Στις αρχές του 2026, οι ειδικοί του τουρισμού στην Ισπανία ανέμεναν μέτρια ανάπτυξη. Ο πόλεμος όμως των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν –και η αναταραχή που έχει προκαλέσει στη Μέση Ανατολή- άλλαξε τα δεδομένα.
Πλέον, η Ισπανία θεωρείται από τους τουρίστες ελκυστική εναλλακτική λύση σε σύγκριση π.χ. με το Ντουμπάι. Αλλά ακόμη και έναντι προορισμών της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η Τουρκία και η Κύπρος.
Τι λένε τα στοιχεία
Τα επίσημα στοιχεία για τις αφίξεις τουριστών στην Ισπανία φαίνεται να το επιβεβαιώνουν. Η χώρα δέχθηκε 9,1 εκατομμύρια διεθνείς επισκέπτες τον Απρίλιο, νέο υψηλό για τον μήνα. Ήταν 5,2% περισσότεροι, ή 450.000 επιπλέον άτομα, από τον Απρίλιο του 2025.
Ισπανία, Σαλαμάνκα
Την ίδια ώρα, το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι είδε τον αριθμό των επιβατών να μειώνεται κατά 66% τον Μάρτιο. Λόγω του πολέμου, οι πτήσεις και οι κρατήσεις μειώθηκαν. Τον γύρο του κόσμου κάνουν εικόνες πολυτελών ξενοδοχείων και θερέτρων, άδειων από τουρίστες.
Η οικονομία στην Ισπανία βασίζεται σε υψηλό ποσοστό στον τουρισμό. Ο κλάδος συμβάλλει άμεσα κατά 13% στο ΑΕΠ και αποτελεί κρίσιμο στοιχείο στην ανάπτυξη της χώρας τα τελευταία χρόνια. Οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ στην Ισπανία –σε συνδυασμό και με άλλες πολιτικές- έχουν ξεπεράσει τους αντίστοιχους Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Βρετανίας.
Το «δώρο» του πολέμου
Μιλώντας στο BBC, ο Φρανθίσκο Φεμένια-Σέρα, λέκτορας Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, εξηγεί:
«Κάθε φορά που υπάρχει κρίση στη Μεσόγειο ή τη Μέση Ανατολή, η Ισπανία θεωρείται ασφαλές μέρος για να πάει κανείς»
«Μέρος των τουριστών που κανονικά θα πήγαιναν στην Τουρκία ή την Αίγυπτο λόγω των τιμών, για παράδειγμα, μπορεί να καταλήξουν στην Ισπανία», προσθέτει.
Το παράδειγμα του Μπενιδόρμ
Το Μπενιδόρμ, μια πόλη 77.000 κατοίκων στο Αλικάντε, στη Βαλένθια, είναι το παράδειγμα της τουριστικής ανάπτυξης στην Ισπανία. Κατά την πανδημία Covid-19, έμεινε και αυτό άδειο, όπως πολλά τουριστικά θέρετρα στη χώρα. Πλέον έχει ανακάμψει πλήρως. Ο πληθυσμός του Μπενιντόρμ πενταπλασιάζεται στο αποκορύφωμα της καλοκαιρινής σεζόν. Και περιμένει τα καλύτερα.
Ο Φέδε Φούστερ, πρόεδρος του τοπικού τουριστικού συνδέσμου και ιδιοκτήτης ενός από τα πιο παλιά ξενοδοχεία στην παραθαλάσσια πόλη, είναι πολύ αισιόδοξος. Και επιβεβαιώνει την τουριστική τάση.
Το παραθαλάσσιο Μπενιδόρμ
Μιλώντας στο BBC, σημειώνει: «Σε αυτές τις στιγμές κρίσης, στρατιωτικών πληγμάτων ή πολέμων, οι κρατήσεις αυξάνονται πάντα». Θυμάται ότι το ίδιο είχε γίνει το 2011, όταν η Μέση και Εγγύς Ανατολή συγκλονιζόταν από τις διαδηλώσεις της Αραβικής Άνοιξης.
