Με μια οικονομία που «τρέχει» πιο γρήγορα από την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά ετοιμάζεται για μια προσγείωση που δεν θα αποφευχθούν οι αναταράξεις αν δεν ακολουθηθεί μια συνετή δημοσιονομική πολιτική μοιάζει η ελληνική αν λάβουμε υπόψη την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για το 2026.
Αβεβαιότητα προκαλούν οι τιμές της ενέργειας και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή στην αγοραστική δύναμη των πολιτών. Το ΔΝΤ υπογραμμίζει την ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία ενώ η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί μια πιο αισιόδοξη στάση
Το Ταμείο προειδοποιεί για σημαντική επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας και νέους κινδύνους. Προβλέπει μείωση του ρυθμού ανάπτυξης και αύξηση του πληθωρισμού, αποδίδοντας την κατάσταση σε διαρθρωτικές αδυναμίες και τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο πληθωρισμός το 2026 θα παραμείνει σε σχετικά υψηλά επίπεδα και αναθεωρεί προς τα κάτω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026.
Με θετικό πρόσημα, αλλά…
Η μεγάλη εικόνα για την Ελλάδα δείχνει πως αναμένεται να διατηρήσει μεν θετικό πρόσημο, αλλά με φθίνουσα δυναμική καθώς θα πλησιάζουμε στο τέλος της δεκαετίας.
Το ΔΝΤ, πιστό στο ρόλο του «κακού», υπογραμμίζεται την ανάγκη για αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, απορρίπτει γενικευμένα μέτρα στήριξης και ζητά περιορισμό στις αυξήσεις των συντάξεων. Εκτιμά ότι η αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί μέσα από ένα συνδυασμό πολιτικών όπως μία συνετή δημοσιονομική πολιτική, ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση διαρθρωτικών εμποδίων
Επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελούν απειλή για τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα της χώρας.
Τέλος, εκφράζεται ανησυχία για την ευαλωτότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νοικοκυριών απέναντι σε μελλοντικά οικονομικά σοκ.
Στην έκθεση (Article IV Consultation), το Ταμείο «ψαλιδίζει» την πρόβλεψη για την ανάπτυξη στο 1,8% (από 2,0% που προέβλεπε παλαιότερα). Παρά τη γενικά θετική εικόνα για την ανθεκτικότητα της χώρας, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι ο δρόμος είναι πλέον πιο δύσκολος λόγω εξωγενών παραγόντων. Εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός στο 3,1% για το τρέχον έτος.
Τα τρία βασικά σημεία της αξιολόγησης
Το Ταμείο αποδίδει την υποβάθμιση κυρίως στη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αστάθεια (σύγκρουση στη Μέση Ανατολή).
Οι επιπτώσεις είναι διπλές: Οι υψηλές τιμές ενέργειας τροφοδοτούν τον πληθωρισμό και η αβεβαιότητα επηρεάζει τις διεθνείς ροές και μειώνει την κατανάλωση των νοικοκυριών «ακουμπώντας» και τον «ευαίσθητο» κλάδο του τουρισμού.
Ενώ η ανάπτυξη επιβραδύνεται, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εμφανίζεται «πεισματάρης». Τον Φεβρουάριο του 2026 μετρήθηκε στο 3,1%, λόγω των πιέσεων στους μισθούς, τις τιμές των τροφίμων και την ενέργεια. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η αγοραστική δύναμη θα συνεχίσει να δέχεται πιέσεις μεσοπρόθεσμα.
Στο μεταξύ, το ΔΝΤ, επαινεί το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα (εκτιμάται στο 3,8% για το 2026) και τη μείωση του χρέους που έχει πετύχει η ελληνική κυβέρνηση ζητά όμως οποιαδήποτε στήριξη προς τους πολίτες να είναι προσωρινή και αυστηρά στοχευμένη, ώστε να μη διαταραχθεί η πτωτική πορεία του χρέους (το οποίο στοχεύει να φτάσει στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031).
Τι «διαβάζει» η κυβέρνηση
«Εξαιρετικά θετική» χαρακτήρισε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης την ετήσια έκθεση. Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η έκθεση αποτελεί μια θετική αποτίμηση του Οργανισμού σχετικά με την πορεία της ελληνικής οικονομίας, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα είναι προετοιμασμένη να ανταπεξέλθει στο κλίμα διεθνούς αστάθειας.
Επιπλέον, όπως τονίζει ο κ. Πιερρακάκης, «το ΔΝΤ αναγνωρίζει ότι η εξυγίανση του Δημόσιου Τομέα επιτρέπει στην Ελλάδα να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις διεθνείς προκλήσεις, στηρίζοντας την αναπτυξιακή της πορεία και ενισχύοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών».
Οι προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδας
Τις προβλέψεις της για τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2026 αναθεωρεί προς το κάτω και η Τράπεζα της Ελλάδος, στον απόηχο και της επιδείνωσης των εκτιμήσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την ευρωζώνη.
Σύμφωνα με τη νέα αξιολόγηση της ΤτΕ, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ για το 2026 τοποθετείται πλέον στο 1,9%, έναντι 2,1% που προέβλεπε η Ενδιάμεση Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2025, η οποία είχε δημοσιευθεί στις 22 Δεκεμβρίου 2025. Για το 2027, η πρόβλεψη αναθεωρείται οριακά χαμηλότερα, στο 2% από 2,1%, ενώ για το 2028 παραμένει αμετάβλητη στο 2%.
Η αναθεώρηση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δήλωση του διοικητή της ΤτΕ, Γιάννη Στουρνάρα, ότι η ανάπτυξη το 2026 θα μπορούσε να διατηρηθεί κοντά στα επίπεδα του 2025, δηλαδή περίπου στο 2,1%, υπό την προϋπόθεση ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή θα έχει σύντομη διάρκεια.
Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να παραμείνει σε σχετικά υψηλά επίπεδα το 2026. Οι εκτιμήσεις έχουν γίνει το επίκεντρο έντονων συζητήσεων τις τελευταίες ημέρες καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας ανατρέπουν τους αρχικούς αισιόδοξους σχεδιασμούς.
Η Τράπεζα της Ελλάδας αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο 3,1% (από 2,9% προηγουμένως). Η άνοδος αποδίδεται στο νέο «ενεργειακό σοκ» και την επιμονή των τιμών στις υπηρεσίες.
Ο μεσοπρόθεσμος ορίζοντας
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ αναμένεται να αποκλιμακωθεί σταδιακά, καθώς εκτιμάται ότι οι τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων θα υποχωρήσουν από τα πρόσφατα υψηλά τους.
Ο προϋπολογισμός που κατατέθηκε βασιζόταν σε μια πρόβλεψη για πληθωρισμό στο 2,2%. Η κυβέρνηση διατηρεί (προς το παρόν) αυτόν τον στόχο, ποντάροντας στην αποκλιμάκωση των τιμών των τροφίμων και την απορρόφηση των κραδασμών από την εγχώρια ζήτηση.
