Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει ως εξής: τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά, οι Χούθι ελέγχουν το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ο αγωγός Ανατολής-Δύσης στη Σαουδική Αραβία δεν θα μπορεί να λειτουργήσει για κάποιες εβδομάδες. Όλα αυτά συνηγορούν σε κρίση καυσίμων, σύμφωνα με Αμερικανούς παράγοντες της αγοράς πετρελαίου.
Οι οποίοι εκτιμούν ότι δεν διαφαίνεται προοπτική άμεσης βελτίωσης της κατάστασης… Είτε η κρίση καυσίμων αφορά τις ΗΠΑ είτε τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς τα αποθέματα καυσίμων και η πρόσβαση των χωρών σε αυτά μειώνονται διαρκώς. Η τρέχουσα εβδομάδα ξεκίνησε με πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι για το πετρέλαιο.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ, και ειδικά του Αμερικανού προέδρου, ότι όλα πολύ σύντομα θα επανέλθουν στο φυσιολογικό, οι συνθήκες δεν συνηγορούν σε αυτό.
Κρίση καυσίμων
Οι Αμερικανοί παράγοντες του κλάδου πετρελαίου προειδοποιούσαν ότι το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ήταν αναπόφευκτο να προκαλέσει κρίση καυσίμων. Και στην ανάλυσή της η Wall Street Journal σημειώνει:
- Τα εμπορικά αποθέματα καυσίμων παγκοσμίως μειώνονται εδώ και περισσότερο από έξι μήνες.
- Τα περιθώρια περαιτέρω άντλησης από τα στρατηγικά αποθέματα αργού πετρελαίου είναι περιορισμένα.
- Οι επιθέσεις στον αγωγό Ανατολής-Δύσης στη Σαουδική Αραβία απέκλεισε από την αγορά τουλάχιστον 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο Μάικ Βιρτ, CEO της Chevron, δήλωσε ότι όσο λειτουργούσαν αυτοί οι μηχανισμοί, «βοηθούσαν στον περιορισμό των κινδύνων που αφορούσαν τις τιμές καυσίμων και τον εφοδιασμό. Πλέον, η επίδρασή τους έχει σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί και το σύστημα δεν διαθέτει ούτε κατά προσέγγιση τα ίδια αποθέματα ασφαλείας που υπήρχαν όταν ξεκίνησε η κατάσταση».
Όσον αφορά το ενδεχόμενο να προβλεφθεί η πορεία των τιμών καυσίμων, πρόσθεσε: «Θα ήθελα να μπορώ να πω ότι διακρίνω λόγους για τους οποίους η κατάσταση θα μπορούσε να εκτονωθεί, αλλά αυτή τη στιγμή είναι δύσκολο να το διαπιστώσω».
Η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει
Σύμβουλοι στον τομέα της ενέργειας επισημαίνουν ότι, ελλείψει προοπτικής επίλυσης της σύγκρουσης με το Ιράν, υπάρχει κίνδυνος η κατάσταση με τις τιμές των καυσίμων να ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Το ντίζελ έχει εκτιναχθεί στο επίπεδο-ρεκόρ των 6,23 δολαρίων ανά γαλόνι. Οι τιμές της βενζίνης έχουν επανέλθει στα 4,32 δολάρια. Και αναλυτές του ενεργειακού κλάδου αναφέρουν ότι δέχονται ερωτήματα από επενδυτές σχετικά με το πότε οι καταναλωτές, οι οποίοι πιέζονται από τις υψηλές τιμές, θα αρχίσουν να περιορίζουν τα ψώνια τους.
Τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ / REUTERS/Mohammed Aty/File Photo
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποσχεθεί στους Αμερικανούς ότι οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων θα μειωθούν και ότι οι ροές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ, επιμένει: «Αν θέλετε να γράψετε για τις τιμές, φροντίστε να συμπεριλάβετε τη λέξη “προσωρινά”, διότι πρόκειται για προσωρινή διαταραχή».
Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση προσπαθεί να αμβλύνει τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων με ενίσχυση της παραγωγής στη Βενεζουέλα και αύξηση της δυναμικότητας παραγωγής καυσίμων στις ΗΠΑ.
Στελέχη του ενεργειακού κλάδου και αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου αναφέρουν ότι διατηρούν συνεχή διάλογο για την ενεργειακή κατάσταση από την έναρξη της σύγκρουσης. Επίσης οι διευθύνοντες σύμβουλοι —μεταξύ των οποίων και ο Βιρτ— συνομιλούν συχνά με τον υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ. Αλλά ο Βιρτ δεν έχει μιλήσει από τις 3 Αυγούστου με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος τον κατηγόρησε ότι δεν αναγνωρίζει τη συμβολή της κυβέρνησής του στην ευνοϊκή πορεία του κλάδου πετρελαίου. Ο Τραμπ τότε κάλεσε τη Chevron και τις πετρελαϊκές εταιρείες να ρίξουν τις τιμές των καυσίμων «προς τα κάτω, ΤΩΡΑ!».
