Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό PEOPLE, ο αδελφός της πριγκίπισσας Νταϊάνα, Τσαρλς Σπένσερ, μιλά για την απώλεια της αδελφής του, τις άγνωστες πτυχές της ζωής της και τη σχέση του με τη βασιλική οικογένεια.
Στο νέο του βιβλίο, ο Τσαρλς Σπένσερ προβαίνει σε μια συγκλονιστική κατάθεση ψυχής, φέρνοντας στο φως τις πιο σκοτεινές εξομολογήσεις της πριγκίπισσας Νταϊάνα. Ο συγγραφέας αποκαλύπτει στις σελίδες του τη στιγμή που η αδελφή του του ανακοίνωσε την απόφασή της για διαζύγιο, λέγοντάς του σοκαρισμένη «Ο άντρας μου είναι ερωτευμένος με τον βαλέ του», αλλά και τις εφιαλτικές νύχτες που οδηγούσε απελπισμένη στους γκρεμούς του Beachy Head σκεπτόμενη την αυτοκτονία.
Η απουσία έρωτα από τον Κάρολο —ο οποίος στο βιβλίο αναφέρεται ότι την παραμονή του γάμου δήλωνε «πολύ χαρούμενος» αλλά όχι ερωτευμένος— και η αποστροφή της για τον Μοχάμεντ Αλ Φαγέντ μετά από ανάρμοστο άγγιγμα, συνθέτουν το χρονικό μιας τραγικής απομόνωσης.
Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου «Swan Song: Diana, My Sister», ο 62χρονος ιστορικός θυμάται τις προσωπικές τους στιγμές και καταρρίπτει μύθους γύρω από το όνομά της.
View this post on Instagram
«Όταν βρίσκομαι στο νησί όπου είναι θαμμένη, νιώθω θλίψη, φυσικά, αλλά και ηρεμία», δηλώνει ο Τσαρλς Σπένσερ. «Ο τάφος της Νταϊάνα είναι ένα πολύ γαλήνιο και όμορφο μέρος. Είναι το σπίτι της».
Τα αποκαλυπτικά απομνημονεύματά του στρέφουν για ακόμη μία φορά το βλέμμα προς τη βασιλική οικογένεια και ιδιαίτερα προς τον σημερινό βασιλιά Κάρολο, προκαλώντας μάλιστα την σπάνια γραπτή απάντηση των Ανακτόρων του Buckingham: «Παρότι, ως θέμα αρχής, δεν σχολιάζουμε βιβλία, η Αυτού Μεγαλειότητα έχει επίγνωση ότι ο πόνος της απώλειας ενός αδελφού μπορεί να θολώσει τη λογική, να επηρεάσει την κρίση και να χρωματίσει τη μνήμη με τρόπους που οι άλλοι δεν αναγνωρίζουν, ακόμη και δεκαετίες μετά».
Η αποκατάσταση της αλήθειας για τα παιδικά χρόνια
Ένας από τους μύθους που επιχειρείτε να καταρρίψετε είναι ότι η Diana είχε δυστυχισμένη παιδική ηλικία.
Τα παιδικά χρόνια που μοιραστήκαμε ήταν πραγματικά πολύ ευτυχισμένα. Φυσικά, υπήρχε η σκιά από την αποχώρηση της μητέρας μας, Frances, από το σπίτι, αλλά ο πατέρας μας, John, ήταν ιδιαίτερα στοργικός και φρόντιζε να υπάρχει ευχάριστο κλίμα.
Το επιβεβαίωσα και με ανθρώπους που έζησαν εκείνη την περίοδο. Η νταντά μας, η Sally, θυμόταν τη Νταϊάνα ως ένα πολύ χαρούμενο κοριτσάκι. Ίσως να υπήρχαν εσωτερικά ζητήματα που δεν είχε ακόμη επεξεργαστεί, αλλά εξωτερικά δείχναμε μια πολύ ευτυχισμένη οικογένεια.
Γράφετε ότι ο πατέρας σας, ο οποίος απεβίωσε το 1992 σε ηλικία 68 ετών, πιθανότατα υπέφερε από κατάθλιψη μετά τον χωρισμό.
