Οι άνθρωποι αποταμιεύουν, συνήθως, για τα σημαντικότερα ορόσημα της ζωής τους: την αγορά σπιτιού, τα παιδιά και τη συνταξιοδότηση. Ορισμένοι εργαζόμενοι, όμως, αποταμιεύουν χρήματα για κάτι που ελπίζουν να μην συμβεί ποτέ, αλλά συμβαίνει πλέον όλο και συχνότερα: την επαγγελματική εξουθένωση ή το διεθνώς γνωστό «burnout».
Η Μέρι Κέιν υπέβαλε την επιστολή παραίτησής της, πριν από μία εβδομάδα. Μετά από έξι μήνες κατά τους οποίους ένιωθε εξαντλημένη, ευερέθιστη και όλο και πιο εξουθενωμένη από τη δουλειά της ως ανώτερη διευθύντρια μάρκετινγκ, η 54χρονη από τη Μινεσότα αποφάσισε ότι δεν άντεχε πια.
Σε αντίθεση με πολλούς εργαζόμενους που βρίσκονται σε παρόμοια θέση, δεν την τρομοκρατούσε η σκέψη του πώς θα πλήρωνε τους λογαριασμούς της μόλις παραιτηθεί. Για χρόνια, όπως λέει, αποταμίευε περίπου το μισό από κάθε μισθό της, δημιουργώντας αυτό που σήμερα αποκαλεί «ταμείο για την περίπτωση burnout».
«Αποταμιευτικός λογαριασμός burnout»
Ένα ταμείο για το burnout είναι ένας ειδικός αποταμιευτικός λογαριασμός που προορίζεται για τη χρηματοδότηση μιας περιόδου ανάρρωσης, και όχι για απρόβλεπτες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως η απώλεια εργασίας ή ιατρικά έξοδα.
Και μπορεί οι ελληνικές τράπεζες να μη διαθέτουν λογαριασμό ειδικά για το burnout, ωστόσο, οι ενδιαφερόμενοι έχουν πάντα τη δυνατότητα να ανοίξουν ένα κοινό αποταμιευτικό λογαριασμό για να δημιουργήσουν ένα προσωπικό «κουμπαρά» ασφαλείας, ώστε να διακόψουν ή και να μειώσουν την εργασία τους αν νιώσουν επαγγελματική εξουθένωση.
«Ένα ταμείο για το burnout αποτελεί στην ουσία μια σκόπιμη αποταμίευση, όπου προβλέπεις ότι θα χρειαστεί να κάνεις ένα διάλειμμα», εξήγησε η Τζούλι Μπέκχαμ, υπεύθυνη χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης και στρατηγικής ανάπτυξης της Rockland Trust, στο Business Insider.
Ο Sabino Vargas, ανώτερος οικονομικός σύμβουλος στη Vanguard, δήλωσε ότι ο στόχος ενός «ταμείου για το burnout» είναι να «δημιουργηθεί επαρκής οικονομική ευελιξία, ώστε να έχετε επιλογές σε περίπτωση που χρειαστεί να κάνετε ένα βήμα πίσω ή να επαναπροσδιορίσετε την καριέρα σας».
Οι επιβαρυντικοί παράγοντες της AI και της ακρίβειας
Η έννοια του «ταμείου για την επαγγελματική εξουθένωση» μπαίνει στο προσκήνιο, καθώς μια σειρά πιέσεων στον χώρο εργασίας και στη διεθνή οικονομία επιβαρύνουν τους εργαζόμενους με διάφορους τρόπους. Η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει τον ρυθμό της εργασίας, κλονίζει την εργασιακή ασφάλεια των ανθρώπων και αφήνει πολλούς εργαζόμενους με την αίσθηση ότι βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση «αναπλήρωσης».
Επιπλέον, η ακρίβεια αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα και κάνει πολλούς να αισθάνονται οικονομικά ανασφαλείς.
Αρκετές έρευνες υποδηλώνουν ότι το επαγγελματικό σύνδρομο burnout είναι ευρέως διαδεδομένο. Μια έρευνα της National Alliance on Mental Illness σε συνεργασία με την Ipsos για την ψυχική υγεία στον χώρο εργασίας στις ΗΠΑ, στην οποία συμμετείχαν 2.153 υπάλληλοι πλήρους απασχόλησης σε εταιρείες με περισσότερους από 100 εργαζόμενους και η οποία διεξήχθη τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, διαπίστωσε ότι το 53% αισθανόταν εξουθενωμένο λόγω της εργασίας του. Το φαινόμενο αυτό επηρεάζει υπαλλήλους σε όλα τα επίπεδα· πρόσφατα, μια σειρά από υψηλού προφίλ στελέχη και ιδρυτές εταιρειών τεχνολογίας ανέφεραν προβλήματα υγείας και επαγγελματική εξουθένωση ως λόγους για την αποχώρησή τους από τις θέσεις τους.
Αξίει να σημειωθεί ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αν και δεν κατατάσσει την επαγγελματική εξουθένωση στις ιατρικές παθήσεις, την αναγνωρίζει ως «επαγγελματικό φαινόμενο» που προκύπτει από το χρόνιο άγχος στο χώρο εργασίας.
Πώς ένα «ταμείο burnout» δίνει δυνατότητα αλλαγής καριέρας
Η Στέισι Νορθ, 54 ετών, ήξερε ότι βρισκόταν στα πρόθυρα της επαγγελματικής εξουθένωσης όταν δημιούργησε για πρώτη φορά το ταμείο της. Αφού πούλησε το σπίτι της το 2022 και αγόρασε ένα άλλο, της είχαν απομείνει 80.000 δολάρια σε μετρητά. Αντί να τα διαθέσει για την νέα της υποθήκη, κατέθεσε τα χρήματα σε έναν λογαριασμό ταμιευτηρίου. «Το έκανα επειδή βρισκόμουν στα πρόθυρα της επαγγελματικής εξουθένωσης», δήλωσε στο Business Insider.
Η Νορθ, η οποία εργαζόταν ως διευθύντρια πωλήσεων σε μια εταιρεία μεταφοράς φρούτων στο Μέριλαντ, παραιτήθηκε από τη δουλειά της τον Ιανουάριο του 2025, αφού συνειδητοποίησε ότι το σύνδρομο burnout που ένιωθε δεν βελτιωνόταν. Οι αποταμιεύσεις που είχε κάνει της έδωσαν το περιθώριο να αποχωρήσει από την αγορά εργασίας, πριν ξεκινήσει μια επαγγελματική επιχείρηση οργάνωσης σπιτιών στις αρχές του 2026. Έκτοτε έχει ξοδέψει περίπου 35.000 από το κεφάλαιο των 80.000 δολαρίων.
Γεγονός είναι, βέβαια, ότι στην Ελλάδα οι περισσότεροι εργαζόμενοι δεν έχουν τη δυνατότητα να αποταμιεύουν τον μισό τους μισθό, δεδομένου του χαμηλού εισοδήματος και της μεγάλης ακρίβειας, ωστόσο, υπάρχουν λύσεις για εκείνους που μπορούν να κάνουν έστω και μικρές αποταμιεύσεις. Στην τελική, δεν είναι ανάγκη να τα «βροντήξουμε» για πάντα – μπορούμε, όμως, να κάνουμε ένα ευχάριστο, ξεκούραστο και χωρίς στρες μεγάλο διάλειμμα.
