Σε μια περίοδο το πετρέλαιο «καίει» και η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα ακρίβειας που συρρικνώνει τα εισοδήματα και σπρώχνει τα νοικοκυριά σε οικονομικό αδιέξοδο, η κυβέρνηση προσπαθεί για άλλη μια φορά να διαχειριστεί την κρίση με «μπαλώματα».
Τα προσωρινά μέτρα στήριξης και τα διάφορα pass, αν και αναγκαία, δεν μπορούν να απορροφήσουν το συνολικό κύμα ανατιμήσεων
Οι ανακοινώσεις για τις επιδοτήσεις στα καύσιμα και το πετρέλαιο θέρμανσης παρουσιάστηκαν ως μια γενναία παρέμβαση προστασίας των καταναλωτών, με την αύξηση της επιδότησης να φτάνει ονομαστικά το 30%. Ωστόσο, μια απλή ματιά στους αριθμούς και την πραγματικότητα της αγοράς αρκεί για να αποκαλύψει ότι τα μέτρα είναι κατώτερα των περιστάσεων και απέχουν παρασάγγας από το να καλύψουν τις πραγματικές αυξήσεις.
Η πραγματικότητα της αντλίας: Από το 1,10€ στο 1,55€ το λίτρο το πετρέλαιο θέρμανσης
Η σκληρή πραγματικότητα αποτυπώνεται στους αριθμούς. Κατά την περσινή περίοδο, οι καταναλωτές προμηθεύονταν το πετρέλαιο θέρμανσης σε μια τιμή κοντά στο 1,10 ευρώ το λίτρο. Φέτος, παρά την κρατική παρέμβαση και τη συνδυαστική επιδότηση, η τιμή εκκίνησης στην αντλία διαμορφώνεται με το «καλημέρα» στα 1,55 ευρώ το λίτρο (κυμαινόμενη από 1,50 έως 1,60 ευρώ ανάλογα με την εξέλιξη των διεθνών τιμών και την περιοχή).
Στην περίπτωση αυτή, ένα νοικοκυριό που καταναλώνει 1.000 λίτρα θα χρειαστεί 1.550 ευρώ για να καλύψει τις ανάγκες του, αντί 1.100 ευρώ την προηγούμενη χρονιά. Η πρόσθετη επιβάρυνση θα ανέλθει έτσι στα 470 ευρώ, πριν από τις κρατικές ενισχύσεις.
Πρόκειται για μια αύξηση της τάξεως του 40% και πλέον (στην αντλία) σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Παρά την πρόσθετη κρατική στήριξη, το όφελος για τους δικαιούχους εξανεμίζεται σε μεγάλο βαθμό από το αυξημένο κόστος του πετρελαίου θέρμανσης, με αποτέλεσμα οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί να βρεθούν και πάλι υπό πίεση.
Απέναντι σε αυτή την αύξηση, η ενίσχυση του επιδόματος κατά 30% δεν αρκεί, από μόνη της, για να καλύψει τη διαφορά. Ένα νοικοκυριό που πέρυσι έλαβε 300 ευρώ θα μπορούσε φέτος να εισπράξει 390 ευρώ, δηλαδή μόλις 90 ευρώ περισσότερα. Με την ίδια κατανάλωση πετρελαίου, το πρόσθετο επίδομα θα κάλυπτε λιγότερο από το ένα πέμπτο της ανατίμησης, αφήνοντας 380 ευρώ επιπλέον επιβάρυνση.
Όταν η επιβάρυνση στη λιανική τιμή είναι τόσο δραματική, η κυβερνητική «ένεση» αντιστάθμισης δεν καταφέρνει παρά να απορροφήσει ένα ελάχιστο μέρος της αύξησης. Για τη μέση ελληνική οικογένεια, η προμήθεια του απαραίτητου πετρελαίου για τη χειμερινή περίοδο αποτελεί άλλη μια πληγή… στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Μέτρα κατώτερα των περιστάσεων
Η κυβερνητική τακτική να παρουσιάζει τα επιδόματα και τις επιδοτήσεις ως «ασπίδα» κατά της ακρίβειας εξαντλεί τα όριά της. Η αύξηση της επιδότησης ακούγεται εντυπωσιακή ως τίτλος ειδήσεων, αλλά στην πράξη έχει «ημερομηνία λήξης» και αφήνει απροστάτευτα τα νοικοκυριά που δοκιμάζονται εδώ και χρόνια από την ακρίβεια.
