Αντιμετωπίζοντας μια νέα οικονομική επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ηγέτες του Ιράν στοιχηματίζουν ότι θα καταφέρουν να αντέξουν την επερχόμενη καταιγίδα και να κάνουν αισθητό το κόστος των δεινών τους σε μια πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή που είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times.
Καθώς η οικονομική κρίση στο Ιράν βαθαίνει, οι αναλυτές της περιοχής προειδοποιούν ότι οι ιρανοί ηγέτες ενδέχεται να θεωρήσουν ότι δεν έχουν και πολλά να χάσουν αν ανταποκριθούν στην αμερικανική πίεση με το είδος της στρατιωτικής κλιμάκωσης που ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται πλέον πρόθυμος να αποφύγει.
«Ο κίνδυνος είναι ότι η “οικονομική D-Day” (σ.σ. ιστορικά η μέρα της απόβασης στη Νόρμανδία, 6 Ιουνίου 1944) παρουσιάζεται σχεδόν ως υποκατάστατο ενός περαιτέρω πολέμου, ενώ αντίθετα μπορεί να καταστεί ένας ακόμη μηχανισμός για την κλιμάκωσή του», δήλωσε ο Σίνα Τοούσι, εμπειρογνώμονας για το Ιράν στο Κέντρο Διεθνούς Πολιτικής. «Όσο πιο έντονα πιέζει η Ουάσιγκτον τρίτες χώρες να διακόψουν τις εναπομένουσες γραμμές ανεφοδιασμού του Ιράν, τόσο ισχυρότερο γίνεται το κίνητρο της Τεχεράνης να αποδείξει ότι η συμμετοχή στην απομόνωση του Ιράν έχει το δικό της κόστος».
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ένα νέο πακέτο μέτρων των ΗΠΑ με στόχο να πλήξει την οικονομία του Ιράν, χωρίς να μπει σε περαιτέρω λεπτομέρειες. Η επιτυχία των κυρώσεων των ΗΠΑ θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η κυβέρνηση Τραμπ θα καταφέρει να πείσει ή να απειλήσει τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν, όπως η Τουρκία, η Ρωσία και η Κίνα.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, κατά την αναγγελία των νέων κυρώσεων κατά του Ιράν, στις 24 Αυγούστου 2026. REUTERS/Evelyn Hockstein
H οικονομική «απόβαση στη Νορμανδία» αντιμετωπίζεται ως το επόμενο στάδιο του πολέμου
Ωστόσο, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ κατέφυγε σε στρατιωτικές μεταφορές για να μεταδώσει τη σοβαρότητα των σχεδίων της — αποκαλώντας τα «οικονομική D-Day» — το Ιράν το αντιμετώπισε με την αντίστοιχη σοβαρότητα. Ιρανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν την αμερικανική εκστρατεία ως την επόμενη φάση του πολέμου που διεξάγει η Ουάσιγκτον από τότε που ξεκίνησαν οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουάριου.
Ο οικονομικός πόλεμος αποτελεί το «κύριο πεδίο μάχης» στην τρέχουσα αντιπαράθεση, σύμφωνα με δήλωση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν – IRGC που αναφέρθηκε τη Δευτέρα από το Press TV, ένα κρατικό ιρανικό ειδησεογραφικό μέσο.
Σε δηλώσεις που μεταδόθηκαν μετά τη συνέντευξη Τύπου του Σκοτ Μπέσεντ, ο υπουργός Οικονομίας του Ιράν, Αλί Ματανιζάντε, προειδοποίησε ότι η χώρα θα βρει τρόπους να αντιδράσει.
«Οι εχθροί σκοπεύουν να εξαπολύσουν μια οικονομική τρομοκρατική επίθεση εναντίον μας, αλλά διαθέτουμε και εμείς τα δικά μας εργαλεία και ξέρουμε πώς να παίξουμε το παιχνίδι», δήλωσε, σύμφωνα με σχόλια που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim (σ.σ. πρόσκειται στο IRGC).
Μια μέρα πριν από τις ανακοινώσεις του Μπέσεντ, ο ανώτατος υπεύθυνος ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, δεσμεύτηκε ότι «ούτε μια σταγόνα» πετρελαίου δεν θα έφευγε από την περιοχή αν οι γείτονές του στον Κόλπο συμμετείχαν στην αμερικανική πρωτοβουλία, και ότι θα θεωρούνταν εχθρικά κράτη.
Η σφοδρότητα των ιρανικών προειδοποιήσεων υπογραμμίζει επίσης πόσο σοβαρή είναι η τρέχουσα οικονομική κρίση του Ιράν η οποία επιδεινώνεται κάθε μέρα.
