Έπειτα από μήνες δύσκολων διαπραγματεύσεων και αφού η Ινδία έκλεισε μια σημαντική συμφωνία με την ΕΕ, τελικά Νέο Δελχί και Ουάσιγκτον κατέληξαν επίσης να δώσουν τα χέρια. Εάν κρίνουμε από τις αναρτήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, πρόκειται για ένα εξαιρετικά φιλόδοξο deal. Αλλά ίσως χρειάζεται «μικρότερο καλάθι».
Οι μακροχρόνιες εμπορικές συνομιλίες που ξεκίνησαν πέρυσι σκάλωσαν όταν ο Τραμπ επέβαλε τους πρόσθετους δασμούς που συνδέονταν με το πετρέλαιο, πλήττοντας την ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία του κόσμου και βαθαίνοντας το ρήγμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Νέου Δελχί.
Οι συνεχιζόμενες αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία αποτελούν εδώ και καιρό σημείο έντασης για την Ουάσιγκτον -και ειδικά για τον Τραμπ- με τον Αμερικανό πρόεδρο να έχει επιβάλει πρόσθετο δασμό 25% στα ινδικά προϊόντα λόγω αυτών των αγορών. Υπό την πίεση του Λευκού Οίκου τους τελευταίους μήνες, το Νέο Δελχί είχε ήδη αρχίσει να μειώνει τις εισαγωγές ρωσικού αργού.
Ξανά φίλοι με μια συμφωνία
Έτσι, σύμφωνα με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Αμερικανού προέδρου και του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι τη Δευτέρα, όλα αυτά φαίνεται να τερματίζονται.
Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο Τραμπ, οι ΗΠΑ θα μειώσουν τους δασμούς τους στην Ινδία στο 18%, αφού ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι «συμφώνησε» να σταματήσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, τερματίζοντας μήνες εμπορικών τριβών μεταξύ των δύο χωρών.
«Από φιλία και σεβασμό προς τον πρωθυπουργό Μόντι και, κατόπιν αιτήματός του, με άμεση ισχύ, συμφωνήσαμε σε μια εμπορική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ινδίας, βάσει της οποίας οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν μειωμένο αμοιβαίο δασμό, μειώνοντάς τον από 25% σε 18%» ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε στο Truth Social.
Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ είχε κατηγορήσει την Ινδία, -που εισάγει περίπου το 90% του αργού πετρελαίου της- ότι συμβάλλει στη χρηματοδότηση του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία. Έτσι, τον Αύγουστο του 2025, επέβαλε στην Ινδία δασμό 25% λόγω των αγορών ρωσικού πετρελαίου, επιπλέον του 25% του «αμοιβαίου» δασμού, ανεβάζοντας το συνολικό επίπεδο δασμών στο 50%.
Ωστόσο, τη Δευτέρα, Αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο νέος πρέσβης της Ουάσιγκτον στο Νέο Δελχί, Σέρτζιο Γκορ, υπέδειξαν ότι, αφού η Ινδία συμφώνησε να σταματήσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, οι τιμωρητικοί δασμοί θα αρθούν, μειώνοντας τους συνολικούς δασμούς για τη χώρα από το 50% στο 18%.
Ανακούφιση για Νέο Δελχί
Οι αμερικανοί δασμοί είχαν πλήξει πολύτιμα πετράδια, υφάσματα και γαρίδες, δηλαδή τομείς εντάσεως εργασίας στην Ινδία. Ωστόσο, ορισμένοι από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας είχαν εξαιρεθεί από τους δασμούς του Τραμπ, μεταξύ των οποίων τα φαρμακευτικά προϊόντα -τα οποία αντιστοιχούν σχεδόν στο 50% των γενόσημων φαρμάκων στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την Ινδική Φαρμακευτική Ένωση- καθώς και τα καταναλωτικά ηλεκτρονικά.
Αν και η Ινδία δεν είναι κορυφαίος παγκόσμιος εξαγωγέας, έχει από τα υψηλότερα ελλείμματα στο εμπόριο αγαθών με τις ΗΠΑ, το οποίο ξεπέρασε τα 45 δισ. δολάρια το 2024.
«Η συμφωνία αναμένεται να προσφέρει σημαντική δασμολογική ανακούφιση στο Νέο Δελχί και αποτελεί βασικό επίτευγμα για τη διπλωματία εμπορίου της κυβέρνησης Τραμπ», δήλωσε ο Μπασάντ Σανγκέρα, διευθύνων εταίρος του Asia Group.
«Θα δώσει επίσης την αναγκαία ώθηση στη συνολική διμερή συνεργασία μετά από μήνες αντίξοων συνθηκών. Η υπομονή της Ινδίας απέδωσε — προς το παρόν», πρόσθεσε.