Προσπάθησε να μας προστατεύσει όσο μπορούσε. Περνούσα έξω από το γραφείο του και τον έβλεπα καθισμένο στην καρέκλα του, σκυφτό, να κοιτάζει έξω από το παράθυρο, και καταλάβαινα ότι υπέφερε. Όταν όμως βρισκόταν μαζί μας, το πρόσωπό του έλαμπε· ήταν ένας εξαιρετικά ζεστός πατέρας.
Ανήκε σε μια γενιά και σε μια κουλτούρα που στην Αγγλία δεν αναζητούσε ψυχολογική υποστήριξη. Θα θεωρούσε πως μια τέτοια κίνηση ισοδυναμούσε με παραδοχή ψυχικής διαταραχής.
Η οικογένειά σας διατηρούσε δεσμούς με τη βασιλική οικογένεια πριν από τη γνωριμία της Νταϊάνα με τον Κάρολο. Αναφέρετε μάλιστα ότι ο πατέρας σας έτρεφε συναισθήματα για τη βασίλισσα Ελισάβετ πριν από τον γάμο της με τον πρίγκιπα Φίλιππο.
Ο πατέρας μου δεν αναφερόταν συχνά σε αυτό. Νέος, ως εμφανίσιμος αξιωματικός του στρατού, βρισκόταν κοντά στο περιβάλλον της βασιλικής οικογένειας και υπήρχε μια αμοιβαία συμπάθεια.
Τότε παρέμβηκε ο Lord Mountbatten, θείος του πρίγκιπα Φιλίππου, λέγοντάς του αυστηρά: «Τι νομίζεις ότι κάνεις; Δεν είσαι κατάλληλος». Του ζήτησαν να απομακρυνθεί, κάτι που πλήγωσε βαθιά έναν νέο άνδρα στα είκοσί του.
Οι γονείς σας αντιμετώπισαν επίσης την τραγωδία της απώλειας του τρίτου τους παιδιού, του John, το 1960, ο οποίος πέθανε την ημέρα της γέννησής του.
Ήταν μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η απόκτηση ενός γιου ήταν τότε κεφαλαιώδους σημασίας για τη διαδοχή του οικογενειακού ονόματος. Η απώλεια αυτή προκάλεσε βαθύ τραύμα και συνέβαλε καθοριστικά στην μετέπειτα κατάρρευση του γάμου των γονιών μας.
Η τηλεφωνική επικοινωνία μετά το δυστύχημα
Το πένθος αποτελεί κεντρικό άξονα του βιβλίου, όπως και η απουσία συναισθήματος που διαπιστώσατε στη συνομιλία σας με τον τότε πρίγκιπα Κάρολο αμέσως μετά τον θάνατο της Νταϊάνα.
Γνώριζα για τον θάνατό της εδώ και λίγες ώρες. Βρισκόμουν στη Νότια Αφρική με τα τέσσερα μικρά παιδιά μου, προσπαθώντας να συνειδητοποιήσω τι είχε συμβεί και πώς θα επέστρεφα στην Αγγλία.
Όταν τηλεφώνησε ο Κάρολος, η φωνή του ακουγόταν πραγματικά ενθουσιασμένη. Γνωρίζω ότι ακούγεται σκληρό, αλλά αυτή ήταν η αίσθηση που μου άφησε και μου φάνηκε εξαιρετικά αλλόκοτο εκείνη τη στιγμή.
Μπορώ μόνο να υποθέσω τους λόγους —ίσως να ένιωθε ότι πλέον ήταν ελεύθερος να παντρευτεί τη γυναίκα που αγαπούσε— αλλά αυτό αποτελεί δική μου ερμηνεία. Έχω ακούσει ότι σε τηλεοπτικές παραγωγές, όπως το The Crown, ο Κάρολος παρουσιάζεται συντετριμμένος από την είδηση. Αυτό απλώς δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Ως ιστορικός, οφείλω να καταγράφω τα γεγονότα όπως συνέβησαν, χωρίς εμπαθή διάθεση ή πικρία.
Δεν διστάσατε να αναφερθείτε ανοιχτά σε ένα πρόσωπο που σήμερα φέρει τον τίτλο του βασιλιά;
Σέβομαι τον θεσμό του Στέμματος, όπως και η πλειοψηφία του βρετανικού λαού. Ωστόσο, στη συγγραφή αυτού του βιβλίου εξετάζω τα πρόσωπα ως ανθρώπινες υποστάσεις και όχι βάσει της κοινωνικής τους θέσης. Το μοναδικό κεντρικό πρόσωπο που με ενδιαφέρει είναι η Νταϊάνα.
