Η ανάπτυξη υποδομών για την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) είναι ένα πολύ ακριβό στοίχημα, καθώς θα απορροφήσει μεγαλύτερο μέρος της αμερικανικής οικονομίας από ό,τι οι επαναστάσεις των σιδηροδρόμων και του Διαδικτύου, προειδοποιεί νέα μελέτη, σύμφωνα με την οποία ο κίνδυνος μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από την περίπλοκη οικονομική δομή των επενδύσεων και δυνητικά δημιουργεί συστημικούς κινδύνους, γράφει στην έκθεσή του ο Στάιν φαν Νίβενμπουργκ, καθηγητής Χρηματοοικονομικών και Ακίνητης Περιουσίας στο Columbia Business School. Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν την Παρασκευή σε συνέδριο του Brookings Institution, αναφέρει το Reuters.
Χρηματοδοτούμενη αρχικά από τα ταμειακά διαθέσιμα εταιρειών όπως η Amazon και η Google, η επανάσταση της ΑΙ έχει πλέον εξελιχθεί σε επενδυτικό πυρετό που αναμένεται να απορροφά περίπου το 3,6% του αμερικανικού ΑΕΠ κάθε χρόνο έως το 2032 –περισσότερα από 10 τρισ. δολάρια.
Το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 2,2% του ΑΕΠ που απορροφούσε η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων στα τέλη του 19ου αιώνα, η δεύτερη πιο δαπανηρή τεχνολογία στην αμερικανική ιστορία, ή το 1,1% που επενδυόταν ετησίως στις τηλεπικοινωνίες τη δεκαετία του 1990, ή τους εθνικούς αυτοκινητοδρόμους τη δεκαετία του 1950.
«Η αδιαφάνεια θυμίζει σε κάποιο βαθμό όσα συνέβησαν στην κρίση των στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου»
Όπως οι επεκτάσεις των σιδηροδρόμων και των τηλεπικοινωνιακών δικτύων οδήγησαν σε φάσεις οικονομικής φούσκας και απότομης διόρθωσης, έτσι και η κλίμακα της ανάπτυξης υποδομών ΑΙ, η αβεβαιότητα για τα έσοδα και η περίπλοκη χρηματοδοτική δομή δημιουργούν προϋποθέσεις για μια πιθανή απότομη ανατροπή, γράφει ο Βαν Νίβενμπουργκ.
«Είναι τρελά περίπλοκο» δήλωσε ο καθηγητής σε δημοσιογράφους, αναφερόμενος στις σύνθετες συμφωνίες που διαμορφώνονται μεταξύ εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, μεγάλων hyperscalers, τραπεζών, εταιρειών ιδιωτικής πίστης, επιχειρήσεων ακινήτων και μιας σειράς άλλων φορέων που συμμετέχουν στην ανάπτυξη νέων data center.
Ο Βαν Νίβενμπουργκ εκτιμά, με μάλλον συντηρητικούς υπολογισμούς, ότι μέσα στα επόμενα επτά χρόνια θα προστεθούν περίπου 183 γιγαβάτ νέας δυναμικότητας κέντρων δεδομένων, την ώρα που οι εγκατεστημένες υποδομές περιορίζονται σε περίπου 57 γιγαβάτ.
Η κατασκευή κέντρων δεδομένων και οι κίνδυνοι που συνδέονται με την ΑΙ έχουν εξελιχθεί σε κεντρικό ζήτημα στις πολιτικές και οικονομικές συζητήσεις στις ΗΠΑ.
Όλο και περισσότερες κοινότητες εμφανίζονται απρόθυμες να φιλοξενήσουν τέτοιες εγκαταστάσεις, εκφράζοντας ανησυχίες για την επιβάρυνση των τοπικών πόρων. Παράλληλα, αξιωματούχοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ εξετάζουν κατά πόσο η κατασκευαστική έκρηξη συμβάλλει στην άνοδο του πληθωρισμού.
Αδιαφανής χρηματοδότηση
Οι επενδύσεις στην ΑΙ έχουν πλέον ξεπεράσει τα επίπεδα που μπορούν να χρηματοδοτήσουν οι μεγάλοι παίκτες αποκλειστικά από τις ταμειακές τους ροές. Η στροφή προς την εξωτερική χρηματοδότηση έχει αυξήσει τη μόχλευση, έχει ανακατανείμει τους κινδύνους σε ολόκληρη την οικονομία και έχει καταστήσει το εγχείρημα εξαρτημένο από πηγές εσόδων που δεν έχουν ακόμη αποδειχθεί στην πράξη, επισημαίνει ο Βαν Νίβενμπουργκ στη μελέτη του.
«Η αδιαφάνεια που χαρακτηρίζει όλα αυτά τα οχήματα ειδικού σκοπού θυμίζει σε κάποιο βαθμό όσα συνέβησαν στην κρίση των στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου», δήλωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους, αναφερόμενος στην κρίση του 2007-2009.
Ο Νίβενμπουργκ αναγνώρισε πάντως ότι «οι εξελίξεις αυτές δεν σημαίνουν ότι επίκειται χρηματοπιστωτική δυσχέρεια».
»Η ισχυρή ανάπτυξη των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, η υψηλή αξιοποίηση των υποδομών και η συνεχιζόμενη βελτίωση των δυνατοτήτων των μοντέλων θα μπορούσαν να στηρίξουν τις προβλεπόμενες επενδύσεις σε υποδομές και να δημιουργήσουν σταθερές ταμειακές ροές», γράφει.
«Ωστόσο, ο συνδυασμός της αβέβαιης ζήτησης, των ταχύτατων τεχνολογικών αλλαγών, των περιορισμών στην υλοποίηση των έργων και της υψηλής μόχλευσης δημιουργεί σημαντικούς καθοδικούς κινδύνους σε περίπτωση που αναθεωρηθούν οι προσδοκίες».
Για παράδειγμα, ο κλάδος της ΑΙ θα πρέπει να καταγράφει ετήσια έσοδα περίπου 3,7 τρισ. δολαρίων έως το 2032 προκειμένου να επιτευχθεί η αναμενόμενη απόδοση των επενδύσεων.
«Με δεδομένες τις τρέχουσες εκτιμήσεις για τα συνολικά ετήσια έσοδα της OpenAI και της Anthropic, που ανέρχονται σε περίπου 100 δισ. δολάρια, τα έσοδα θα πρέπει να αυξάνονται με ρυθμό περίπου 80% ετησίως».