Το πλεονέκτημα δεν βρίσκεται στις ΗΠΑ
Ωστόσο η ανησυχία αυξάνεται, καθώς στη Μέση Ανατολή, πλοία και ενεργειακές υποδομές γίνονται στόχοι και από τις δύο πλευρές.
«Το πλεονέκτημα στις περισσότερες διαπραγματεύσεις ανήκει συνήθως στην πλευρά που έχει το χρόνο με το μέρος της και είναι διατεθειμένη να δείξει υπομονή», δήλωσε ο Γουίλ ΒανΛου, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Quantum Capital Group. Και το Ιράν, όπως είπε, «είναι διατεθειμένο να υποστεί δεινά. Ο λαός του έχει ήδη υποφέρει πολύ επί δεκαετίες».
Η Κίνα συμβάλλει εν μέρει στην πίεση που ασκείται στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και τις τιμές των καυσίμων. Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως βασιζόταν επί μήνες στα δικά του αποθέματα αργού για να καλύψει σχεδόν τη μισή ημερήσια κατανάλωσή του, προσφέροντας έτσι μια ανάσα στις αγορές πετρελαίου. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες έχει επαναλάβει τις αγορές μεγαλύτερων ποσοτήτων από διεθνείς προμηθευτές, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Οι τιμές του αμερικανικού αργού έχουν σημειώσει άνοδο 19% τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, διαπραγματευόμενες κοντά στα 101 δολάρια το βαρέλι.
Ινδικό δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Ορμούζ / REUTERS/Amit Dave/File Photo
Ο πόλεμος δεν τελειώνει
Ο Τραμπ επιμένει ότι οι τιμές των καυσίμων θα πέσουν όταν τελειώσει ο πόλεμος. Έχει δεσμευτεί να ασκήσει οικονομική πίεση στο Ιράν, αποκλείοντας παράλληλα την αποστολή χερσαίων στρατευμάτων. Και λέει ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Οι επενδυτές όμως δεν πείθονται. Αντίθετα, εκτιμούν ότι ο πόλεμος θα παραταθεί πολύ πέραν του χρονικού αυτού σημείου.
Σύμφωνα με τον Νταν Πίκερινγκ, της χρηματοοικονομικής Pickering Energy Partners, «αυτό ήταν το σήμα ότι η κατάσταση θα έχει μεγάλη διάρκεια».
Παράλληλα, ανέφερε, τα αποθέματα ντίζελ είναι περιορισμένα λόγω διακοπών στη λειτουργία διυλιστηρίων, που προκλήθηκαν από συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία. Η ζήτηση για το ντίζελ αναμένεται να αυξηθεί καθώς οι αγρότες, οι οποίοι το χρησιμοποιούν για τον βαρύ εξοπλισμό τους, εισέρχονται στην περίοδο της συγκομιδής. «Για το ζήτημα του ντίζελ δεν υπάρχει εύκολη λύση», λέει ο Πίκερινγκ.
Και ο Ντόναλντ Τραμπ βλέπει λύση για τις τιμές των καυσίμων στον πόλεμο στην Ουκρανία. Κάλεσε το Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα κατά της Ρωσίας που θέτουν σε κίνδυνο τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε ντίζελ.
Στόχος οι τιμές καυσίμων στο εσωτερικό
Τον Μάρτιο, οι διευθύνοντες σύμβουλοι των τριών μεγαλύτερων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών —ExxonMobil, Chevron και ConocoPhillips— προειδοποίησαν αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών θα μπορούσε να οδηγήσει σε έλλειψη διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ. Επίσης, στελέχη έχουν ασκήσει, κατ’ ιδίαν, κριτική στον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται τη σύγκρουση.
Σε συνέδριο στο Τέξας ο υπουργός Εσωτερικών Μπέργκαμ διέψευσε τις επίμονες φήμες ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο προσωρινής απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ. Η ομάδα του Τραμπ, όπως είπε, δεν πιστεύει ότι μια τέτοια κίνηση θα συγκρατούσε τις τιμές των καυσίμων.
«Θα κάνουμε οτιδήποτε βοηθά στη διαμόρφωση της τιμής των καυσίμων στο εσωτερικό της χώρας», πρόσθεσε. «Αλλά θα ενεργήσουμε και έξυπνα, χωρίς να βασιζόμαστε απλώς στην ιδέα ότι, αν σταματήσουμε τις εξαγωγές, αυτό θα βοηθήσει με κάποιον μαγικό τρόπο τις τιμές».