Η ισπανική ανάκαμψη
Ο αριθμός των ξένων αφίξεων στην Ισπανία σπάει ρεκόρ κάθε χρόνο. Το 2025 ανήλθε σε 97 εκατομμύρια. Και πλέον αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο τουριστικό προορισμό στον κόσμο. Ακριβώς πίσω από τη Γαλλία.
«Νομίζω ότι αυτή θα είναι μια σπουδαία χρονιά», λέει ο Φέδε Φούστερ. «Είμαι αισιόδοξος, μιλάμε για την επίτευξη 100 εκατομμυρίων τουριστών στην Ισπανία. Αν συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε έτσι, θα είμαστε ο νούμερο ένα πολύ σύντομα».
Και είναι αισιόδοξος παρά τις αντιδράσεις των πολιτών για τον υπερτουρισμό.
«Ο τουρισμός ήταν πάντα αποδεκτός ως ένας θετικός οικονομικός τομέας για την Ισπανία», λέει ο Φρανθίσκο Φεμένια-Σέρα. «Αυτό άλλαξε από το 2016, το 2017, με την ετικέτα του υπερτουρισμού να τίθεται σε ορισμένες πόλεις, όπως η Βαρκελώνη. Και τώρα, οι περισσότεροι νέοι Ισπανοί κάτω των 45 ετών έχουν μια διαφορετική εικόνα για τον τουρισμό. Το βλέπουν ως έναν τομέα που προφανώς έχει θετικό αντίκτυπο, αλλά και ορισμένα αρνητικά αποτελέσματα στη ζωή τους».
Πανευρωπαϊκή δημοσκόπηση της YouGov που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 διαπίστωσε ότι το 28% των Ισπανών είχε αρνητική άποψη για τον ξένο τουρισμό. Αυτό ήταν μακράν το υψηλότερο ποσοστό από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι τα δύο τρίτα των Ισπανών συμμερίζονταν τις διαμαρτυρίες.
Βιομηχανία της ευτυχίας
Ο Φεμένια-Σέρα λέει ότι οι πόλεις εξακολουθούν να αναζητούν ικανοποιητικές φόρμουλες –κυρίως για το ζήτημα της κατοικίας, που έχει πληγεί από τη βραχυχρόνια μίσθωση.
«Έχουμε μέτρα που προσπαθούν να μετριάσουν τον αντίκτυπο που έχει ο τουρισμός και που προσπαθούν να κατανείμουν τους τουρίστες στις πόλεις με διαφορετικό τρόπο», λέει. «Αλλά δεν έχουμε δει ακόμη ούτε ένα μέτρο που να είναι αποτελεσματικό στη μείωση του αριθμού των τουριστών».
Ο Φέδε Φούστερ κατανοεί τις αντιδράσεις. «Λέμε ότι είμαστε η βιομηχανία της ευτυχίας», λέει. «Αλλά πρέπει επίσης να συνειδητοποιήσουμε ότι επηρεάζουμε την κανονική ζωή των πολιτών. Ο τρόπος που καλωσορίζουμε τους ανθρώπους και νοιαζόμαστε για αυτούς και την ευτυχία μας, ο τρόπος που ζούμε, νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που ο τουρίστας εκτιμά πραγματικά – αυτό είναι το κλειδί», εξηγεί.
Αλλά πάντα βλέπει την πηγή εισοδήματός του. «Πρέπει να δουλέψουμε πολύ σε αυτά τα μέρη, κυρίως στις πόλεις, όπου υπάρχει η αίσθηση ότι δεν καλωσορίζουμε τους τουρίστες. Είναι πολύ σημαντικό για εμάς γιατί αν το χάσουμε αυτό, είμαστε νεκροί».
