Με την πλάτη στον τοίχο είναι σχεδόν οι 9 στις 10 μικρές επιχειρήσεις στη Θεσσαλονίκη, που είτε στερεύουν είτε έχουν στεγνώσει εντελώς από ρευστότητα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το νέο Οικονομικό Βαρόμετρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) για τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο 2026, το 60% των βιοτεχνών δηλώνει ότι έχει οριακή ρευστότητα και το 29% ανεπαρκή. Μόλις το 11% δεν ανησυχεί, δηλώνοντας ότι έχει εξαιρετική ρευστότητα.
Η ρευστότητα όπως την ορίζει η έρευνα του ΒΕΘ αναφέρεται αποκλειστικά στα ταμειακά διαθέσιμα που μπορούν να καλύψουν τις καθημερινές λειτουργικές ανάγκες μιας μικρής επιχείρησης: πρώτες ύλες, μισθοί, ενοίκια, λογαριασμοί.
Μιλάμε δηλαδή για τα απολύτως απαραίτητα που χρειάζεται για να επιβιώσει τους επόμενους μήνες, όχι για να κάνει επενδύσεις ή μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Το 73% των επιχειρήσεων έχει ρευστότητα που φτάνει από έναν ως τρεις μήνες το πολύ. Το 14% έχει ρευστότητα για τέσσερις ως έξι μήνες και μόνο το 13% έχει ρευστότητα για πάνω από έξι μήνες.
πηγή: ΒΕΘ
Γιατί οι ΜμΕ «στεγνώνουν» από ρευστότητα;
Στην ερώτηση «ποιοι είναι οι κυριότεροι παράγοντες που προκαλούν ασφυξία στη ρευστότητα της επιχείρησής σας;», με τους ερωτώμενους να διαλέγουν ως δύο απαντήσεις, το 44% υπέδειξε ως βασική αιτία τη συνεχή αύξηση του κόστους λειτουργίας. Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια, τις πρώτες ύλες, τα μεταφορικά, «στραγγίζουν» τη ρευστότητα ων μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ), με τις καθημερινές εισπράξεις να εξανεμίζονται πριν καλά καλά μπουν στο ταμείο.
Ως δεύτερη κυριότερη αιτία αναφέρονται οι συσσωρευμένες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, με έναν στους τέσσερις (24%) να παλεύει με τις οφειλές στο δημόσιο.
Το 20% αναφέρει στους κυριότερους παράγοντες ταμειακής ασφυξίας τη μείωση του όγκου πωλήσεων και τη χαμηλή ζήτηση στην αγορά και το 10% την καθυστέρηση πληρωμών από τους πελάτες.
Μόλις το 2% απαντά ότι η ρευστότητά του στραγγαλίζεται (και) από το υψηλό κόστος εξυπηρέτησης υφιστάμενων δανείων. Πριν χαρούμε για τα χαμηλά ποσοστά των μικρών επιχειρήσεων που δυσκολεύονται να πληρώσουν δόσεις σε τράπεζες, πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι η κάνουλα της τραπεζικής χρηματοδότησης είναι κλειστή για τη συντριπτική τους πλειοψηφία. Σύμφωνα με αντίστοιχη έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών, το 77% αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα πρόσβασης σε ρευστότητα και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Ντόμινο αρνητικών επιπτώσεων
Καθώς η αγορά είναι μια αλυσίδα, όταν ένας κρίκος λυγίζει ή σπάει, οι επιπτώσεις μεταφέρονται στους υπόλοιπους, σαν ντόμινο.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΒΕΘ, οι πρώτοι που επηρεάζονται αρνητικά από την ανεπάρκεια ρευστότητας μιας επιχείρησης, είναι οι προμηθευτές της. Το 42% των συμμετεχόντων απάντησαν ότι καθυστερούν να πληρώσουν τους προμηθευτές πρώτων υλών, το 24% αφήνει πίσω φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις και εισφορές.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό, από την πλευρά των εργαζομένων, είναι ότι το 9% των επιχειρήσεων, όταν αντιμετωπίζουν ανεπάρκεια ρευστότητας καθυστερούν τη μισθοδοσία του προσωπικού. Με δεδομένο ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις απασχολούν πάνω από το 80% των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, περίπου 1,9 εκατ. μισθωτούς, αυτό σημαίνει ότι δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να μείνουν απλήρωτοι – αν δεχθούμε ότι οι 3 στις 10 μικρές επιχειρήσεις έχουν ανεπαρκή ρευστότητα.
Ενθαρρυντικό είναι ότι το 19% των επιχειρήσεων δεν καθυστερεί καμία υποχρέωση ακόμα και όταν έχει έλλειψη ρευστότητας, γεγονός που συνηγορεί υπέρ της ανθεκτικότητας των ΜμΕ.
