Η παράλυση της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων από το Ιράν μέσω μιας βασικής πλωτής οδού και οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ έχουν φέρει τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή στον ενεργειακό κλάδο, αυξάνοντας τον κίνδυνο διαταραχής του ενεργειακού εφοδιασμού και της παγκόσμιας οικονομίας, όπως επισημαίνει η Wall Street Journal.
Το Κατάρ σταμάτησε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) τη Δευτέρα, καθώς οι επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης οδήγησαν σε προληπτικές διακοπές λειτουργίας των εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η παραγωγή LNG του Κατάρ αντιστοιχεί σε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς.
Η Σαουδική Αραβία έκλεισε το μεγαλύτερο διυλιστήριο πετρελαίου της χώρας μετά από επίθεση με drone, σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση του θέματος.
Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε θέσει ως κόκκινη γραμμή τις επιθέσεις στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του βασιλείου, δήλωσαν Σαουδάραβες αξιωματούχοι. Η επίθεση στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του βασιλείου έρχεται στο πλαίσιο των αυξανόμενων δημοσιονομικών πιέσεων της Σαουδικής Αραβίας και απειλεί να ματαιώσει το σχέδιο πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων του πρίγκιπα διαδόχου για επενδύσεις με στόχο τη διαφοροποίηση της οικονομίας από το πετρέλαιο.
Δεν είναι σαφές εάν η Σαουδική Αραβία θα προβεί σε άμεσα αντίποινα κατά της Τεχεράνης. Κάποιοι στον στενό κύκλο του πρίγκιπα διαδόχου πιστεύουν ότι το βασίλειο θα πρέπει να διατηρήσει μια πολιτική ουδετερότητας, δήλωσαν αξιωματούχοι. Το βασίλειο δεν έχει αποφασίσει εάν θα άρει τους περιορισμούς του στη χρήση του εναέριου χώρου του από τις ΗΠΑ για επιθέσεις στο Ιράν.
Στο Κατάρ, από την άλλη, η παραγωγή LNG αντιστοιχεί σε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς. Η χώρα του Κόλπου είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο μετά τις ΗΠΑ και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εξισορρόπηση των αναγκών της αγοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ασία και την Ευρώπη. Οι ασιατικοί πελάτες αντιπροσωπεύουν το 82% των πελατών της κρατικής εταιρείας QatarEnergy.
Oι ιρανικές αντεπιθέσεις με πυραύλους στη Μέση Ανατολή συνεχίστηκαν για τρίτη ημέρα, με αποτέλεσμα την αναστολή του μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής πετρελαίου στο ιρακινό Κουρδιστάν και σε πολλά σημαντικά ισραηλινά κοιτάσματα φυσικού αερίου, περιορίζοντας τις εξαγωγές προς την Αίγυπτο.
Η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά 13% εντός της ημέρας, ξεπερνώντας τα 82 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025, καθώς η σύγκρουση οδήγησε σε σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου.
Το διυλιστήριο Ras Tanura της σαουδαραβικής κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco που διυλίζει 550.000 βαρέλια την ημέρα (bpd), έκλεισε προληπτικά, κι αυτό αποτελεί μόνο ένα μέρος του ενεργειακού συγκροτήματος του βασιλείου στην ακτή του Κόλπου, το οποίο λειτουργεί επίσης ως κρίσιμος τερματικός σταθμός εξαγωγής για το σαουδαραβικό αργό πετρέλαιο.
Εν τω μεταξύ, ο γίγαντας του φυσικού αερίου QatarEnergy ανακοίνωσε ότι διακόπτει επίσης την παραγωγή προϊόντων που σχετίζονται με το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Νωρίτερα τη Δευτέρα, η κυβέρνηση του Κατάρ ανακοίνωσε ότι μια ενεργειακή εγκατάσταση που ανήκει στην QatarEnergy δέχτηκε επίθεση από δύο ιρανικά drones, με τις αρχές να εκτιμούν τις ζημιές.
