Το Σάββατο 17 Ιανουαρίου η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ταξιδεύει στην Παραγουάη, για την τελετή υπογραφής του μνημονίου της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur. Παρά τα πολυδιαφημιζόμενα κέρδη όμως, οι ψυχροί αριθμοί φαίνεται να δικαιολογούν την αντίθεση αγροτών και αρκετών κρατών στην η ανάπτυξη θα είναι στην έκκριση της συμφωνίας στη ψηφοφορία της περασμένης Παρασκευής.
Μόλις τεθεί σε ισχύ η συμφωνία, θα δημιουργηθεί η μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, με μια αγορά 700 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ήδη όμως, χιλιάδες αγρότες συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις σε Γαλλία, Ιρλανδία, Ισπανία και Ελλάδα και όχι μόνο, καθώς ανησυχούν έντονα ότι είναι μια καταστροφική εξέλιξη.
Μα και μόνο οι ίδιοι υπολογισμοί της ίδιας της Κομισιόν, περιορίζουν την αύξηση του ΑΕΠ της ΕΕ κατά… 77,6 δισ. ευρώ και του ΑΕΠ της Mercosur κατά 9,4 δισ. ευρώ (0,25%) έως το 2040.
Αν και η Κομισιόν αναφέρει ότι αυτή η ποσοτικοποίηση του αντικτύπου της συμφωνίας τόσο για την ΕΕ όσο και για τη Mercosur είναι συντηρητική, στην πραγματικότητα αυτά τα 77 δισ. ευρώ ισοδυναμούν με μόλις 0,05% ανάπτυξη! Πρόκειται ουσιαστικά για μηδαμινό κέρδος για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, με εξαίρεση τις βιομηχανίες προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ήδη η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία συνδικάτων τροφίμων (EFFAT) έχει επισημάνει ότι η οικονομική πίεση και η πτώση των τιμών για τους παραγωγούς της ΕΕ είναι ήδη εμφανείς, καθώς το 1/3 των εισαγωγών πουλερικών της ΕΕ (τόσο σε ποσότητα όσο και σε αξία) προέρχεται ήδη από χώρες της Mercosur, ενώ αυξανόμενοι όγκοι βοείου κρέατος, ζάχαρης, καλαμποκιού, μελιού και αιθανόλης αναμένεται να εισέλθουν στην ευρωπαϊκή αγορά.
«Η έλλειψη αμοιβαιότητας στα πρότυπα και στο κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με την απορρύθμιση της αγοράς, επιτείνει περαιτέρω αυτή την ανισορροπία, δημιουργώντας ένα άνισο πεδίο ανταγωνισμού που απειλεί με απώλειες θέσεων εργασίας, κλείσιμο εκμεταλλεύσεων και εργοστασίων σε ολόκληρη την Ευρώπη» ανέφερε.
Όχι και τόσο πράσινη συμφωνία
Επιπλέον, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος δεν αναμένεται να είναι και τόσο θετικός. Στην ίδια έκθεση αναφέρεται μάλιστα ότι αναμένεται οι παγκόσμιες εκπομπές CO₂ ακόμα και να αυξηθούν κατά 0,0006%. Ακόμα και η μοντελοποίηση του αντικτύπου στην αποδάσωση υποδεικνύει επίσης αμελητέο αποτέλεσμα, ακόμη και αν αγνοηθούν τα κέρδη παραγωγικότητας. Δηλαδή, ακόμα και η μείωση της αποδάσωσης δεν θεωρείται και τόσο σίγουρη. Έτσι, η συμφωνία δεν αναμένεται να μειώσει ουσιαστικά την αποδάσωση και στην καλύτερη περίπτωση το μοντέλο δείχνει μια πολύ μικρή μείωση υπό συγκεκριμένες υποθέσεις, δηλαδή αν υποτεθούν μικρά κέρδη παραγωγικότητας
«Η συμφωνία αυτή ενθαρρύνει την εισαγωγή εξαιρετικά ρυπογόνων προϊόντων και προϊόντων επιβλαβών για την υγεία, τα οποία σύντομα θα απαγορευτούν από την ευρωπαϊκή αγορά» υποστήριξε η η εκτελεστική διευθύντρια της Greenpeace Βραζιλίας, Καρολίνα Πασκουάλι.
«Στην πράξη, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της αποψίλωσης των δασών, καθώς ανταλλάσσουμε εμπορεύματα -συχνά προερχόμενα από αποψιλωμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Αμαζονίου- με εισαγωγές φυτοφαρμάκων, αυτοκινήτων, κινητήρων εσωτερικής καύσης και πλαστικών». Πέρα από τις κοινωνικοπεριβαλλοντικές επιπτώσεις, η συμφωνία θα εμποδίσει σημαντικά τη βιομηχανοποίηση και τη δημιουργία εξειδικευμένων θέσεων εργασίας στη Βραζιλία και σε ολόκληρη τη Mercosur, πρόσθεσε η Πασκουάλι.
Γεωπολιτικά κέρδη;
Στην πραγματικότητα, οι Βρυξέλλες έβαλαν τα γεωπολιτικά κέρδη πάνω από εκείνα της ανάπτυξης και της επιβίωσης του αγροτικού τομέα, εκείνου δηλαδή που ταΐζει το μπλοκ. Από τη σκοπιά των Βρυξελλών, η συμφωνία ισοδυναμεί με σημαντικό γεωπολιτικό κέρδος σε μια εποχή που η οικονομική επιρροή της Κίνας στη Νότια Αμερική επεκτείνεται.
«Η συμφωνία αναμένεται επίσης να αναστρέψει την επιδείνωση των μεριδίων αγοράς της ΕΕ στις εισαγωγές της Mercosur. Το 2000, η ΕΕ αντιπροσώπευε σχεδόν το 30% των εισαγωγών της Mercosur, ενώ η Κίνα λιγότερο από 5%. Η ΕΕ έχασε την πρώτη θέση από την Κίνα το 2017 και πλέον φαίνεται να βρίσκεται αρκετά πίσω, με την Κίνα να αντιπροσωπεύει σήμερα το 27% των εισαγωγών της Mercosur έναντι 19% για την ΕΕ. Ελλείψει της συμφωνίας, αυτή η τάση αναμένεται να συνεχιστεί. Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur θα ανέτρεπε αυτή την αρνητική δυναμική, καθιστώντας δυνατή την ανάκτηση μεριδίων αγοράς από την ΕΕ και ενδεχομένως την αποκατάσταση της προηγούμενης θέσης της ως κορυφαίου προμηθευτή της Mercosur».
Συνολικά, η συμφωνία ΕΕ–Mercosur (…) «ενισχύει τη στρατηγική θέση της ΕΕ στη Λατινική Αμερική, παρέχοντας πλεονέκτημα πρώτου κινήματος έναντι άλλων παγκόσμιων ανταγωνιστών» καταλήγει η ανάλυση της Κομισιόν.
H Ευρώπη τρέχει να καλύψει τον χαμένο γεωπολιτικό χρόνο επικίνδυνα και λαχανιασμένα.
