Στην Ελλάδα δεν δουλεύουμε απλώς τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη, σε επίπεδο εργάσιμης εβδομάδας, αλλά έχουμε και τις λιγότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ.
Κι όμως η φιλοπονία μας δεν αποζημιώνεται, ούτε με καλύτερους μισθούς, ούτε με υψηλότερη παραγωγικότητα. Για την ακρίβεια συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο.
Η παραγωγικότητα της εργασίας είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Το ΑΕΠ ανά εργαζόμενο ανέρχεται στο 57% του μέσου όρου της ΕΕ. Ακόμα χαμηλότερο είναι το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας, στο 40% του μέσου όρου της ΕΕ, σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Παραγωγικότητας του ΚΕΠΕ.
Αντίστοιχα, ο μέσος ισοδύναμος μισθός πλήρους απασχόλησης είναι ο δεύτερος χαμηλότερος στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, και το πραγματικό μέσο δεδουλευμένο ωρομίσθιο (σε όρους κοινής αγοραστικής δύναμης) είναι το χαμηλότερο.
Τρέχουμε και δεν φτάνουμε
Οι Έλληνες εργαζόμενοι μοιάζουν με το χάμστερ που τρέχει στον τροχό και βρίσκεται συνεχώς στην ίδια θέση. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών, τα περισσότερα νοικοκυριά δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα δαπανών διαβίωσης του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ (Δεκέμβριος 2025), για το 62,1% των νοικοκυριών το εισόδημα φτάνει μόνο μέχρι τις 18 του μήνα. Τον Δεκέμβριο του 2020, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 43,4% και τον Δεκέμβριο του 2022, στο ζενίθ της πληθωριστικής κρίσης, στο 52,4%.
πηγή: ΟΟΣΑ – Data Pulse Research
Είμαστε τέρατα υγείας ή δουλεύουμε κι άρρωστοι;
Όπως αποδεικνύει νέα έρευνα της γερμανικής Data Pulse Research, οι Έλληνες εργαζόμενοι απουσιάζουν από τη δουλειά τους λόγω ασθενείας κατά μέσο όρο 0,2 εβδομάδες τον χρόνο (μόλις 1,4 ημέρες).
Η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα με ακόμα λιγότερες απουσίες λόγω ασθενείας είναι η Ρουμανία, η οποία όμως δεν ανήκει στις οικονομίες του ΟΟΣΑ, με 0,1 εβδομάδες αναρρωτικής ετησίως (ούτε μια εργάσιμη ημέρα).
Οι Βούλγαροι εργαζόμενοι απουσιάζουν τον διπλάσιο χρόνο από εμάς, 0,4 εβδομάδες, αλλά και πάλι δεν συμπληρώνουν ούτε τρεις μέρες αναρρωτικής άδειας.
Στον αντίποδα, οι Νορβηγοί και οι Φινλανδοί ξεπερνάνε τον ένα μήνα αναρρωτικής ετησίως, με 5,9 και 5 εβδομάδες απουσίας λόγω ασθενείας αντίστοιχα. Γενναιόδωρες αναρρωτικές άδειες έχουν επίσης οι Ισπανοί, Σλοβένοι, με 4,9 και 4,7 εβδομάδες ετησίως.
Ακολουθούν ισοβαθμώντας Γάλλοι και Πορτογάλοι, με σχεδόν ένα μήνα αναρρωτικής άδειας (4,1 εβδομάδες).
Η μεθοδολογία της έρευνας
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος απουσίας λόγω ασθενείας σε 26 χώρες, είναι 2,62 εβδομάδες ετησίως. Απουσιάζουν τα στοιχεία για την Ισλανδία, τη Βρετανία και την Ιρλανδία, καθώς δεν είναι συγκρίσιμα (μετριούνται μόνο οι πλήρεις εβδομάδες άδειας).
Η Data Pulse Research αντλεί στοιχεία από τους πίνακες του ΟΟΣΑ (επικαιροποιημένα τον Νοέμβριο του 2025) και τα συσχετίζει με δύο παράγοντες: το σύστημα αποζημίωσης ασθενείας και την παραγωγικότητα της εργασίας. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ημέρες άδειας δεν σχετίζονται με το πόσο γενναιόδωρο ή αυστηρό είναι το σύστημα πρόνοιας.
