Η εφορία μπορεί πλέον να γνωρίζει τις συναλλαγές μιας επιχείρησης προτού εκείνη υποβάλει τη φορολογική της δήλωση.
Τα τιμολόγια διαβιβάζονται ηλεκτρονικά, τα στοιχεία διασταυρώνονται και οι αποκλίσεις εντοπίζονται με ολοένα μεγαλύτερη ταχύτητα. Για να λειτουργεί, όμως, αυτός ο μηχανισμός, οι επιχειρήσεις χρειάζονται κατάλληλο λογισμικό, τεχνική υποστήριξη και συνεχή προσαρμογή στις απαιτήσεις της φορολογικής διοίκησης.
Έτσι, δίπλα στους φόρους και στις ασφαλιστικές εισφορές, δημιουργείται ένας ακόμη λογαριασμός. Δεν αφορά το ποσό που οφείλει μια επιχείρηση στο Δημόσιο, αλλά τα χρήματα και τον χρόνο που χρειάζεται να δαπανήσει για να εκπληρώσει σωστά τις υποχρεώσεις της.
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ συγκεντρώνει στοιχεία από 108 οικονομίες, αποτυπώνει την ταχύτητα της αλλαγής. Περίπου το 60% των φορολογικών διοικήσεων αντλεί ήδη δεδομένα απευθείας από επιχειρηματικά συστήματα, ενώ πάνω από το 80% αναπτύσσει διασυνδέσεις λογισμικού.
Η εφορία μετατρέπεται σταδιακά σε έναν μηχανισμό που συλλέγει πληροφορίες αυτόματα, αντί να περιμένει από τον φορολογούμενο να τις υποβάλει.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η τεχνολογική πρόοδος μειώνει με την ίδια ταχύτητα και τις υποχρεώσεις εκείνων που τροφοδοτούν τα συστήματα με δεδομένα.
Ο λογαριασμός πίσω από κάθε ηλεκτρονικό τιμολόγιο
Στην Ελλάδα, η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση επεκτείνεται σε περισσότερες επιχειρήσεις, προσθέτοντας νέες απαιτήσεις σε ένα ήδη σύνθετο περιβάλλον που περιλαμβάνει το myDATA και τις διασυνδέσεις εμπορικών προγραμμάτων.
Μια επιχείρηση που έχει επενδύσει σε εμπορικό λογισμικό και διαβιβάζει κανονικά τα παραστατικά της δεν σημαίνει ότι καλύπτει αυτομάτως και τις απαιτήσεις της ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι η ύπαρξη εμπορικού ή λογιστικού προγράμματος δεν αρκεί από μόνη της. Επομένως, μια προηγούμενη τεχνολογική επένδυση μπορεί να χρειάζεται νέα προσαρμογή.
Το κόστος δεν περιορίζεται στην εγκατάσταση. Περιλαμβάνει συνδρομές, αναβαθμίσεις, τεχνική υποστήριξη, αλλά και τον χρόνο που αφιερώνεται στον έλεγχο και στη διόρθωση στοιχείων.
Η επιβάρυνση είναι διαφορετική για έναν επαγγελματία με λίγα παραστατικά, που μπορεί να χρησιμοποιήσει δωρεάν εφαρμογές της ΑΑΔΕ, και για μια εμπορική επιχείρηση με αποθήκη, επιστροφές και εκατοντάδες καθημερινές συναλλαγές.
Τη διάσταση αυτή είχε αναδείξει ήδη από τον Ιούλιο ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς, παρουσιάζοντας εκτιμήσεις συνολικού ετήσιου κόστους συμμόρφωσης από 2.000 έως 4.500 ευρώ για μια μικρή επιχείρηση.
Τα ποσά αφορούν ευρύτερες φορολογικές, εργασιακές, τραπεζικές και κανονιστικές υποχρεώσεις, όχι αποκλειστικά την ψηφιακή εφορία, και δεν αποτελούν πανελλαδική μέτρηση. Δείχνουν, ωστόσο, πώς πολλές επιμέρους απαιτήσεις συσσωρεύονται σε μια σταθερή λειτουργική δαπάνη.