Εκείνη η τηλεφωνική επικοινωνία, καθώς και μια μεταγενέστερη, υπήρξαν καθοριστικές. Ως εκπρόσωπος της οικογένειας στις προετοιμασίες της κηδείας, δέχτηκα κλήση από στέλεχος των Ανακτόρων, ο οποίος μου ανακοίνωσε παρεμπιπτόντως ότι ο Γουίλιαμ και ο Χάρι θα περπατούσαν πίσω από το φέρετρο.
Αντέδρασα αμέσως αρνητικά. Ήταν μια φρικτή ιδέα χωρίς καμία λογική. Ένιωθα την ευθύνη της κηδεμονίας που μου είχε εμπιστευτεί η Νταϊάνα. Όταν ο συνομιλητής μου επικαλέστηκε την επιθυμία του πρίγκιπα της Ουαλίας, απάντησα ότι η Νταϊάνα δεν θα το ενέκρινε ποτέ.
Λίγο αργότερα, ο ίδιος ο Κάρολος με κάλεσε σε μια γραμμή που γνώριζαν ελάχιστοι.
— «Καταλαβαίνω ότι έχεις ενστάσεις για την κηδεία», μου είπε.
— «Όχι ιδιαίτερα, θεωρώ ότι όλα προχωρούν ομαλά», απάντησα.
— «Αλλά δεν επιθυμείς να περπατήσουν ο Γουίλιαμ και ο Χάρι πίσω από το φέρετρο;»
— «Ασφαλώς όχι, κύριε. Η Νταϊάναδεν θα το ήθελε».
— «Εγώ περπάτησα πίσω από το φέρετρο του θείου μου, Lord Mountbatten», επέμεινε.
— «Ναι, αλλά εσείς ήσασταν 30 ετών και εκείνος δεν ήταν η μητέρα σας».
Έντονα εκνευρισμένος, προέβη σε ένα ξέσπασμα. Όταν σταμάτησε, μου ανέφερε μια φράση που με σόκαρε: «Θα την ξεχάσουμε αρκετά σύντομα».
Του απάντησα ότι αδυνατούσα να πιστέψω αυτό που μόλις είχα ακούσει και διέκοψα την κλήση. Αυτό το περιστατικό εξηγεί τον τόνο του επικήδειου λόγου μου, όπου τόνισα πως τα παιδιά δεν έπρεπε να χάσουν την ψυχή τους βυθισμένα στη βασιλική παράδοση.
Η πομπή πίσω από το φέρετρο και η ενοχή
Τι θυμάστε από τη διαδρομή της πομπής;
Όταν με ενημέρωσαν ότι τα παιδιά αποφάσισαν τα ίδια να συμμετάσχουν, υπέθεσα ότι δεν πιέστηκαν. Σήμερα, κανείς δεν μπορεί να πιστεύει ότι ήταν η ορθή επιλογή. Ο Harry ήταν ένα μικροσκοπικό παιδί που βάδιζε δημόσια πίσω από το φέρετρο της μητέρας του.
Ήταν μια εφιαλτική εμπειρία. Σε κάποιο σημείο της διαδρομής αγκάλιασα τον Χάρι και του είπα: «Τα πας πολύ καλά».
Ο πρίγκιπας Φίλιππος λειτούργησε με στρατιωτική πειθαρχία, συμβουλεύοντάς μας να κοιτάμε σταθερά μπροστά. Ωστόσο, η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη —ένα κύμα θλίψης και λυγμών κάλυπτε τα πάντα. Για χρόνια έβλεπα εφιάλτες· ήταν μια εμπειρία που ξεπερνούσε τις αντοχές του ανθρώπινου μυαλού, πόσο μάλλον δύο μικρών παιδιών.
Έχετε δηλώσει ότι αισθάνεστε ενοχές που δεν εμποδίσατε τη συμμετοχή του Γουίλιαμ και του Χάρι.
Ναι, και το έχω συζητήσει μαζί τους, ειδικά κατά την 20ή επέτειο. Δεν θεωρώ ότι υπάρχει κάποιος σήμερα που να πιστεύει ότι ήταν σωστή απόφαση.
