας (gigabit και 5G) σε όλα τα νοικοκυριά έως το 2030, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης και την παρακολούθηση της προόδου.
Δεξιότητες: Ενίσχυση της πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας κατάρτιση
Οι ελλείψεις δεξιοτήτων είναι μεγάλες και αυξάνονται, εμποδίζοντας την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την καινοτομία.
Παρότι η ανεργία μειώνεται, παραμένει υψηλή σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Η ανεργία και οι ελλείψεις δεξιοτήτων συνυπάρχουν, καθώς η αναντιστοιχία δεξιοτήτων είναι υψηλή.
Οι δεξιότητες των ενηλίκων, όπως μετρώνται μέσω της έρευνας PIAAC, υστερούν έναντι άλλων χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ η συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης παραμένει χαμηλή.
Η στοχευμένη κατάρτιση ανέργων μέσω της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) έχει βελτιωθεί, αλλά η περιορισμένη χρηματοδότηση για τις Ενεργητικές Πολιτικές Απασχόλησης (ΕΠΑ) περιορίζει την περαιτέρω πρόοδο.
Συστάσεις
✓ Διασφάλιση της ποιότητας των παρόχων κατάρτισης μέσω τακτικών αξιολογήσεων ποιότητας και βελτιωμένων διαδικασιών πιστοποίησης των προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων.
✓ Επέκταση των στοχευμένων επιταγών κατάρτισης, ώστε να επιτρέπεται στους ενήλικες να παρακολουθούν μεγαλύτερης διάρκειας προγράμματα κατάρτισης, και θέσπιση θεσμοθετημένης άδειας εκπαίδευσης και κατάρτισης.
✓ Ανακατεύθυνση του υψηλού ποσοστού στήριξης που προορίζεται για την άμεση δημιουργία θέσεων εργασίας προς περισσότερη κατάρτιση και συμβουλευτική υποστήριξη για τους ανέργους.
Γυναικεία απασχόληση: Αύξηση της χρηματοδότησης για ποιοτικές υπηρεσίες παιδικής φροντίδας
Το χάσμα στα ποσοστά απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει μεγάλο και το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, αν και βελτιώνεται, εξακολουθεί να είναι μεταξύ των χαμηλότερων στον ΟΟΣΑ.
Η επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής θα διευκόλυνε την πρόσβαση των γυναικών στην αγορά εργασίας, αυξάνοντας έτσι την προσφορά δεξιοτήτων.
Ωστόσο, οι διαθέσιμες υποδομές παιδικής φροντίδας είναι περιορισμένες, καθώς οι δημόσιες δαπάνες κατευθύνονται περισσότερο σε επιδόματα γέννησης παρά σε παροχές σε είδος.
Συστάσεις
✓ Βελτίωση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές και ποιοτικές υπηρεσίες παιδικής φροντίδας, με μετατόπιση των δημόσιων δαπανών από τα επιδόματα γέννησης προς τις υποδομές παιδικής φροντίδας.
✓ Περαιτέρω ενίσχυση των εκστρατειών ευαισθητοποίησης για τα έμφυλα στερεότυπα και των σημάτων ισότητας για τις επιχειρήσεις.
✓ Θέσπιση κινήτρων ώστε να διασφαλίζεται η αξιοποίηση της νέας αμειβόμενης άδειας πατρότητας, όπως μεγαλύτερη συνολική διάρκεια άδειας ή υψηλότερες παροχές όταν οι πατέρες κάνουν χρήση της γονικής άδειας.
Ανταγωνισμός: Διασφάλιση της ποιότητας των κανονιστικών ρυθμίσεων και άρση περιορισμών στις υπηρεσίες
Η ασθενής δυναμική των επιχειρήσεων συνοδεύεται από υψηλή αντίληψη για τις κανονιστικές επιβαρύνσεις.
Τα ποσοστά εισόδου και εξόδου επιχειρήσεων από την αγορά είναι χαμηλά, καθώς η οικονομία κυριαρχείται από μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά εμφανίζουν χαμηλή παραγωγικότητα και δεν αναπτύσσονται.
Παρότι το κανονιστικό πλαίσιο έχει συνολικά γίνει περισσότερο φιλικό προς τον ανταγωνισμό, υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα των κανονιστικών ρυθμίσεων και τις επαγγελματικές υπηρεσίες, οι οποίες παρέχουν σημαντικές ενδιάμεσες υπηρεσίες στις επιχειρήσεις.
Συστάσεις
✓ Διασφάλιση της αποτελεσματικής και έγκαιρης διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς σχετικά με νέα σχέδια νόμων και κανονισμούς, μεταξύ άλλων με την αποφυγή νομοθεσίας έκτακτης ανάγκης.
✓ Επίσημη θέσπιση και επιτάχυνση της επανεξέτασης των υφιστάμενων επιχειρηματικών κανονισμών σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τους εκπροσώπους των συνδικάτων.
✓ Άρση κανονιστικών περιορισμών σε επαγγελματικές υπηρεσίες, όπως οι δικηγόροι και οι συμβολαιογράφοι, μεταξύ άλλων όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά, την τιμολόγηση των νομικών υπηρεσιών και την επαγγελματική συνεργασία μεταξύ δικηγόρων και συμβολαιογράφων.
Πρόσφατη πρόοδος στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις
Η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε πολλές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια.
Σημαντικές μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν ένα νέο καθεστώς αφερεγγυότητας, το οποίο αποσκοπεί στη διευκόλυνση της προστασίας και επιβολής των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.
Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος αποσκοπεί στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας μέσω της εξισορρόπησης της κατανομής των υποθέσεων και της ψηφιοποίησης των διαδικασιών.
Μέτρα που ενθαρρύνουν και βελτιώνουν την ενημέρωση σχετικά με τις ηλεκτρονικές πληρωμές συμβάλλουν στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Η ψηφιοποίηση και απλοποίηση πολλών δημόσιων υπηρεσιών προχωρούν με ικανοποιητικό ρυθμό, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, ενώ η κωδικοποίηση της νομοθεσίας και αρκετά μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης αποσκοπούν στη μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων.
Σχετικά με τον ΟΟΣΑ: «Καλύτερες πολιτικές για καλύτερες ζωές»
Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) είναι ένας διεθνής οργανισμός που εργάζεται για τη διαμόρφωση καλύτερων πολιτικών με στόχο καλύτερες ζωές. Αξιοποιεί περισσότερα από 60 χρόνια εμπειρίας και γνώσης για τη διαμόρφωση πολιτικών που προάγουν την ευημερία και τις ευκαιρίες, με θεμέλιο την ισότητα και την ευημερία.