Δεν απορροφάται το συνολικό κύμα ανατιμήσεων
Η αύξηση του κόστους ζωής είναι συνολική, από τα ράφια των σουπερμάρκετ μέχρι τους λογαριασμούς ρεύματος. Όταν η επιδότηση καλύπτει μόνο ένα μέρος της αύξησης στα καύσιμα, το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα συνεχίζει να μειώνεται.
Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια παραμένουν αμετάβλητα, την ώρα που ο πληθωρισμός έχει διαβρώσει την αγοραστική δύναμη κυρίως των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Η κυβέρνηση αρνείται συστηματικά να αγγίξει τον πυρήνα του προβλήματος, που είναι τα υψηλά ποσοστά του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και του ΦΠΑ στα καύσιμα. Αντί για μια γενναία και μόνιμη μείωση των έμμεσων φόρων που θα ανακούφιζε οριζόντια όλους τους καταναλωτές, επιλέγεται η λύση των προσωρινών «pass» και επιδοτήσεων, τα οποία επιστρέφουν στους πολίτες ένα ελάχιστο κλάσμα των χρημάτων που οι ίδιοι έχουν ήδη πληρώσει μέσω της αυξημένης φορολογίας.
Τι ανακοινώθηκε και τι ισχύει
Αναλυτικά όλα τα στοιχεία και τα χρονοδιαγράμματα που αφορούν τις ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης:
Τιμή στην αντλία & δομή επιδοτήσεων
- Τιμή Εκκίνησης: Η εκτιμώμενη τιμή στην αντλία ξεκινά στα 1,55 ευρώ το λίτρο
- Συνολική Επιδότηση: Η συνδυασμένη παρέμβαση ανέρχεται στα 40 λεπτά το λίτρο
Ύψος επιδότησης & προϋπολογισμός
- Αύξηση επιδότησης: Η επιδότηση θέρμανσης αυξάνεται κατά 30% αφορά αρχικά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου (δηλαδή για το διάστημα από τις 15 έως τις 31 Οκτωβρίου)
- Συνολικός προϋπολογισμός: Το κονδύλι ενισχύεται κατά 52 εκατ. ευρώ, φτάνοντας συνολικά τα 225 εκατομμύρια ευρώ (από 173 εκατ. ευρώ πέρσι).
- Εύρος ενίσχυσης: Τα ποσά διαμορφώνονται ανάλογα με την περιοχή και τις βαθμοημέρες, ξεκινώντας ενδεικτικά από 205 ευρώ στην Αθήνα και φτάνοντας έως και τα 927 ευρώ σε ορεινές περιοχές (όπως το Βέρμιο).
Χρονοδιάγραμμα αιτήσεων και πληρωμών
- Έναρξη διάθεσης πετρελαίου: Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου
- Άνοιγμα πλατφόρμας (myΘέρμανση): Η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την υποβολή αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει εντός του πρώτου δεκαημέρου του Νοεμβρίου (έως τις 10 Νοεμβρίου)
- Προθεσμία αιτήσεων: Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων τοποθετείται έως τα τέλη Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου
Καταβολή προκαταβολής: Η προκαταβολή θα καταβληθεί έως τις 23 Δεκεμβρίου:
- Οι παλαιοί δικαιούχοι θα λάβουν προκαταβολή ίση με περίπου το 80% της επιδότησης που εισέπραξαν τη χειμερινή περίοδο 2025-2026.
- Οι νέοι δικαιούχοι θα λάβουν αυξημένη προκαταβολή στο 65% του ποσού που δικαιούνται (από 50% που ίσχυε).
- Οι υπόλοιπες πληρωμές θα πραγματοποιηθούν σταδιακά έως τον Ιούλιο του 2027, ανάλογα με το είδος του καυσίμου και τα παραστατικά αγοράς.
Επίσης, ανακοινώθηκε ότι επιδότηση της τιμής του ντίζελ στην αντλία κατά 20 λεπτά, εκ των οποίων τα 15 λεπτά από το κράτος και τα 5 λεπτά από τα διυλιστήρια.
Τέλος, μετά την απόσυρση της επιδότησης στην αμόλυβδη βενζίνη από τα διυλιστήρια, το κράτος αναλαμβάνει να επιδοτήσει με 10 λεπτά το λίτρο την τιμή στην αντλία, από τις 17 Οκτωβρίου.
