Η ενεργειακή ισορροπία της Ευρώπης κρέμεται από μια στενή, θαλάσσια λωρίδα στον Περσικό Κόλπο. Τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα γεωστρατηγικά περάσματα του πλανήτη, αποτελούν «βαλβίδα» για την παγκόσμια ροή υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Μια ενδεχόμενη διακοπή της κυκλοφορίας εκεί δεν θα ήταν απλώς ένα περιφερειακό επεισόδιο, αλλά ένας παράγοντας ικανός να τινάξει στον αέρα τις αγορές ενέργειας.
Το σενάριο-σοκ της Goldman Sachs για τις τιμές
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs Group Inc., οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν εάν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ διακοπεί για διάστημα ενός μήνα. Οι αναλυτές της τράπεζας προειδοποιούν ότι οι τρέχουσες τιμές σε Ευρώπη και Ασία δεν ενσωματώνουν επαρκώς τον γεωπολιτικό κίνδυνο που συνδέεται με το Ιράν και την ευρύτερη περιοχή.
Η εκτίμηση για ένα μήνα διακοπής κάνει λόγο για πιθανή άνοδο έως και 130%, με τις τιμές στο spot LNG της Ασίας να φτάνουν περίπου τα 78 €/MWh (ισοδύναμο των 25 $/mmBtu), επίπεδα που θα επανέφεραν μνήμες της ενεργειακής κρίσης των προηγούμενων ετών.
Οι ίδιοι αναλυτές επισημαίνουν ότι αν η διακοπή διαρκέσει πάνω από δύο μήνες, οι τιμές στην Ευρώπη ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 100 €/MWh, προκαλώντας σημαντική πίεση στην κατανάλωση και την οικονομία. Σε τέτοιο περιβάλλον, η αγορά θα οδηγηθεί σε «καταστροφή της ζήτησης», δηλαδή σε βίαιη μείωση της κατανάλωσης λόγω υπερβολικού κόστους για βιομηχανίες και νοικοκυριά.
Η ιστορία έχει δείξει ότι τέτοιες εκρήξεις τιμών προκαλούν αλυσιδωτές επιπτώσεις: τον περιορισμό της παραγωγής στη βαριά βιομηχανία, την αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων και την επιβάρυνση των κρατικών προϋπολογισμών μέσω επιδοτήσεων.
Γιατί το πέρασμα στα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμο
Περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των φορτίων προέρχεται από το Κατάρ, έναν από τους βασικούς προμηθευτές LNG παγκοσμίως.
Εάν η διακίνηση διακοπεί, ακόμη και προσωρινά, η Ευρώπη —η οποία μετά τη μείωση των ρωσικών ροών βασίζεται εντατικά στο LNG— θα βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρό έλλειμμα προσφοράς. Οι εισαγωγές που σήμερα θεωρούνται δεδομένες θα καταστούν αβέβαιες, εντείνοντας τον ανταγωνισμό με την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία.
Η διαφορετική εικόνα στις ΗΠΑ
Αντίθετα, οι επιπτώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται ότι θα είναι πιο περιορισμένες. Οι ΗΠΑ αποτελούν καθαρό εξαγωγέα LNG και οι εγκαταστάσεις υγροποίησης λειτουργούν ήδη σχεδόν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει σημαντικό περιθώριο για άμεση αύξηση εξαγωγών ώστε να καλυφθεί το κενό που θα δημιουργούνταν διεθνώς.
Ωστόσο, η εσωτερική αγορά των ΗΠΑ είναι λιγότερο εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς, γεγονός που λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο.
Ένα εύθραυστο ενεργειακό τοπίο
Η πιθανότητα μπλοκαρίσματος στα Στενά του Ορμούζ υπογραμμίζει πόσο εύθραυστο παραμένει το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Με την Ευρώπη να εξαρτάται από θαλάσσιες οδούς υψηλού γεωπολιτικού ρίσκου, κάθε ένταση στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται άμεσα σε οικονομική αβεβαιότητα.
Σε μια περίοδο που οι αγορές επιδιώκουν σταθερότητα, το ενδεχόμενο ενός τέτοιου σοκ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι δεδομένη — αλλά αποτέλεσμα λεπτών ισορροπιών που μπορούν να ανατραπούν από μια και μόνο εξέλιξη.
Πηγή: ot.gr
