Γιατί κάποιοι άνθρωποι θυμούνται ζωντανά τα όνειρά τους, ενώ άλλοι ξυπνούν χωρίς καμία ανάμνηση;Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι η ικανότητα να θυμόμαστε τα όνειρά μας σχετίζεται περισσότερο με τις καθημερινές μας συνήθειες παρά με τις ώρες ύπνου. Μάλιστα, η… ονειροπόληση φαίνεται πως παίζει ρόλο…
Αν αναρωτιέστε γιατί δεν θυμάστε σχεδόν ποτέ τα όνειρά σας, δεν είστε οι μόνοι. Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Purple, που ειδικεύεται σε προϊόντα ύπνου, μόνο το 14% των ανθρώπων δηλώνει πως θυμάται καθαρά τα περισσότερα όνειρά του, ενώ 53% θυμάται ότι ονειρεύτηκε αλλά μόνο «μερικές λεπτομέρειες». Ένα 16% δήλωσε ότι δεν θυμάται απολύτως τίποτα.
Με αφορμή αυτό το φαινόμενο, Ιταλοί ερευνητές από τη MoMiLab Research Unit της IMT School for Advanced Studies στη Λούκα διεξήγαγαν μια επιστημονική μελέτη για να κατανοήσουν γιατί ορισμένοι άνθρωποι θυμούνται τα όνειρά τους πιο καθαρά από άλλους — και τι μπορεί να αποκαλύψει αυτό για τη λειτουργία των ονείρων γενικά.
Η μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Communications Psychology, βασίστηκε σε δείγμα 217 ενηλίκων (116 γυναίκες και 101 άνδρες), ηλικίας 18 έως 70 ετών. Όλοι οι συμμετέχοντες έπρεπε να πληρούν τα εξής κριτήρια:
- Σταθερό πρόγραμμα ύπνου και αφύπνισης
- 6 έως 8 ώρες ύπνου καθημερινά
- Χωρίς διαγνωσμένες διαταραχές ύπνου
- Καμία πρόσφατη χρήση ναρκωτικών ή κατάχρηση αλκοόλ
- Όχι λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν τον ύπνο
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για την ψυχολογία του ύπνου, το άγχος, την ποιότητα ύπνου και τη στάση τους απέναντι στα όνειρα. Έπειτα, κλήθηκαν να καταγράφουν, με φωνητικά μηνύματα, ό,τι θυμόντουσαν κάθε φορά που ξυπνούσαν, καθώς και τι σκέφτονταν λίγο πριν ξυπνήσουν. Παράλληλα, φορούσαν συσκευή παρακολούθησης των κιρκαδικών τους ρυθμών και λάμβαναν απρόσμενα τηλεφωνήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας για να αναφέρουν τι σκέφτονταν 15 λεπτά πριν.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Μετά από 15 ημέρες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ικανότητα ανάκλησης ονείρων επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες:
- Ηλικία: Οι νεότεροι συμμετέχοντες είχαν σημαντικά καλύτερη ανάμνηση των ονείρων τους. Οι μεγαλύτεροι συχνά ανέφεραν “λευκά όνειρα” — δηλαδή τη μνήμη ενός ονείρου που όμως ξεθωριάζει γρήγορα.
- Εποχή: Η ανάμνηση ονείρων φάνηκε να αυξάνεται την άνοιξη, πιθανόν λόγω αλλαγών στο φως και στους βιολογικούς ρυθμούς.
- Εσκεμμένη προσπάθεια: Όσοι προσπαθούσαν συνειδητά να θυμούνται τα όνειρά τους, τα θυμόντουσαν και συχνότερα.
Αυτό όμως που εξέπληξε τους επιστήμονες περισσότερο ήταν η σχέση ανάμεσα στην «ονειροπόληση» και την ανάμνηση ονείρων. Όσοι είχαν την τάση να… χάνουν το βλέμμα τους στο κενό και να βυθίζονται στις σκέψεις τους κατά τη διάρκεια της ημέρας, είχαν αυξημένη ικανότητα να θυμούνται τι ονειρεύτηκαν το βράδυ. Οι ερευνητές ερμηνεύουν αυτό το εύρημα λέγοντας πως «οι άνθρωποι που ονειροπολούν φαίνεται να έχουν αυξημένη επίγνωση των εσωτερικών τους καταστάσεων και εμπειριών».
Πώς να θυμάστε καλύτερα τα όνειρά σας
Εκτός από το να επιτρέπετε στον εαυτό σας λίγες στιγμές «ονειροπόλησης» μέσα στην ημέρα, μια απλή συμβουλή που προτείνουν οι επιστήμονες είναι να κρατάτε ένα σημειωματάριο ή φωνητικό καταγραφέα δίπλα στο κρεβάτι σας και να σημειώνετε αμέσως ό,τι θυμάστε μόλις ξυπνήσετε. Αυτή η απλή συνήθεια μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα ανάκλησης των ονείρων σας.