Ποια είναι η σχέση σας σήμερα με τον βασιλιά Κάρολο;
Είναι ο πρώην κουνιάδος μου. Όπως συμβαίνει συχνά μετά από ένα διαζύγιο, οι συγγενικοί δεσμοί ατονούν. Δεν διατηρώ καμία επαφή μαζί του, πέρα από τυπικές συναντήσεις σε οικογενειακές εκδηλώσεις. Είμαστε πλέον δύο ξένοι, κι αυτό είναι μια φυσιολογική εξέλιξη των οικογενειακών δυναμικών.
Η αδιάγνωστη ΔΕΠΥ και οι πιέσεις
Αποκαλύπτετε στο βιβλίο ότι διαγνωστήκατε με ΔΕΠΥ σε ενηλικηλικία, εκτιμώντας ότι και η Νταϊάνα έφερε την ίδια διαταραχή.
Η Νταϊάνα γεννήθηκε το 1961, σε μια εποχή που το εκπαιδευτικό σύστημα δεν αναγνώριζε τέτοιες ιδιαιτερότητες. Αντιμετώπιζε δυσκολίες ανάλογες με τη δυσλεξία στην γραφή και την ορθογραφία. Η δική μου μεταγενέστερη διάγνωση με σοβαρή μορφή ΔΕΠΥ με βοήθησε να κατανοήσω ότι η Νταϊάνα βίωνε την ίδια κατάσταση.
Όσοι πάσχουν από ΔΕΠΥ βιώνουν την απόρριψη με εξαιρετική ένταση. Θεωρώ αβάσιμες τις θεωρίες περί διπολικής ή οριακής διαταραχής. Η εξήγηση είναι απλούστερη: η ευαισθησία της στην απόρριψη ήταν αυξημένη, κάτι που εξηγεί τις απότομες αντιδράσεις της ή την απομάκρυνσή της από φίλους και συγγενείς όταν ένιωθε ότι την απογοήτευαν.
Παράλληλα, δεχόταν ανυπόφορη πίεση. Μετά το διαζύγιο, τμήμα των μέσων ενημέρωσης την αντιμετώπισε με επιθετικότητα. Υπήρξε από τα πρώτα θύματα παρακολουθήσεων και τηλεφωνικών υποκλοπών. Όταν την κατηγορούσαν για παρανοϊκή συμπεριφορά, στην πραγματικότητα επρόκειτο για μια φυσιολογική αντίδραση ενός ανθρώπου με ΔΕΠΥ που βρισκόταν υπό διαρκή παρακολούθηση.
Η προσφορά της στο κοινό ήταν εξαντλητική. Δινόταν ολοκληρωτικά στις δημόσιες εμφανίσεις της, με αποτέλεσμα να επιστρέφει στο Kensington Palace ψυχικά και σωματικά άδεια, καταφεύγοντας για ύπνο από τις 9 το βράδυ.
Αναφέρετε ότι σε στιγμές έντονης φόρτισης η Νταϊάνα μπορούσε να γίνει σωματικά επιθετική.
Θυμάμαι τρία συγκεκριμένα περιστατικά:
Όταν χαστούκισε τον πατέρα μας μόλις ανακοίνωσε τον δεύτερο γάμο του με τη Raine Spencer, καθώς το εξέλαβε ως σοκ.
Όταν με έσπρωξε από το ποδήλατο χωρίς προφανή αιτία —μια απότομη συμπεριφορά μεταξύ αδελφών.
Όταν έσπρωξε τη θετή μας μητέρα, Raine, στις σκάλες το 1989.
Το τελευταίο συνέβη κατά τη διάρκεια δοκιμής για τον πρώτο μου γάμο. Η Raine είχε περιορίσει τη μητέρα μας σε ξεχωριστό δωμάτιο για να μην συναναστραφεί με τους προσκεκλημένους, ενώ παράλληλα εκφράστηκε προσβλητικά για τη Νταϊάνα.
Δεν δικαιολογώ τη σωματική βία, αλλά τα περιστατικά αυτά ήταν αποτέλεσμα συσσωρευμένης συναισθηματικής πίεσης.
Οι αντιδράσεις της οικογένειας και οι θεωρίες συνωμοσίας
Πώς αντέδρασαν οι αδελφές σας, Lady Sarah και Lady Jane, στο άκουσμα της έκδοσης;
Δεν είχα ενημερώσει κανέναν εκτός από τη σύζυγό μου και τον εκδοτικό οίκο. Εξεπλάγησαν, αλλά τους εξήγησα ότι το βιβλίο αποτελεί μια γιορτή για την αδελφή μας. Προτίμησα να αναλάβω εξ ολοκλήρου την ευθύνη της συγγραφής, ώστε να μην φέρουν καμία εμπλοκή σε τυχόν αντιδράσεις.