Το κράτος έχει τα στοιχεία. Γιατί τα ξαναζητά;
Η πιο ενδιαφέρουσα διαπίστωση του ΟΟΣΑ δεν αφορά μόνο τις δυνατότητες ελέγχου, αλλά και τις ευκαιρίες περιορισμού της γραφειοκρατίας. Περισσότερες από οκτώ στις δέκα φορολογικές διοικήσεις ανταλλάσσουν μαζικά πληροφορίες με άλλες δημόσιες υπηρεσίες, ενώ πάνω από τις μισές οικονομίες διαθέτουν κοινές βάσεις δεδομένων μεταξύ κρατικών φορέων.
Η αρχή είναι απλή. Μια πληροφορία που έχει ήδη συγκεντρώσει το Δημόσιο θα πρέπει, όπου επιτρέπεται, να χρησιμοποιείται από τις υπηρεσίες του χωρίς να ζητείται ξανά από τον φορολογούμενο.
Για την ελληνική επιχείρηση, αυτό σημαίνει ότι η ψηφιοποίηση πρέπει να οδηγεί όχι μόνο σε περισσότερες διασταυρώσεις, αλλά και σε λιγότερες καταχωρίσεις. Όταν η ΑΑΔΕ διαθέτει ήδη στοιχεία συναλλαγών μέσω του myDATA, το ζητούμενο είναι ποιες πρόσθετες διαδικασίες μπορούν να περιοριστούν ή να καταργηθούν.
Η προσυμπλήρωση δηλώσεων ΦΠΑ αποτελεί ένα χαρακτηριστικό πεδίο. Ο λογιστής δεν ξεκινά από το μηδέν, εξακολουθεί όμως να ελέγχει την ορθότητα των στοιχείων και να αντιμετωπίζει αποκλίσεις. Η αυτοματοποίηση μειώνει μέρος της καταχώρισης, χωρίς να εξαλείφει την ανάγκη συμφωνίας των δεδομένων.
Το κόστος για τις μικρές επιχειρήσεις
Η ψηφιακή μετάβαση δημιουργεί πραγματικές δυνατότητες εξοικονόμησης χρόνου, αλλά και μια νέα αγορά τεχνικών υπηρεσιών. Οι διασυνδέσεις λογισμικού χρειάζονται ανάπτυξη, συντήρηση και αναβαθμίσεις όταν αλλάζουν οι προδιαγραφές. Ανάλογα με τη σύμβαση, οι υπηρεσίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται στην υπάρχουσα συνδρομή ή να συνεπάγονται πρόσθετες χρεώσεις.
Η διαφορά είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις μικρές επιχειρήσεις. Μια μεγάλη εταιρεία μπορεί να κατανείμει το κόστος σε χιλιάδες συναλλαγές και να διαθέτει οργανωμένο λογιστήριο. Μια μικρή μονάδα επιβαρύνεται με ορισμένες από τις ίδιες υποχρεώσεις, αλλά με πολύ λιγότερους πόρους. Έτσι, ακόμη και μια περιορισμένη τεχνική δαπάνη ή μερικές πρόσθετες εργατοώρες μπορούν να απορροφούν μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικότητάς της.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει η ψηφιοποίηση, αλλά αν η εξοικονόμηση εργασίας υπερβαίνει τις νέες δαπάνες που δημιουργεί.
Ποιος μετρά τον λογαριασμό;
Ο ΟΟΣΑ καταγράφει ότι περίπου τρεις στις τέσσερις φορολογικές διοικήσεις μετρούν ενεργά την εμπειρία των φορολογουμένων, αξιοποιώντας τα αποτελέσματα για τη βελτίωση των υπηρεσιών τους.
Η προσέγγιση αυτή προσφέρει ένα χρήσιμο κριτήριο και για την Ελλάδα.
Εκτός από τον αριθμό των ηλεκτρονικών τιμολογίων, των διαβιβάσεων και των διασταυρώσεων, θα είχε αξία να αποτιμάται συστηματικά πόσες εργατοώρες εξοικονομούν οι επιχειρήσεις, πόσες παλιές υποχρεώσεις καταργούνται και πόσο κοστίζουν οι τεχνικές προσαρμογές.
Πηγή ΟΤ