Ιρακινό Κουρδιστάν: Διακόπτει την παραγωγή πετρελαίου
Στο ιρακινό Κουρδιστάν, το οποίο εξήγαγε 200.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα (bpd) μέσω αγωγού στο λιμάνι Ceyhan της Τουρκίας τον Φεβρουάριο, εταιρείες όπως οι DNO, Gulf Keystone Petroleum, Dana Gas και HKN Energy έχουν σταματήσει την παραγωγή στα πεδία τους ως προληπτικό μέτρο, χωρίς να έχουν αναφερθεί ζημιές.
Στα ανοικτά των ακτών του Ισραήλ, η ισραηλινή κυβέρνηση έδωσε εντολή στην Chevron να κλείσει προσωρινά το γιγαντιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου Leviathan, όπου βρίσκεται σε διαδικασία επέκτασης της παραγωγικής ικανότητας σε περίπου 21 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας εξαγωγής αξίας 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Αίγυπτο. Εκπρόσωπος της Chevron, η οποία εκμεταλλεύεται επίσης το κοίτασμα φυσικού αερίου Tamar στα ανοικτά των ακτών του Ισραήλ, δήλωσε ότι οι εγκαταστάσεις της είναι ασφαλείς.
Η Energean σταμάτησε επίσης την παραγωγή της που εξυπηρετούσε μικρότερα κοιτάσματα φυσικού αερίου.
Στο Ιράν, το Σάββατο ακούστηκαν εκρήξεις στο νησί Kharg, όπου επεξεργάζεται το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν. Δεν είναι σαφές πώς επηρεάστηκαν οι εγκαταστάσεις.
Το Ιράν, που αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον ΟΠΕΚ, αντλεί περίπου το 4,5% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου. Η παραγωγή του Ιράν είναι περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα, συν 1,3 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνώματος και άλλων υγρών.
Επίθεση με drones στη Σαουδική Αραβία
Η κατάσταση στο διυλιστήριο Ras Tanura της Aramco είναι υπό έλεγχο, ανέφερε η πηγή. Δύο drones αναχαιτίστηκαν στις εγκαταστάσεις, με τα συντρίμμια τους να προκαλούν περιορισμένη πυρκαγιά, ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας στο τηλεοπτικό κανάλι Al Arabiya, προσθέτοντας ότι δεν υπήρξαν τραυματίες.
Ορισμένες μονάδες του διυλιστηρίου έκλεισαν προληπτικά, αλλά η προμήθεια πετρελαίου και των παραγώγων του στις τοπικές αγορές δεν επηρεάστηκε, ανέφερε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Σαουδικής Αραβίας SPA, επικαλούμενο ανώνυμο αξιωματούχο του υπουργείου Ενέργειας.
Ωστόσο, το κλείσιμο του Ras Tanura πιθανότατα θα αυξήσει τις ανησυχίες για τον εφοδιασμό, καθώς η ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει σχεδόν σταματήσει μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν πλοία στην περιοχή την Κυριακή.
«Η επίθεση στο διυλιστήριο Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας σηματοδοτεί σημαντική κλιμάκωση, με τις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου να βρίσκονται πλέον στο στόχαστρο του Ιράν», δήλωσε ο Torbjorn Soltvedt, κύριος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στην εταιρεία πληροφοριών κινδύνου Verisk Maplecroft.
«Η επίθεση είναι επίσης πιθανό να ωθήσει τη Σαουδική Αραβία και τα γειτονικά κράτη του Κόλπου να συμμετάσχουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν».
Οι ισχυρά οχυρωμένες ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας έχουν αποτελέσει στόχο στο παρελθόν, κυρίως τον Σεπτέμβριο του 2019, όταν επιθέσεις με drones και πυραύλους στα εργοστάσια Abqaiq και Khurais έθεσαν προσωρινά εκτός λειτουργίας περισσότερο από το ήμισυ της παραγωγής αργού πετρελαίου του βασιλείου.
Το Ras Tanura δέχτηκε επίθεση από τους Χούθι της Υεμένης, που είναι σύμμαχοι του Ιράν, το 2021.
Πηγή ΟΤ
