Στο χαμηλότερο επίπεδό τους από την κορύφωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης κατά το τρίτο τρίμηνο υποχώρησαν οι συναλλαγές για γραφεία και εμπορικά ακίνητα στην Ευρώπη, καθώς η εκτίναξη των αποδόσεων των ομολόγων και η έναρξη ενός νέου κύκλου αυξήσεων των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες εξανέμισαν τις ελπίδες για ανάκαμψη των αποτιμήσεων.
Η αξία των συναλλαγών σε γραφειακούς χώρους μειώθηκε κατά το ένα τρίτο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τα 8,8 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της MSCI. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από το τρίτο τρίμηνο του 2009, όταν οι αποτιμήσεις των ακινήτων βρίσκονταν στο χαμηλότερο σημείο τους μετά την κρίση.
«Το τρίτο τρίμηνο υπήρξε μία από τις πιο υποτονικές περιόδους που έχουν καταγραφεί ποτέ για την ευρωπαϊκή αγορά ακινήτων», δήλωσε στους Financial Times ο Τομ Λίχι της MSCI.
Ο Μαρκ Σουίτμαν, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ανάπτυξης ακινήτων LS Estates με έδρα το Λονδίνο, ανέφερε ότι, παρά τις ισχυρές προοπτικές αύξησης των ενοικίων για κορυφαία γραφειακά ακίνητα, οι επενδυτές υιοθετούν στάση αποφυγής κινδύνου. Ανησυχούν για τη βιωσιμότητα των έργων, εν μέσω αυξανόμενου πληθωριστικού κόστους, καθώς και περιστατικών αφερεγγυότητας εργολάβων και υπεργολάβων.
Τίποτα δεν τελειώνει στην ώρα του
«Όλοι αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις και πληθωρισμό κόστους», δήλωσε. «Δεν υπάρχει ούτε ένα έργο που να ολοκληρώνεται εντός του προβλεπόμενου τριμήνου· ορισμένα παρουσιάζουν καθυστέρηση άνω του ενός έτους. Είναι ένα σοβαρό ζήτημα».
Σύμφωνα με μεσίτες, πωλήσεις γραφειακών χώρων που αναμενόταν να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη έχουν αποσυρθεί από την αγορά. Παράλληλα, όπως αναφέρουν οι Financial Times, οι επενδυτές επιδιώκουν την επαναδιαπραγμάτευση συμφωνιών σε όλους τους τομείς, υπό το βάρος του αυξανόμενου κόστους δανεισμού.
Τα στοιχεία της MSCI έδειξαν μείωση της δραστηριότητας σε όλες τις κατηγορίες εμπορικών ακινήτων —με εξαίρεση τις κατοικίες για συνταξιούχους— με τον συνολικό όγκο των συναλλαγών να διαμορφώνεται στα 43 δισ. ευρώ, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2023. Εξαιρώντας το τρίτο τρίμηνο του 2023, η δραστηριότητα στις συναλλαγές ακινήτων υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013.
Ακίνητα σε προνομιακές τοποθεσίες παραμένουν σε ζήτηση
Αν και η ζήτηση για ακίνητα σε προνομιακές τοποθεσίες παραμένει ισχυρή, η αγορά εμπορικών ακινήτων παρουσιάζει υποτονικότητα από τότε που οι κεντρικές τράπεζες προχώρησαν σε μια σειρά ταχέων αυξήσεων των επιτοκίων το 2022, γεγονός που αύξησε το κόστος χρηματοδότησης και έπληξε τις αποτιμήσεις.
Η έναρξη ενός νέου κύκλου αυξήσεων των επιτοκίων τους τελευταίους μήνες —με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού που τροφοδοτήθηκε και από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή— έχει επιτείνει την ψυχρότητα στην αγορά. «Η απότομη άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων είχε αξιοσημείωτο αντίκτυπο στη σύναψη συμφωνιών, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας όσον αφορά την τιμολόγηση σε μια αγορά που δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και μακροοικονομικό περιβάλλον», δήλωσε ο Λίχι. Οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται καθώς οι τιμές τους μειώνονται.
Ανθεκτική η βρετανική αγορά
Η αγορά εμπορικών ακινήτων στο Ηνωμένο Βασίλειο επέδειξε σχετική ανθεκτικότητα, καθώς η ζήτηση για βιομηχανικούς χώρους και διαμερίσματα βοήθησε να περιοριστεί η πτώση σε ποσοστό λίγο πάνω από το 10%.
Ωστόσο, η επιβράδυνση στη Γαλλία και τη Γερμανία ήταν πολύ πιο έντονη, με τον όγκο των συναλλαγών να μειώνεται σχεδόν στο μισό σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Το κόστος δανεισμού για τη Γαλλία έχει εκτιναχθεί από την αρχή του έτους, καθώς οι διαμαρτυρίες για το κόστος ζωής και οι πολιτικές εντάσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους έχουν εντείνει τους φόβους σχετικά με τη βούληση της χώρας να αντιμετωπίσει τον μεγάλο όγκο του χρέους της.
Ο Λίχι ανέφερε ότι υπάρχει πιθανότητα οι ιδιοκτήτες ακινήτων —οι οποίοι είχαν αναβάλει την πώληση περιουσιακών στοιχείων ελπίζοντας σε ανάκαμψη των αποτιμήσεων στα επίπεδα προ του 2022— να αποφασίσουν τώρα να αποδεχθούν την τρέχουσα πραγματικότητα και να ορίσουν τιμές «σε επίπεδα στα οποία πιστεύουν ότι τα ακίνητα όντως θα πωληθούν, και όχι απλώς ενδέχεται να πωληθούν». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «σημαντικά εμπόδια».
Πηγή: ΟΤ
