Για δεκαετίες, η Γροιλανδία βρισκόταν μακριά από τα φώτα της διεθνούς επικαιρότητας. Το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη ήταν γνωστό κυρίως για τους παγετώνες του, την αργή πορεία προς μεγαλύτερη αυτονομία από τη Δανία και τον διακριτικό αλλά κρίσιμο ρόλο του στην ασφάλεια του Βόρειου Ατλαντικού.
Σήμερα, όμως, η Γροιλανδία ξυπνά σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο: ως πιθανός στόχος εξαγοράς – ή ακόμα και στρατιωτικής πίεσης – από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφέρει σε ρεπορτάζ της η Wall Street Journal.
Η ιδέα ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να αποκτήσει τη Γροιλανδία δεν είναι απλώς μια διπλωματική υπερβολή. Είναι ένα σενάριο που συζητείται ανοιχτά από αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, προκαλώντας σύγχυση, φόβο αλλά και διχασμό τόσο στην Νουούκ όσο και στην Κοπεγχάγη.
Γροιλανδία: «Δεν μιλάμε για εισβολή… ακόμα»
Σε μια λιτή αίθουσα στο κέντρο της Νουούκ, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ένιωσε την ανάγκη να καθησυχάσει τους περίπου 57.000 κατοίκους του νησιού . «Δεν βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου σκεφτόμαστε ότι μια κατάληψη της χώρας θα μπορούσε να συμβεί από τη μια μέρα στην άλλη», δήλωσε, προσπαθώντας να κατεβάσει τους τόνους.
Το γεγονός ότι ένας 34χρονος πρώην πρωταθλητής του μπάντμιντον καλείται να διαβεβαιώσει έναν ολόκληρο λαό ότι δεν επίκειται αμερικανική εισβολή δείχνει πόσο δραματικά έχει αλλάξει το γεωπολιτικό βάρος της Γροιλανδίας.
Από σύμμαχος, πιθανός «αγοραστής»
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας είναι απαραίτητη για την ασφάλεια των βόρειων συνόρων των ΗΠΑ. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, εξετάζεται ακόμα και η αγορά του νησιού από τη Δανία – μια κίνηση που, σε όρους έκτασης, θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη αγοραπωλησία γης στην Ιστορία.
Παράλληλα, στο τραπέζι έχουν πέσει ιδέες για εφάπαξ οικονομικά ανταλλάγματα προς τους ίδιους τους Γροιλανδούς, ώστε να εξασφαλιστεί η συναίνεσή τους. Σε διαφορετική περίπτωση, ο Λευκός Οίκος αφήνει ανοιχτό ακόμα και το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής ισχύος.
«Δεν φοβάμαι τους Αμερικανούς, φοβάμαι τον Τραμπ»
Στους παγωμένους δρόμους της Νουούκ, η απειλή δεν μοιάζει άμεση, αλλά είναι υπαρκτή. Η Τζάρακ Λόρεντσεν, επαγγελματίας υγείας, παρακολούθησε την ομιλία του πρωθυπουργού με αγωνία. «Δεν φοβάμαι τους Αμερικανούς. Φοβάμαι τον Τραμπ»,λέει στη Wall Street Journal, συνοψίζοντας το συναίσθημα πολλών κατοίκων.
Ο 23χρονος ταξιτζής Ινούιουκ Πέτερσεν δηλώνει ότι προσπαθεί να παραμείνει ψύχραιμος, αλλά δυσκολεύεται. «Όταν ο Τραμπ λέει ότι το εννοεί, ειδικά τώρα στη δεύτερη θητεία του, είναι δύσκολο να μην ανησυχείς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αποταμιεύει χρήματα «για κάθε ενδεχόμενο».
