Τα χρήματα αποτελούν την κύρια ανησυχία των Αμερικανών και Ευρωπαίων τα τελευταία χρόνια. Οι καταναλωτές και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού, κυρίως μετά τον πόλεμο στο Ιράν, είναι απαισιόδοξοι για την οικονομία.
Τα νοικοκυριά εξακολουθούν να ανησυχούν για τις τιμές των τροφίμων, το κόστος της βενζίνης και την αγορά εργασίας αντί να δείχνουν ευρεία εμπιστοσύνη στην οικονομία. Οι νεότεροι ενήλικες λένε ότι η απόκτηση κατοικίας φαίνεται αδύνατη και ότι η οικοδόμηση πλούτου είναι πιο δύσκολη από ποτέ.
Ωστόσο, η οικονομία συνεχίζει να παράγει ένα φαινομενικά αντιφατικό αποτέλεσμα. Οι άνθρωποι εξακολουθούν να ψωνίζουν, τα εστιατόρια παραμένουν γεμάτα και τα αεροδρόμια είναι γεμάτα. Οι καταναλωτικές δαπάνες συνεχίζουν να αυξάνονται, αν και με πιο αργούς ρυθμούς από ό,τι πριν. Η αποσύνδεση έχει γίνει ένα από τα πιο αινιγματικά ερωτήματα στην οικονομία.
Γιατί οι καταναλωτές αναφέρουν τα χαμηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης που έχουν καταγραφεί ποτέ – ενώ συνεχίζουν να ξοδεύουν σαν να είναι όλα καλά στον κόσμο;
Το παραπάνω αποτελεί ένα ερώτημα που προβληματίζει οικονομολόγους, επενδυτές και στρατηγικούς αναλυτές τα τελευταία χρόνια.
Οικονομία σε σχήμα «G»
Η οικονομία συχνά λέγεται ότι βρίσκεται στη μέση μιας απόκλισης σε σχήμα Κ, μιας δυναμικής στην οποία οι υψηλότερα εισοδηματίες ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης και των δαπανών, ενώ οι Αμερικανοί με χαμηλότερα εισοδήματα αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη οικονομική πίεση.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ed Yardeni, έναν μακροχρόνιο βετεράνο της αγοράς και πρόεδρο της Yardeni Research, η κινητήρια δύναμη πίσω από την οικονομία των ΗΠΑ πιθανότατα έγκειται στις καταναλωτικές συνήθειες των ηλικιωμένων Αμερικανών, οι οποίοι τα πάνε αρκετά καλά για να στηρίξουν την οικονομία και να παράσχουν οικονομική βοήθεια στα μικρότερα παιδιά και συγγενείς τους.
Σε σημείωμά του στις αρχές αυτού του μήνα, υποστήριξε ότι οι baby boomers είναι η πραγματική κινητήρια δύναμη πίσω από τις καταναλωτικές δαπάνες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, και περιέγραψε λεπτομερώς πόσο αυτή η γενιά κυριαρχεί στην οικονομία.
Πρόκειται, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο για την οικονομία σε σχήμα G, που σημαίνει «γενεακή» και περιγράφει μια κοινωνία «στην οποία οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Αμερικανοί, οι οποίοι τείνουν να συγκαταλέγονται στα πλουσιότερα νοικοκυριά, παρέχουν οικονομική υποστήριξη στα νεότερα ενήλικα παιδιά και εγγόνια τους», έγραψε η Yardeni σε πρόσφατο σημείωμά της.
Η καθαρή αξία των boomers
Βοηθούμενοι από μια εξαιρετική εποχή οικονομικών και χρηματοοικονομικών κερδών, οι boomers έχουν πλέον καθαρή αξία σχεδόν 90 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ή περίπου το 52% του συνολικού πλούτου των αμερικανικών νοικοκυριών.
Αυτή η αξία σύντομα θα αυξηθεί από τη Σιωπηλή Γενιά, η οποία θα μεταβιβάσει μεγάλο μέρος των 20 τρισεκατομμυρίων δολαρίων της στα παιδιά των boomers.
«Η συγκέντρωση πλούτου μεταξύ των παλαιότερων γενεών υποδηλώνει ότι οι καταναλωτικές δαπάνες υποστηρίζονται ολοένα και περισσότερο από τη δαπάνη του συσσωρευμένου συνταξιοδοτικού πλούτου και όχι από το εισόδημα από την εργασία», εξήγησε ο Yardeni.