Ενημερώσατε τους ανιψιούς σας, William και Harry;
Τους ενημέρωσα ταυτόχρονα. Ο Harry ήταν θετικός, εκφράζοντας μόνο την ευχή να μην περιλαμβάνεται κάτι επιλήψιμο για τον ίδιο. Τον διαβεβαίωσα ότι το βιβλίο εστιάζει στη μητέρα τους και στα παιδικά τους χρόνια, σεβόμενο πλήρως την ιδιωτικότητά τους.
Έχετε μετανοιώσει για κάτι στη σχέση σας μαζί της;
Πιθανόν να μπορούσα να την είχα βοηθήσει περισσότερο στη διαχείριση της δημόσιας εικόνας της. Τη βοήθησα νομικά σε μια δικαστική διαμάχη με βρετανική εφημερίδα.
Όσο για την κατηγορία ότι της αρνήθηκα τη διαμονή στο κτήμα Althorp μετά το διαζύγιο, η αλήθεια είναι ότι η τοπική αστυνομία έκρινε πως το Garden House δεν παρείχε τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφαλείας για την προστασία των παιδιών.
Ποια είναι η θέση σας σχετικά με τις θεωρίες συνωμοσίας για το δυστύχημα στο Παρίσι;
Δεν υιοθέτησα ποτέ τις θεωρίες συνωμοσίας. Η διαδρομή μέσω της συγκεκριμένης σήραγγας δεν ήταν σχεδιασμένη. Πρόκειται για ένα τραγικό σύμπτωμα αλληλουχίας γεγονότων. Αν είχα ενδείξεις για το αντίθετο, θα τις διατύπωνα δημόσια.
Η αφαίρεση του τίτλου και η μεταφυσική αναζήτηση
Στο βιβλίο αναφέρεστε στην αφαίρεση του τίτλου «Η Αυτού Βασιλική Υψηλότητα» (HRH) μετά το διαζύγιό της.
Κατά την επιστροφή μας στο Althorp για την ταφή, στέλεχος κοντά στη βασίλισσα με ενημέρωσε ότι η ίδια προσέφερε μεταθανάτια την αποκατάσταση του τίτλου HRH στη Νταϊάνα.
Απάντησα πως ήταν αργά, καθώς εκείνη δεν βρισκόταν πλέον στη ζωή. Εκ των υστέρων, αναρωτιέμαι αν έπρεπε να είχα αποδεχθεί την προσφορά για χάρη των παιδιών της.
Γενικότερα, θεωρώ αυτούς τους τίτλους ξεπερασμένους. Η καθημερινή προσφώνηση με τέτοιους εκφραστικούς τύπους δημιουργεί μια στρεβλή αίσθηση ανωτερότητας.
Πιστεύετε στη μετά θάνατον ζωή; Αισθάνεστε την παρουσία της;
Δεν μπορώ να γνωρίζω τι συμβαίνει μετά τον θάνατο, αλλά αρνούμαι να πιστέψω ότι η ανθρώπινη ύπαρξη καταλήγει στο Absolute τίποτα. Πιστεύω στην επιβίωση της ψυχής.
Έχω νιώσει την παρουσία της Νταϊάνα σε δύσκολες στιγμές της ζωής μου. Σε σημαντικές συναντήσεις φοράω πάντα τα μανικετόκουμπα που μου είχε χαρίσει στα τέλη της δεκαετίας του ’80 —αποτελούν για μένα σημείο αναφοράς και παρηγοριάς.
Δείτε επίσης:
- Πριγκίπισσα Νταϊάνα: Οι μυστικές κασέτες που «καίνε» το Παλάτι – Οι εξομολογήσεις για Κάρολο και αυτοκτονία
- Κακοποιήθηκα σεξουαλικά όταν ήμουν 11 ετών – Η σοκαριστική δήλωση του αδελφού της πριγκίπισσας Νταϊάνα
Διαβάστε περισσότερα «Ο Άντρας μου Είναι Ερωτευμένος με τον Βαλέ του»: Οι Απαγορευμένες Εξομολογήσεις της Νταϊάνα στον Αδελφό της
