Μετά την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), καλείται και η Κομισιόν να διερευνήσει την πιθανή διασπάθιση ευρωπαϊκών πόρων για την αλιεία, ύψους τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ.
Το θέμα έθεσε υπόψιν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο αντιπρόεδρος της της Left και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Αρβανίτης, σε συνέχεια της καταγγελίας του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος».
Όπως έχει αναδείξει ρεπορτάζ του in, το Ινστιτούτο κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ζητώντας να διερευνήσει «συστηματικές ενδείξεις εκτροπής πόρων του ΕΠΑΛΘ 2014-2020 από τον προβλεπόμενο σκοπό τους».
Πρόκειται για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιεία και Θάλασσα, που έχει διακηρυγμένο στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας της ελληνικής αλιείας και τη στήριξη των αλιευτικά εξαρτώμενων κοινοτήτων.
Τι κατήγγειλε το «Αρχιπέλαγος»
Αναλύοντας τα επίσημα στοιχεία, από τις ιστοσελίδες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των κατά τόπους αναπτυξιακών εταιριών, το «Αρχιπέλαγος» εντόπισε τουλάχιστον 52 εκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις για τουριστικές επιχειρήσεις, καταλύματα πολυτελείας με πισίνες, σκάφη αναψυχής, καφέ, εστιατόρια, κτηνιατρεία, φυσικοθεραπευτήρια, κέντρα ξένων γλωσσών και γυμναστήρια, χωρίς σαφή σύνδεση με την αλιεία.
Όπως αναφέρει «η κλίμακα και η επανάληψη αυτών των χρηματοδοτήσεων εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το αν η ‘‘διαφοροποίηση’’ και η ‘‘ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών’’ χρησιμοποιήθηκαν ως πρόσχημα για την παράκαμψη των κριτηρίων επιλεξιμότητας.
Οι παραπάνω διατυπώσεις δεν είναι τυχαίες. Περιλαμβάνονται στις τροποποιητικές αποφάσεις του προγράμματος, μέσω των οποίων δόθηκαν οι εν λόγω επιδοτήσεις, την περίοδο 2021-2026.
Σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δεν έχει φτάσει στα χέρια τους κάποια καταγγελία. ««Είναι παραπληροφόρηση να πει κανείς ότι επειδή χρηματοδοτήθηκε ένα εστιατόριο, για παράδειγμα, ή ένα τουριστικό κατάλυμα είναι παράνομο ή παράτυπο», δήλωσε χαρακτηριστικά σε σχετικό ρεπορτάζ ΣΚΑΪ ο Γενικός Γραμματέας του υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης. Ωστόσο παραμένει απορίας άξιο πώς συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την ενίσχυση των αλιέων και των αλιευτικών κοινοτήτων οι επιδοτήσεις που δόθηκαν σε φούρνους και κρεοπωλεία μέχρι εργοστάσια πλαστικών και σουπερμάρκετ. Πόσο μάλλον όταν οι δικαιούχοι των συγκεκριμένων επιδοτήσεων στην συντριπτική τους πλειονότητα δεν είναι ψαράδες, αλλά πολίτες άσχετοι με τον αλιευτικό κλάδο.
ΟΠΕΚΕΠΕ και στην Αλιεία;
«Δεν σας προλαβαίνουμε» είναι το σχόλιο του Κώστα Αρβανίτη, στην ανακοίνωση για την ερώτηση που κατέθεσε στην Κομισιόν. Προφανώς αναφέρεται στον καταιγισμό αποκαλύψεων και καταγγελιών για αντίστοιχες υποθέσεις, όπως το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ
Ο Αντιπρόεδρος της Left κατέθεσε ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την καταγγελία ζητώντας να διευκρινιστεί αν η Επιτροπή γνωρίζει την υπόθεση, ποιους ελέγχους έχει διενεργήσει ή προτίθεται να διενεργήσει και πώς θα ενισχύσει τους μηχανισμούς έγκαιρου εντοπισμού αντίστοιχων φαινομένων.
«Το πολιτικό ερώτημα και διακύβευμα είναι ξεκάθαρο» σημειώνει ο Ευρωβουλευτής και θέτει μια σειρά ερωτήματα:
Τι πραγματικά κέρδισαν οι μικροί παράκτιοι αλιείς από αυτές τις χρηματοδοτήσεις;
Πώς ενισχύθηκε το εισόδημά τους; Πώς βελτιώθηκαν οι συνθήκες εργασίας τους; Πώς προστατεύτηκαν τα ιχθυαποθέματα; Πώς ενισχύθηκε η βιωσιμότητα των αλιευτικών κοινοτήτων;
«Αν τα κριτήρια άνοιγαν ‘παραθυράκια’ για χρηματοδοτήσεις σε άσχετες δραστηριότητες χωρίς ουσιαστικό και μετρήσιμο όφελος για τις αλιευτικές κοινότητες, τότε το πρόβλημα βρίσκεται στον ίδιο τον σχεδιασμό. Και για τον σχεδιασμό υπάρχουν πολιτικές ευθύνες. Οι κυβερνητικές δικαιολογίες περί τυπικής επιλεξιμότητας είναι τουλάχιστον ομολογία κακοδιαχείρισης. Με αυτές δεν θα αποφεύγει τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα και την κοινωνική ανταποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων. Την ίδια στιγμή, η μικρής κλίμακας παράκτια αλιεία και οι άνθρωποί της αντιμετωπίζει μια βαθιά κρίση βιωσιμότητας. Το αυξανόμενο κόστος, η πίεση στα ιχθυαποθέματα, η υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και η εγκατάλειψη του επαγγέλματος απειλούν τη συνέχιση μιας δραστηριότητας άρρηκτα συνδεδεμένης με τη ζωή των νησιών και των νησιωτικών και παράκτιων περιοχών. Η κακοδιαχείριση των Ευρωπαϊκών πόρων και η διοχέτευσή τους εκτός των ανθρώπων που πρέπει να ωφεληθούν, συνιστά σκάνδαλο. Η ‘απορρόφηση’ δεν είναι ανάπτυξη», τονίζει ο Κώστας Αρβανίτης.