Πράγματι, οι boomers ελέγχουν περίπου το 54% των μετοχών και των αμοιβαίων κεφαλαίων των νοικοκυριών, αξίας σχεδόν 30 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και κατέχουν το 41% όλων των ακινήτων των νοικοκυριών, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη γενιά.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι γενιές των boomers μπορούν να συνεχίσουν να ξοδεύουν γρήγορα παρά τα υψηλά επιτόκια και τον πληθωρισμό, είπε. Στην πραγματικότητα, τα υψηλότερα επιτόκια λειτουργούν υπέρ τους, ενώ το αυξημένο κόστος δανεισμού πιέζει τους νεότερους Αμερικανούς.
Οι boomers κατέχουν περίπου 3,1 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, περίπου το 60% του συνόλου των νοικοκυριών, επιτρέποντάς τους να κερδίζουν περισσότερα έσοδα από τόκους καθώς αυξάνονται τα επιτόκια, σύμφωνα με τον Yardeni. Η Σιωπηλή Γενιά έχει ένα άλλο 16%.
Πώς οι boomers βοηθούν τους millennials
Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα από την Visa Business and Economic Insights διαπίστωσε ότι το ένα τέταρτο των millennials ιδιοκτητών σπιτιών έλαβαν βοήθεια για την προκαταβολή από τους γονείς τους και δεν θα μπορούσαν να αγοράσουν το τρέχον σπίτι τους χωρίς αυτήν.
«Αντί να περιμένουν να μεταβιβάσουν αργότερα τις κληρονομιές τους, πολλοί boomers χρησιμοποιούν τον πλούτο τους για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να ξεπεράσουν σημαντικά οικονομικά εμπόδια τώρα, όταν η υποστήριξη θα έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο», δήλωσε η Visa.
Ωστόσο, οι νεότερες γενιές δεν θα πρέπει να περιμένουν απροσδόκητα κέρδη από κληρονομιές. Η ίδια έκθεση ανέφερε ότι οι γενιές των boomers θα μεταβιβάσουν μόνο 36 τρισεκατομμύρια δολάρια από τα 93 τρισεκατομμύρια δολάρια πλούτου τους. Αυτό μετά την εξαίρεση του πλούτου από το κορυφαίο 1% των νοικοκυριών, την αφαίρεση χρεών και άλλων υποχρεώσεων και την αφαίρεση των συνταξιοδοτικών δαπανών, των φιλανθρωπικών δωρεών, των φόρων και των τελών.
Παρά το γεγονός ότι είναι η πλουσιότερη γενιά, οι boomers εξακολουθούν να επιβαρύνονται από σημαντικό χρέος, συμπεριλαμβανομένων στεγαστικών δανείων, πιστωτικών καρτών και δανείων αυτοκινήτου, δανεισμού από χρηματιστηριακούς λογαριασμούς και άλλες επενδύσεις, καθώς και προσωπικών και επιχειρηματικών δανείων.
«Συνολικά, το υψηλό μερίδιο των ηλικιωμένων ιδιοκτητών κατοικιών που επιβαρύνονται με το κόστος και το σημαντικό χρέος εκτός στεγαστικών δανείων δείχνουν ότι πολλοί baby boomers έχουν πολύ λιγότερη οικονομική ευελιξία -και ενδεχομένως λιγότερο πλούτο να μεταβιβάσουν- από ό,τι υποδηλώνουν τα βασικά στοιχεία», δήλωσε η Visa.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Η οικονομική εξάρτηση των νεότερων γενεών από τους γονείς τους (Baby Boomers) στην Ελλάδα είναι μια πραγματικότητα.
Λόγω των αλλεπάλληλων κρίσεων, οι Millennials και οι Gen Z δυσκολεύονται να ορθοποδήσουν αυτόνομα, μετατρέποντας την ελληνική οικογένεια σε ένα άτυπο «κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας».
Το στεγαστικό πρόβλημα και οι χαμηλοί μισθοί είναι οι λόγοι που οι Boomers «συντηρούν» τα παιδιά και τα εγγόνια τους στην Ελλάδα.
Τα ενοίκια και οι τιμές των ακινήτων έχουν εκτοξευθεί. Οι νέοι αδυνατούν να αγοράσουν σπίτι ή να μείνουν μόνοι τους, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να έχει από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ νέων που μένουν στο πατρικό τους έως τα 30+ έτη.
Παρά τη μικρή άνοδο των κατώτατων αμοιβών, η αγοραστική δύναμη των Millennials και Gen Z παραμένει χαμηλή. Ο μισθός συχνά εξανεμίζεται τις πρώτες 15 ημέρες του μήνα λόγω λογαριασμών και σούπερ μάρκετ.
