Εξαρτημένη σε μεγάλο βαθμό από φυσικό αέριο, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόβλημα με τα αποθέματα που έχει εξασφαλίσει ενώ πλησιάζει ο χειμώνας.
Ο πόλεμος στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει διαταραχές στην αγορά και η Ευρώπη φαίνεται για ακόμα μία φορά να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη, μετά την κρίση που προκλήθηκε εξαιτίας του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με αναλυτές τα αποθέματα φυσικού αερίου είναι στο χαμηλότερο επίπεδό τους εδώ και 13 χρόνια, γεγονός που έχει προκαλέσει «χειμερινό πανικό» μεταξύ των εμπόρων ενέργειας.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ έφταναν το 63% την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, πολύ κάτω από τον μέσο όρο του 80% για την ίδια χρονική περίοδο τα τελευταία χρόνια και μεταξύ των χαμηλότερων επιπέδων που έχουν καταγραφεί ποτέ για αυτή την εποχή του χρόνου.
Με τον τρέχοντα αργό ρυθμό εφοδιασμού φυσικού αερίου, η ΕΕ είναι πιθανό να εισέλθει στην χειμερινή περίοδο θέρμανσης με αποθέματα περίπου ένα πέμπτο χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών και στο χαμηλότερο επίπεδό τους από το 2013, σύμφωνα με τον Γκρεγκ Μόλναρ, καθηγητή και αναλυτή σε ζητήματα ενέργειας που μίλησε στον Guardian.
«Τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων αυξάνουν φυσικά τον κίνδυνο μεταβλητότητας των τιμών το χειμώνα», ανέφερε, κάτι που θα μπορούσε να επιδεινωθεί από χαμηλές θερμοκρασίες που θα αύξαναν την κατανάλωση φυσικού αερίου.
Χειμερινός πανικός
Ενδεικτικό είναι ότι η Βρετανία που βασίζεται σε εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από την Ευρώπη και μέσω δεξαμενόπλοιων από τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή «δεν διαθέτει σχεδόν καθόλου φυσικό αέριο σε αποθέματα» για τον ερχόμενο χειμώνα, σύμφωνα με τον Κρις Ο’ Σέα, διευθύνοντα σύμβουλο της British Gas, της μεγαλύτερης εταιρείας παροχής αερίου στη χώρα.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες του περασμένου χειμώνα και η υψηλότερη από το συνηθισμένο παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο κατά τη διάρκεια των καυσώνων το καλοκαίρι, συνέβαλαν επίσης στην εξάντληση των αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Οι αποθήκες φυσικού αερίου γεμίζουν συνήθως το καλοκαίρι, όταν η ζήτηση και οι τιμές είναι χαμηλότερες. Με την κρίση στη Μέση Ανατολή οι τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά «παρέμειναν σχετικά σταθερές» αυτό το καλοκαίρι, με την ελπίδα ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ξανανοίξουν και θα καταστεί δυνατή η ανασύσταση των χειμερινών αποθεμάτων. Ωστόσο, «κανείς δεν περιμένει να συμβεί αυτό σύντομα», σύμφωνα με τον Μπγιαρν Σίλντροπ, επικεφαλής αναλυτή στον σκανδιναβικό τραπεζικό όμιλο SEB.
«Ως αποτέλεσμα, η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βίωσε έναν μικρό χειμερινό πανικό την περασμένη εβδομάδα», πρόσθεσε ο Σίλντροπ.
Το πρόβλημα στα αποθέματα αναμένεται να επηρεάσει τις τιμές και όχι τη δυνατότητα κάλυψης της κατανάλωσης.
Αύξηση της τιμής φυσικού αερίου
Η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου έχει ανέλθει τις τελευταίες εβδομάδες στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, πάνω από τα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), υπερδιπλάσια από την τιμή που ίσχυε στην αρχή του έτους.
Οι τιμές έχουν αυξηθεί απότομα λόγω της εκτίμησης ότι η ΕΕ θα χρειαστεί να ανταγωνιστεί κράτη της Ασίας για να εξασφαλίσει φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς οι θερμοκρασίες αρχίζουν να πέφτουν.
Χωρίς την επανέναρξη των εξαγωγών φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, η τιμή αναφοράς της Ευρώπης «πιθανότατα θα πρέπει να ξεπεράσει τα 100 ευρώ/MWh» για να προσελκύσει επαρκείς αποστολές φυσικού αερίου ώστε να καλυφθεί η χειμερινή ζήτηση, σύμφωνα με αναλυτές της Goldman Sachs.
Οι ανησυχίες για τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο είναι ιδιαίτερα έντονες στη Δυτική Ευρώπη, όπου τα επίπεδα αποθεμάτων βρίσκονται πολύ κάτω από αυτά σε χώρες όπως η Ιταλία και η Πολωνία, οι οποίες κατάφεραν να συμπληρώσουν τα αποθέματά τους σε ποσοστό άνω του 80%.
Στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη χωρητικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι εγκαταστάσεις είναι περίπου μισογεμάτες, σύμφωνα με την Gas Infrastructure Europe. Τα επίπεδα αποθεμάτων στο Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες, ανέρχονται στο 51% και 45% αντίστοιχα.