Αντίστοιχα, η παραγωγικότητα δεν επηρεάζεται άμεσα αρνητικά από τις ημέρες απουσίας από τη δουλειά, όσο από την έλλειψη παραγωγικών επενδύσεων, αυτοματοποίησης, τεχνολογικής καινοτομίας και θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Yγιείς στα χαρτιά
Γιατί ορισμένες χώρες φαίνονται τόσο υγιείς στα χαρτιά και οι εργαζόμενοι μοιάζουν να μην αρρωσταίνουν σχεδόν ποτέ; Σύμφωνα με την έρευνα της Data Pulse, οι έντονες διαφορές σπάνια αποτελούν ένδειξη φυσικής ευρωστίας. «Σε περιοχές όπως η Ρουμανία ή η Ελλάδα, ο χαμηλός αριθμός ημερών ασθενείας, συνήθως υποδηλώνει υψηλή εργασιακή ανασφάλεια και, αν δεν εμφανιστείς στη δουλειά, συχνά δεν πληρώνεσαι. Έτσι, ακόμη και με τις εναρμονισμένες προσαρμογές του ΟΟΣΑ, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι συγκρίνουμε θεμελιωδώς διαφορετικές εθνικές κουλτούρες όσον αφορά την υποβολή στοιχείων και την κοινωνική ασφάλιση», σημειώνουν οι ερευνητές.
Ο μύθος της «κρίσης αναρρωτικών αδειών»
Οι Γερμανοί εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης απουσιάζουν λόγω ασθένειας 3,6 εβδομάδες ετησίως, όσο ακριβώς οι Βέλγοι. Βρίσκονται πάνω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, στην 7η θέση. Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι οι κατά συρροή «λουφαδόροι-κοπανατζήδες» όπως τους κατηγορεί ο καγκελάριος Μέρτς και όπως τους εμφανίζει σειρά δημοσιευμάτων.
Είναι γνωστό ότι στη Γερμανία γίνεται μια έντονη συζήτηση για την αύξηση του εργάσιμου χρόνου, τη μείωση των αργιών αλλά και τον περιορισμό των αναρρωτικών αδειών. Ο ίδιος ο Μερτς έχει πει ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε τους τους Γερμανούς να πηγαίνουν στη δουλειά ακόμα και αν είναι άρρωστοι, για το καλό της οικονομίας.
Η έρευνα της Data Pulse, σε συνεργασία με την εταιρεία εργασιακών συμβούλων ΙFB, αποδομεί τη τη θεωρία περί «κρίσης αναρρωτικών» στη Γερμανία.
Υποστηρίζει ότι η αύξηση των αναρρωτικών οφείλεται στην καλύτερη καταγραφή τους, μέσω ηλεκτρονικού συστήματος, που αποστέλλει αυτόματα τα «αδειόχαρτα» του γιατρού στην ασφαλιστική εταιρεία. Μόνο άλλες τρεις χώρες εφαρμόζουν το ίδιο σύστημα (Πολωνία, Λετονία, Εσθονία) κι αυτές το έκαναν πρόσφατα, ενώ η Γερμανία το εφαρμόζει από το 2022.
H Eλλάδα είναι στον πάτο σε παραγωγικότητα, κι ας έxει τις λιγότερες αναρρωτικές – πηγή: Data Pulse Research
Το κράτος πρόνοιας ενθαρρύνει την τεμπελιά; Κατηγορηματικά όχι
Η έρευνα – fact checking (διασταύρωσης δεδομένων), αμφισβητεί επίσης το επιχείρημα ότι ένα ισχυρό σύστημα πρόνοιας, π.χ. με πλήρη αποζημίωση λόγω ασθενείας, ενθαρρύνει την τεμπελιά.
Για παράδειγμα στην Ισπανία οι πρώτες τρεις ημέρες απουσίας λόγω ασθενείας δεν αποζημιώνονται. Θεωρητικά, αυτό θα έπρεπε να αποθαρρύνει τους εργαζόμενους από το να παίρνουν αναρρωτική, αφού χάνουν μεροκάματα. Όμως συμβαίνει το αντίθετο. Η Ισπανία έχει τον τρίτο υψηλότερο μέσο όρο αναρρωτικών αδειών στην Ευρώπη – σχεδόν πέντε εβδομάδες τον χρόνο.
Στη Λιθουανία οι απουσίες λόγω ασθένειας αποζημιώνονται πλήρως από την πρώτη ημέρα. Όμως οι εργαζόμενοι λείπουν πολύ λιγότερες μέρες από τη δουλειά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (στην 20η θέση χαμηλότερη θέση ανάμεσα σε 26 χώρες).
Λιγότερη δουλειά, υψηλότερη παραγωγικότητα
Η Νορβηγία και το Βέλγιο λαμβάνουν σημαντικά περισσότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο διατηρούν μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά παραγωγικότητας στον κόσμο. Η Νορβηγία, μολονότι έχει τις περισσότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας στην Ευρώπη, κατατάσσεται δεύτερη, μετά το Λουξεμβούργο, σε ό,τι αφορά το ΑΕΠ ανά ώρα.
Αντίθετα, χώρες όπως η Ελλάδα και η Ουγγαρία έχουν ελάχιστες ημέρες αναρρωτικής άδειας ανά εργαζόμενο, αλλά βρίσκονται στο κατώτατο σημείο της κατάταξης παραγωγικότητας.
κεντρική φωτό: Chat-GPT image
