Βαθιά το χέρι στην τσέπη θα κληθούν να βάλουν για ακόμη μία φορά οι καταναλωτές για να αγοράσουν φρούτα και λαχανικά εάν η ΕΕ προχωρήσει τα σχέδια της να περιορίσει τη χρήση φυτοφαρμάκων, θέτοντας αυστηρότερους κανόνες στα υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων στις εισαγωγές.
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα για το πώς μπορεί η Ευρώπη να μειώσει τους κινδύνους από τα φυτοφάρμακα, χωρίς ταυτόχρονα να αυξήσει υπερβολικά το κόστος παραγωγής και να καταστήσει τα ευρωπαϊκά προϊόντα λιγότερο ανταγωνιστικά.
Οι αυξήσεις των τιμών θα μπορούσαν να φτάσουν έως και το 82% για τα εσπεριδοειδή
Ειδικότερα, μια μελέτη του think tank της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC), διαπίστωσε ότι η μείωση των μέγιστων ορίων υπολειμμάτων (MRL) για τα εισαγόμενα τρόφιμα και ζωοτροφές στο όριο ποσοτικοποίησης (LOQ) θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των εισαγωγών κατά 41% και σε υψηλότερες τιμές καταναλωτή σε ολόκληρο το μπλοκ.
Η μελέτη εντόπισε 18 από τις πιο επικίνδυνες δραστικές ουσίες που δεν έχουν εγκριθεί στην ΕΕ, με Ανώτατα Όρια Καταλοίπων (ΑΟΚ) άνω του όριο ποσοτικής διαβάθμισης (LOQ) να επηρεάζουν 235 προϊόντα και 86 χώρες εξαγωγής.
Ο αντίκτυπος στις τιμές εξαρτάται από μια διαδοχή αντιδράσεων της αγοράς. Εάν ένας παραγωγός εκτός ΕΕ χρησιμοποιεί μια ουσία που στοχεύουν οι νέοι κανόνες, μπορεί να αλλάξει το φυτοφάρμακο, να τροποποιήσει το χρονοδιάγραμμα της επεξεργασίας για να αποφύγει τα υπολείμματα, να διαχωρίσει την παραγωγή που προορίζεται για την ευρωπαϊκή αγορά ή να εγκαταλείψει τις εξαγωγές προς την ΕΕ.
Τα τρία σενάρια
Το ΚΚΕρ ανέλυσε τρία σενάρια για τη μελέτη. Το ενδιάμεσο σενάριο υποδηλώνει ότι οι συνολικές αγροτικές εισαγωγές της ΕΕ θα μειωθούν κατά 8%, ενώ οι τιμές καταναλωτή για τα επιτραπέζια σταφύλια και τα εσπεριδοειδή αυξηθούν κατά 6,5% και 5,6% αντίστοιχα.
Το βέλτιστο σενάριο – στο οποίο η προσαρμογή των εξαγωγέων θα κοστίσει λιγότερο και θα επηρεαστεί μόνο η παραγωγή για την οποία έχουν εντοπιστεί υπολείμματα – δείχνει μείωση των εισαγωγών κατά 0,4% και αυξήσεις τιμών κάτω του 1%.
Στο χειρότερο σενάριο — στο οποίο οι παραγωγοί εκτός ΕΕ δεν θα προσαρμοστούν στους κανόνες — το ΚΚΕρ αναφέρει ότι οι αυξήσεις των τιμών θα μπορούσαν να φτάσουν έως και το 82% για τα εσπεριδοειδή, ενώ οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από την ΕΕ μειωθούν συνολικά κατά 41%.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αποφασίσει να εισαγάγει ταυτόχρονα τα νέα όρια. Η μελέτη θα συμβάλει στην εκτίμηση επιπτώσεων που πρέπει να προηγηθεί οποιωνδήποτε πιθανών μέτρων.
Τι λένε οι αγρότες
Η προτεινόμενη απαγόρευση των υπολειμμάτων είναι δημοφιλής στους Ευρωπαίους αγρότες, οι οποίοι εδώ και καιρό υποστηρίζουν την εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού με τους καλλιεργητές τρίτων χωρών.
Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι συγκρούεται με τους παγκόσμιους εμπορικούς κανόνες, καθώς ουσιαστικά επιβάλλει τους κανόνες της ΕΕ στους ξένους παραγωγούς. Λένε ότι η απαγόρευση υπερβαίνει τα υφιστάμενα μέτρα προστασίας της υγείας και αγνοεί την πραγματικότητα ότι οι καλλιεργητές σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν διαφορετικά παράσιτα, κλίματα και συνθήκες καλλιέργειας.
Από την πλευρά τους εκπρόσωποι των παραγωγών μούρων του Μαρόκου θέτουν το ερώτημα αν η επιλογή είναι μεταξύ μούρων που είναι διαθέσιμα όλο το χρόνο – υγιεινά, ασφαλή και σε δίκαιη τιμή – ή περιορισμένης παραγωγής σε υψηλή τιμή.
Μάλιστα, σύμφωνα με τους ίδιους η πρόταση ισοδυναμεί με εμπορικό φραγμό που θα επηρεάσει 250.000 μαροκινούς που εργάζονται στον τομέα.
Αντίστοιχα, ο σύνδεσμος καλλιεργητών φρούτων της Νότιας Αφρικής Hortgro και η Βιομηχανία Επιτραπέζιων Σταφυλιών της Νότιας Αφρικής έχουν εκφράσει παρόμοιες ανησυχίες, μαζί με τους καλλιεργητές πεπονιού της Ονδούρας και τους παραγωγούς αμυγδάλων της Καλιφόρνια.
Η Επιτροπή δήλωσε ότι στόχος της είναι να αποτρέψει την επανείσοδο στην ΕΕ μέσω εισαγωγών των πιο επικίνδυνων ουσιών – των οποίων η χρήση απαγορεύεται στην Ένωση – μειώνοντας τα όρια καταλοίπων τους σε τεχνικά μηδενικό επίπεδο.
Ωστόσο, η Κομισιόν δεν έχει ακόμη καθορίσει ποια απαγορευμένα φυτοφάρμακα θα καλύπτονται από το μέτρο. Παρόλα αυτά, η μελέτη του ΚΚΕρ εντόπισε 18 δραστικές ουσίες που θα μπορούσαν να υπόκεινται στην απαγόρευση καταλοίπων, επηρεάζοντας 235 προϊόντα και 86 χώρες.
Πηγή: ΟΤ