Ζητούνται δημόσιες εξηγήσεις
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Left, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει δημόσια:
- Τον ολοκληρωμένο απολογισμό των χρηματοδοτήσεων του προγράμματος, με αναλυτική κατανομή ανά δραστηριότητα, περιοχή και κατηγορία δικαιούχων.
- Την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους, με συγκεκριμένους δείκτες για την οικονομική και κοινωνική ενίσχυση των αλιευτικών κοινοτήτων.
- Τα πραγματικά, άμεσα και έμμεσα οφέλη για τους μικρούς παράκτιους αλιείς, σε σχέση με τους αρχικούς στόχους.
- Τα κριτήρια βάσει των οποίων προκρίθηκαν αυτές οι επενδύσεις και τον τρόπο με τον οποίο ελέγχθηκε η συνεισφορά τους στη βιώσιμη ανάπτυξη των αλιευτικών περιοχών.
- Τις αλλαγές που προτίθεται να επιφέρει στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των επόμενων προγραμμάτων, ώστε οι πόροι να υπηρετούν αποδεδειγμένα τις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.
- Πόσα χρήματα οφείλονται στους παράκτιους αλιείς των 11.000 παράκτιων σκαφών, από πότε και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα εξόφλησής τους;
«Παράλληλα, η διερεύνηση της αναφοράς από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές πρέπει να προχωρήσει απρόσκοπτα, με πλήρη διαφάνεια και απόδοση τυχόν ευθυνών όπου αυτές διαπιστωθούν. Οι πολιτικές ευθύνες της κυβέρνησης όμως, είναι δεδομένες και απαράγραπτες. Η κακοδιαχείριση Ευρωπαϊκών πόρων τείνει να γίνει κανόνας με την Κυβέρνηση της ΝΔ.
Οι κτηνοτρόφοι, οι πραγματικοί αγρότες και τώρα οι αλιείς βλέπουν τον χορό των χαμένων επιδοτήσεων γύρω τους, την στιγμή που το δικό τους εισόδημα βουλιάζει», αναφέρει η ανακοίνωση του Ευρωβουλευτή
Τι αναφέρει η ερώτηση στην Κομισιόν
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης του Κώστα Αρβανίτη:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
Προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)
Θέμα: Καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για κατάχρηση ενωσιακών πόρων προοριζόμενων για τη στήριξη της Αλιείας
Σύμφωνα με δημοσιεύματα το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» έχει καταθέσει μηνυτήρια αναφορά προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για περιπτώσεις κατ’ εξακολούθηση απάτης και κατάχρησης ενωσιακών πόρων στο πλαίσιο του Ελληνικού Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ) 2014-2020, τα οποία διοχετεύτηκαν στη Ελλάδα την περίοδο 2021-2026.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τουλάχιστον 52 εκατομμύρια ευρώ τα οποία προορίζονταν για τη στήριξη της αλιείας, φέρονται να διοχετεύθηκαν -κατά παράβαση του λειτουργικού τους σκοπού- σε άσχετες με την αλιεία επιχειρήσεις, κατά παράβαση των προβλεπομένων κριτηρίων επιλεξιμότητας. Τα δε παραπάνω έρχονται σε μία χρονική στιγμή όπου σειρά αντίστοιχων σκανδάλων βαραίνουν την δημόσια σφαίρα στην Ελλάδα.
Ερωτάται η Επιτροπή:
Έχει περιέλθει σε γνώση της καθ’ οιονδήποτε τρόπο η σχετική υπόθεση;
Ασχέτως της ανεξάρτητης τυχόν ποινικής διερεύνησης του ζητήματος, έχει οποτεδήποτε αναλάβει ενέργειες στο πλαίσιο των ελεγκτικών και εποπτικών αρμοδιοτήτων της ως προς τη διαχείριση και απορρόφηση των συγκεκριμένων κονδυλίων; Αν όχι, θα το πράξει άμεσα μετά τις σχετικές αποκαλύψεις;
Πώς προτίθεται να βελτιώσει το πρωτόκολλο έγκαιρου εντοπισμού και παρέμβασης στα συστήματα καταβολών και στους ελέγχους συνάφειας και εκπλήρωσης υποχρεώσεων;