500 δισ.;… δύσκολο
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν ήταν και τόσο σαφής όταν ισχυρίστηκε ότι η Ινδία θα «προχωρήσει στη μείωση των Δασμών και των Μη Δασμολογικών Εμποδίων έναντι των ΗΠΑ στο ΜΗΔΕΝ», κάτι που δεν διέφυγε και του έγκριτου περιοδικού Foreign Policy. Παράλληλα, μάλιστα, δεσμεύτηκε σε μια πολιτική «Αγοράστε Αμερικανικά» ύψους «άνω των 500 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΔΟΛΑΡΙΩΝ» σε αμερικανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων της ενέργειας, της τεχνολογίας και των αγροτικών προϊόντων.
Ωστόσο, η Ινδία αγόρασε μόλις 41,5 δισ. δολάρια σε αγαθά από τις ΗΠΑ πέρυσι, «οπότε δεν υπάρχει περίπτωση να φτάσει τα 500 δισ., ιδίως όταν ο Τραμπ μιλά μόνο για το εμπόριο αγαθών», όπως δήλωσε στους Financial Times, ο Πράτικ Ντατάνι, ιδρυτής του think tank Bridge India.
Στην ίδια γραμμή κινείται και ο Νικολάς Κέλερ-Σουζούκι, σύμβουλος για θέματα εμπορίου και οικονομικής ασφάλειας στο Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ στο Παρίσι, ο οποίος υπογράμμισε ότι ο ισχυρισμός του Τραμπ πως η Ινδία συμφώνησε να εργαστεί για τη μείωση όλων των δασμών στο «ΜΗΔΕΝ» είναι εξαιρετικά απίθανος.
«Φαίνεται εξαιρετικά αμφίβολο ότι η Ινδία έχει συμφωνήσει να μειώσει τους δασμούς στο μηδέν, ιδίως στα αγροτικά προϊόντα, δεδομένης της μακρόχρονης προσέγγισης της Ινδίας στις εμπορικές διαπραγματεύσεις, που ανάγεται ήδη από τον Γύρο της Ντόχα», είπε, αναφερόμενος στις συνομιλίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου που ξεκίνησαν στις αρχές του αιώνα.
Στόχος οι χαμηλές τιμές πετρελαίου
Την ίδια στιγμή που ανακοίνωνε ο Αμερικανός ηγέτης τη συμφωνία με την Κίνα, οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούσαν, ενώ αυτό συνεχίστηκε ακόμα και την Τρίτη 3 Φεβρουαρίου, καθώς οι συμμετέχοντες στην αγορά στάθμισαν το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ ένα ισχυρότερο δολάριο άσκησε πρόσθετη καθοδική πίεση στις τιμές.
«Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι ΗΠΑ και η Ινδία κατέληξαν σε εμπορική συμφωνία … αν δούμε αυτό να υλοποιείται, θα οδηγήσει μόνο σε περαιτέρω αύξηση της ποσότητας ρωσικού πετρελαίου που πλέει στη θάλασσα», ανέφεραν οι αναλυτές της ING.
Πράγματι, όπως σημειώνει το περιοδικό Foreign Policy, «η πίεση του Τραμπ προς την Ινδία να αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα αντανακλά όχι μόνο την επιθυμία του να αξιοποιήσει την αγορά πετρελαίου της νοτιοαμερικανικής χώρας -μετά την εντολή του για την απαγωγή του Βενεζουελάνου ηγέτη Νικολάς Μαδούρο- αλλά και τη βούλησή του να διασφαλίσει ότι οι παγκόσμιες τιμές του αργού θα παραμείνουν σχετικά χαμηλές».
Θα συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο
Παρότι η Ινδία έχει ήδη αρχίσει να μειώνει τις αγορές πετρελαίου από τη Ρωσία, ο Πράτικ Ντατάνι εκτιμά πως είναι απίθανο να τις εξαλείψει πλήρως, δεδομένης της σχέσης της με τη Μόσχα. Η Ινδία έχει καταστεί ο μεγαλύτερος αγοραστής φθηνού ρωσικού αργού που μεταφέρεται διά θαλάσσης από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022.
Ο Τραμπ ανέφερε στην ανάρτησή του ότι ο Μόντι συμφώνησε να σταματήσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου -ένα βασικό σημείο τριβής για την Ουάσιγκτον- και ότι θα αγοράζει αντ’ αυτού «πολύ περισσότερο» από τις ΗΠΑ «και, ενδεχομένως, από τη Βενεζουέλα».
«Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί ελλείψει κειμένου της συμφωνίας, αλλά η λέξη “ενδεχομένως” μπορεί τελικά να σηκώσει πολύ βάρος», δήλωσε στους Financial Times ο Κέβιν Μπουκ της συμβουλευτικής εταιρείας ClearView Energy Partners.
Πηγές: Reuters, Financial Times, Foreign Policy