Κλειστή η πόρτα από τις τράπεζες
Ο έμμεσος ή άμεσος αποκλεισμός της συντριπτικής πλειοψηφίας των ΜμΕ από τραπεζικά χρηματοδοτικά εργαλεία, αποτυπώνεται και στην έρευνα του ΒΕΘ.
Στο ερώτημα «αν έχετε αιτηθεί τραπεζική χρηματοδότηση για κεφάλαιο κίνησης το τελευταίο έτος, ποιο ήταν το αποτέλεσμα;», σχεδόν οι 4 στις 10 επιχειρήσεις (37%), απάντησαν ότι δεν υπέβαλαν αίτηση υπό τον φόβο της απόρριψης ή των υψηλών επιτοκίων.
Το 41% απάντησε ότι δε χρειάστηκε χρηματοδότηση. Ένα σημαντικό ποσοστό 11% κατέθεσε αίτηση και απορρίφθηκε, στο 6% εγκρίθηκε μικρότερο ποσό από το ζητούμενο και μόλις για το 5% η αίτηση εγκρίθηκε πλήρως.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι μισές επιχειρήσεις έχουν ανάγκη από τραπεζική χρηματοδότηση, αλλά δεν τολμάνε καν να χτυπήσουν την πόρτα των τραπεζών ή τη χτυπάνε και τη βρίσκουν κλειστή.
Σε κακή κατάσταση οι τέσσερις στις δέκα βιοτεχνίες στη Θεσσαλονίκη
Στην ερώτηση «πώς κρίνετε την κατάσταση της επιχείρησής σας;» το 45% των βιοτεχνών που συμμετείχαν στην έρευνα του ΒΕΘ, απάντησε ότι την βρίσκει ικανοποιητική. Μόλις το 16% δηλώνει ότι βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ το 39% απαντά ορθά κοφτά ότι βρίσκεται σε κακή κατάσταση.
Εξίσου υψηλό (38%) είναι και το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνουν ότι ο τζίρος τους μειώθηκε σε σύγκριση με τον αμέσως προηγούμενο μήνα. Για το 45% ο τζίρος έμεινε σταθερός και για το 17% αυξήθηκε.
Για το επόμενο εξάμηνο το 56% δεν αναμένει καμία διαφορά, το 35% φοβάται ότι η κατάσταση θα χειροτερέψει, ενώ μόνο το 9% αναμένει βελτίωση.
Οι 9 στους 10 (80%) δεν θα κάνουν ούτε προσλήψεις ούτε απολύσεις το επόμενο δίμηνο, ένα 7% θα απολύσει προσωπικό και μόλις 5% σχεδιάζει να προσλάβει.
Ο δείκτης οικονομικής συγκυρίας διαμορφώθηκε στις 4,8 μονάδες, έναντι 5,1 το προηγούμενο δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου. Ο δείκτης, που εκφράζει το κλίμα αισιοδοξίας ή απαισιοδοξίας των επιχειρήσεων, ξεκίνησε στις αρχές του 2026 στο 5,9, έκανε μια απότομη βουτιά, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τον Μάιο πήρε πάλι τα πάνω του κι έκτοτε ακολουθεί πτωτική πορεία.
Η έρευνα εκπονήθηκε για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης από την εταιρεία δημοσκοπήσεων «Interview», σε δείγμα 405 επιχειρήσεων-μελών του ΒΕΘ.την Ελλάδα.
πηγή: ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, Αποτύπωση Οικονομικού Κλίματος Α’ εξάμηνο 2026
Στο ναδίρ η ρευστότητα των ΜμΕ πανελλαδικά
Την έλλειψη ρευστότητας έχουν αναδείξει επίσης πανελλαδικές έρευνες του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ).
Χαρακτηριστικά, η πιο πρόσφατη έκθεση για το πρώτο εξάμηνο του 2026, εμφανίζει το 21,8% των μικρών επιχειρήσεων με μηδενική ρευστότητα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και μια μικρή αναποδιά, π.χ. μια αναγκαστική προσωρινή παύση εργασιών ή η ακύρωση μιας παραγγελίας από έναν πελάτη, μπορεί να τις ρίξει «στα βράχια».
Ένα 22,9% έχει ρευστότητα το πολύ για έναν μήνα. Αθροιστικά το 44,7% των μικρών επιχειρήσεων σε όλη την Ελλάδα τη βγάζει από μέρα σε μέρα ή το πολύ από μήνα σε μήνα.
Αντίστοιχη έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας (ΒΕΑ), πoυ δημοσιοποιήθηκε τον Ιούλιο, έδειξε ότι το 77% των επιχειρήσεων δυσκολεύεται να αποκτήσει πρόσβαση σε χρηματοδότηση, το 69% καταγράφει σημαντική αύξηση του κόστους πρώτων υλών την τελευταία διετία και το 65% θεωρεί ότι το ενεργειακό κόστος επηρεάζει καθοριστικά τη λειτουργία της επιχείρησής του.