Μπάνερ με τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην Τεχεράνη που αναρτήθηκαν με την αφορμή της κηδείας του Τεχεράνη, 22 Αυγούστου 2026. Majid Asgaripour/WANA μέσω REUTERS
Η υποτίμηση του ιρανικού Ριάλ
Σε δημοσίευμα της Δευτέρας της σημαντικότερης οικονομικής εφημερίδας του Ιράν, της «Donya-e-Eghtesad», αναφέρεται ότι το ριάλ του Ιράν έχει υποτιμηθεί σε νέα χαμηλά επίπεδα. Έχει καταρρεύσει κατά 41 τοις εκατό από τον Δεκέμβριο, όταν η συναλλαγματική ισοτιμία πυροδότησε διαμαρτυρίες των εμπόρων που εξελίχθηκαν σε εβδομάδες εθνικών ταραχών.
Ο πληθωρισμός και η ανεργία έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, με τις τιμές των προϊόντων καθημερινής χρήσης να γίνονται όλο και πιο απρόσιτες για πολλούς Ιρανούς. Ταυτόχρονα, οι αμερικανικές επιθέσεις που προκάλεσαν ζημιές στις ιρανικές ενεργειακές υποδομές και ο συνεχιζόμενος ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ έχουν εντείνει μια ολοένα και χειρότερη κρίση εφοδιασμού καυσίμων, ζήτημα που πυροδότησε μαζικές διαμαρτυρίες το 2019.
Ωστόσο, οι ιρανοί αξιωματούχοι εκφράζουν την πεποίθηση ότι η ηγεσία τους μπορεί να επιβιώσει, καθώς αυτό το νέο κύμα αμερικανικών μέτρων μοιάζει με τα παλαιότερα. Εδώ και δεκαετίες, οι αμερικανοί ηγέτες έχουν δεσμευτεί να καταστρέψουν την ιρανική οικονομία μέσω ολοένα και πιο σκληρών κυρώσεων, τις οποίες οι ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχουν μάθει να αντέχουν.
Η ηγεσία του Ιράν «σχεδιάζει εδώ και καιρό να αντιμετωπίσει τις αμερικανικές κυρώσεις και είναι πλήρως προετοιμασμένη για νέες κυρώσεις», δήλωσε αργά τη Δευτέρα ο κ. Ματανιζάντε, υπουργός Οικονομίας. Ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει καταρτίσει ένα διετές σχέδιο για την αντιμετώπιση τέτοιων κυρώσεων. Η ικανότητα του Ιράν να αντέξει την εκστρατεία οικονομικής πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ θα εξαρτηθεί από τη στάση των βασικών εμπορικών εταίρων του Ιράν.
Το Ιράν πρέπει να συνεχίσει την ανοικοδόμηση της χώρας από τις εκτεταμένες καταστροφές που προκάλεσαν ΗΠΑ και Ισραήλ σε υποδομές και κατοικημένες περιοχές, όπως έχει υποσχεθεί στους πολίτες του. 22 Αυγούστου 2026. Majid Asgaripour/WANA μέσω REUTERS
Οι κυρώσεις θα χτυπήσουν κυρίως τους απλούς Ιρανούς
Ο Μαχντί Γκόντσι, οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Μελετών της Βιέννης, δήλωσε ότι «αντιμέτωποι με επαρκώς αξιόπιστους κινδύνους δευτερογενών κυρώσεων», οι εν λόγω εμπορικοί εταίροι ενδέχεται «να προτιμήσουν να προστατεύσουν τα πολύ πιο σημαντικά χρηματοοικονομικά και εμπορικά συμφέροντά τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να περιορίσουν τις υπηρεσίες που παρέχουν σε ιρανικούς φορείς».
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν επίσης ότι το βάρος των περαιτέρω οικονομικών δυσκολιών είναι πιθανό να το επωμιστούν οι απλοί Ιρανοί, και όχι οι ηγέτες του Ιράν.
Μεταξύ των τομέων που ο κ. Μπέσεντ χαρακτήρισε ως στόχους της νέας αμερικανικής εκστρατείας ήταν ο χρυσός, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, η τεχνολογία, η αεροπορία και η ναυτιλία — τομείς που ο Εσφαντιάρ Μπατμάνγκελιντζ , επικεφαλής του Bourse & Bazaar Foundation, ενός think tank με έδρα το Λονδίνο που εστιάζει στην οικονομία του Ιράν, χαρακτήρισε ως «ζωτικές αρτηρίες για τον ιρανικό λαό».
«Τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και ο χρυσός αποτελούν τον τρόπο με τον οποίο οι απλοί Ιρανοί προστατεύουν τις αποταμιεύσεις τους από τον πληθωρισμό», έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Η τεχνολογία διατηρεί τους Ιρανούς συνδεδεμένους με τον κόσμο. Οι αερομεταφορές διατηρούν τις ιρανικές οικογένειες συνδεδεμένες με τους αγαπημένους τους πέρα από τα σύνορα. Η ναυτιλία είναι ο τρόπος με τον οποίο τα βασικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και των φαρμάκων, φτάνουν στο Ιράν» πρόσθεσε.