Διχασμός και φήμες για… επιδόματα
Δεν λείπουν, ωστόσο, και οι πιο ψύχραιμες φωνές. Ο Γενς Φρέντερικσεν, εργαζόμενος σε αλιευτική εταιρεία, δηλώνει ανοιχτός σε μια ενδεχόμενη συμφωνία. «Ίσως οι ΗΠΑ να μας φερθούν όπως στην Αλάσκα», λέει, αναπαράγοντας φήμες που κυκλοφορούν στηη Νουούκ για ετήσιες πληρωμές 50.000 δανικών κορωνών αν η Γροιλανδία περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο.
Αυτές οι φήμες, ωστόσο, εντείνουν τον κοινωνικό διχασμό σε μια κοινωνία που για χρόνια πάλευε για μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τη Δανία.
Ρωσία, Κίνα και ο νέος Ψυχρός Πόλεμος του Αρκτικού Κύκλου
Η στρατηγική σημασία του νησιού είναι τεράστια. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Ψυχρό Πόλεμο, αποτέλεσε κρίσιμο προπύργιο της Δύσης. Σήμερα, με τη Ρωσία και την Κίνα να ενισχύουν την παρουσία τους στην Αρκτική, η Γροιλανδία βρίσκεται ξανά σε μια επικίνδυνη διασταύρωση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι διηπειρωτικοί πύραυλοι από Ρωσία ή Κίνα θα περνούσαν αναγκαστικά από τον εναέριο χώρο της. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ΗΠΑ διατηρούν εκεί βάση της Space Force για έγκαιρη προειδοποίηση.
«Η Γροιλανδία είναι κρίσιμη όχι μόνο για την εθνική μας ασφάλεια, αλλά για την παγκόσμια», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στο Fox News, κατηγορώντας τη Δανία ότι «δεν έχει κάνει αρκετά», σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Ευρώπη και Δανία τραβούν «γραμμή στο χιόνι»
Η Ευρώπη, πάντως, στέλνει σαφές μήνυμα: τον τελευταίο λόγο πρέπει να έχουν οι ίδιοι οι Γροιλανδοί. Τον Σεπτέμβριο, η Δανία ηγήθηκε της μεγαλύτερης άσκησης του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία εδώ και δεκαετίες.
Για τους κατοίκους, όμως, η επίδειξη ισχύος ήταν περισσότερο ενόχληση παρά καθησυχασμός, με κυνηγούς να διαμαρτύρονται ότι τα ελικόπτερα τρόμαξαν τους ταράνδους στις παραδοσιακές περιοχές κυνηγιού.
Κλίμα, οικονομία και η επιθυμία για… αφάνεια
Όπως σημειώνει ο καθηγητής Μαρκ Λαντενιέ από το Αρκτικό Πανεπιστήμιο της Νορβηγίας, οι μεγαλύτερες ανησυχίες των Γροιλανδών παραμένουν η κλιματική αλλαγή και η οικονομία. «Οι αλλαγές στα μεταναστευτικά μοτίβα των ψαριών και οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες απειλούν άμεσα τα εισοδήματα», λέει στη Wall Street Journal.
Ο Πέτερσεν το λέει πιο απλά: «Θέλω απλώς να επιστρέψουμε στο να είμαστε άγνωστοι».
«Η φιλία έχει τελειώσει»
Η ρήξη, ωστόσο, φαίνεται βαθιά. «Όσο αυτή η κατάσταση συνεχίζεται, η φιλία έχει τελειώσει», λέει ο Ακκαλούκ Λίνγκε, πρώην πολιτικός, κοιτάζοντας τον παγωμένο ωκεανό. «Τις ΗΠΑ τις βλέπουμε πλέον όπως βλέπαμε παλιά τη Σοβιετική Ένωση», λέει χαρακτηριστικά στη Wall Street Journal.
Για τη Γροιλανδία, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν αλλάζει ο κόσμος γύρω της. Είναι αν μπορεί να παραμείνει κυρίαρχη σε έναν κόσμο που τη θέλει πάση θυσία.
Πηγή: ΟΤ
