Τα «πιόνια» στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου κινούνται γρήγορα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Και η αλήθεια είναι πως με τις κινήσεις του ο Κυριάκος Μητσοτάκης εγκλώβισε τον Ταγίπ Ερντογάν. Στο διπλωματικό πεδίο η Ελλάδα κινήθηκε γρήγορα, στέλνοντας πολλαπλά μηνύματα τόσο στην Τουρκία όσο και στις Βρυξέλλες.
Για παράδειγμα η απόφαση αποστολής στην Κύπρο των δυο φρεγατών «Κίμων» και «Ψαρά», καθώς και των τεσσάρων F-16, δεν ήταν απλώς μια κίνηση συμβολική που αποδεικνύει ότι η Κύπρος δεν κείται μακράν. Ήταν μια έμπρακτη ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία ο Κυπριακός Ελληνισμός βρίσκεται γεωγραφικά πιο κοντά στη πυρίκαυστη ζώνη. Και όμως, με αυτήν την επιλογή η Αθήνα κατέστησε σαφές ότι οποιαδήποτε απειλή προς τη Λευκωσία δεν είναι περιφερειακό επεισόδιο, αλλά ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Το ίδιο μήνυμα εξέπεμψε και η ανάπτυξη συστοιχίας πυραύλων Patriot στην Κάρπαθο, κίνηση που ενίσχυσε δραστικά την αντιαεροπορική ομπρέλα στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και δημιούργησε ένα συμπαγές πλέγμα αποτροπής από την Κρήτη έως την Κύπρο. Δίχως αμφιβολία δεν πρόκειται για επιθετική διάταξη, αλλά για μια στρατηγική θωράκιση σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες είναι εύθραυστες.
Το αδιέξοδο του Ερντογάν
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται μπροστά σε ένα διπλό αδιέξοδο. Από τη μία, η Άγκυρα επιχειρεί διαχρονικά να εμφανίζεται ως ρυθμιστής των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη, η ενεργοποίηση της Ελλάδας σε συντονισμό με την Κύπρο και με τη διακριτική αλλά ουσιαστική στήριξη χωρών όπως η Γαλλία και η Γερμανία, περιορίζει δραστικά τα περιθώρια μονομερών κινήσεων.
Έτσι, ο Ερντογάν βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια δύσκολη εξίσωση: Αν επιλέξει κλιμάκωση, θα βρεθεί απέναντι όχι μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συμμαχία. Αν επιλέξει την αποκλιμάκωση, αναγνωρίζει σιωπηρά ότι η Αθήνα έχει κατοχυρώσει ρόλο συνδιαμορφωτή των εξελίξεων.
Το ελληνικό πλεονέκτημα
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η Ελλάδα κινήθηκε έξυπνα και γρήγορα. Η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στη Βουλή ήταν μετρημένη: αμυντική αποστολή, ειρηνικός χαρακτήρας, στρατηγική ψυχραιμία. Αυτός ο συνδυασμός ισχύος και χαμηλών τόνων είναι που μας δίνει το πλεονέκτημα.
