Για πρώτη φορά, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα αποκτά επίσημο μέγεθος. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή δημοσιεύει στοιχεία για το 2024 και χρονοσειρά για την περίοδο 2022–2024, μετατρέποντας μια χρόνια ανισότητα της αγοράς εργασίας από υπόθεση σε καταγεγραμμένο γεγονός.
Η πρώτη αυτή επίσημη αποτύπωση του μισθολογικού χάσματος από την ΕΛΣΤΑΤ δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αμφισβήτηση. Το χάσμα υπάρχει, είναι μετρήσιμο και παραμένει σταθερό. Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν αυτό που πολλές γυναίκες βιώνουν καθημερινά στην εργασία τους, ότι η ίση εργασία δεν αμείβεται πάντα ισότιμα.
«Το Χάσμα Αμοιβών ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ των μέσων ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών ανδρών και γυναικών, εκφρασμένη ως ποσοστό των αντίστοιχων αποδοχών των ανδρών» όπως αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ. Με απλά λόγια: πόσο λιγότερο πληρώνονται οι γυναίκες για κάθε ώρα εργασίας.
Σταθερό χάσμα σε επίπεδο οικονομίας
Σε επίπεδο συνόλου της οικονομίας, το μισθολογικό χάσμα παραμένει εντυπωσιακά σταθερό. Το 2022 και το 2024 διαμορφώνεται στο 13,4%, ενώ το 2023 ανήλθε στο 13,6%. Αυτό σημαίνει ότι, κατά μέσο όρο, οι γυναίκες συνεχίζουν να αμείβονται σημαντικά λιγότερο από τους άνδρες, χωρίς να καταγράφεται ουσιαστική βελτίωση στη διάρκεια της τριετίας.
Μεγάλες αποκλίσεις ανά τομέα δραστηριότητας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση του Χάσματος Αμοιβών ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας. Ο μεγαλύτερος βαθμός ανισότητας καταγράφεται στον τομέα της Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, όπου οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των γυναικών είναι χαμηλότερες από εκείνες των ανδρών κατά 24,5% το 2022, 24,9% το 2023 και 25,3% το 2024. Πρόκειται για έναν κλάδο που συχνά παρουσιάζεται ως «σύγχρονος» και «προοδευτικός», αλλά τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μισθολογικές ανισότητες όχι μόνο παραμένουν, αλλά και διευρύνονται.
Στον αντίποδα, το μικρότερο μισθολογικό χάσμα –και μάλιστα με αντίθετο πρόσημο– καταγράφεται στον τομέα Παροχής Νερού, Επεξεργασίας Λυμάτων, Διαχείρισης Αποβλήτων και Δραστηριοτήτων Εξυγίανσης. Εκεί, οι άνδρες εμφανίζονται να αμείβονται λιγότερο από τις γυναίκες, με το χάσμα να διαμορφώνεται στο -4,8% το 2022, -4,4% το 2023 και -5,5% το 2024. Οι εξαιρέσεις αυτές, ωστόσο, δεν αναιρούν τη γενική εικόνα μιας αγοράς εργασίας που εξακολουθεί να λειτουργεί εις βάρος των γυναικών.
Το χάσμα μεγαλώνει με την ηλικία
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποκαλύπτουν επίσης έντονες διαφοροποιήσεις ανά ηλικιακή ομάδα. Το μεγαλύτερο Χάσμα Αμοιβών καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα 65 ετών και άνω, όπου οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες κατά 27,1% το 2022, 25,1% το 2023 και 21,5% το 2024. Η εικόνα αυτή αντανακλά δεκαετίες ανισοτήτων που συσσωρεύονται σε βάθος χρόνου, επηρεάζοντας όχι μόνο τους μισθούς αλλά και τις συντάξεις και τη συνολική οικονομική ασφάλεια των γυναικών.
Αντίθετα, το μικρότερο μισθολογικό χάσμα –και εδώ με αντίθετο πρόσημο– παρατηρείται στην ηλικιακή ομάδα κάτω των 25 ετών. Σε αυτή την κατηγορία, οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των ανδρών είναι χαμηλότερες από των γυναικών κατά -3,7% το 2022, -4,4% το 2023 και -3,4% το 2024. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά απαραίτητα ένδειξη ισότητας, αλλά περισσότερο ένα πρώιμο στάδιο πριν οι έμφυλες ανισότητες παγιωθούν με την πάροδο της ηλικίας, της μητρότητας και της επαγγελματικής εξέλιξης.
