Η νέα περίοδος του αντιγριπικού εμβολιασμού ξεκίνησε στις 2 Οκτωβρίου, με το 30% των εμβολίων να βρίσκεται ήδη στα φαρμακεία της χώρας. Για τη φετινή περίοδο αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα συνολικά 3,64 εκατ. δόσεις, έναντι 3,5 εκατ. την προηγούμενη περίοδο.
«Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μανόλης Κατσαράκης, επισημαίνοντας ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός παρουσιάζει αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία περίπου 1,4 εκατ. δόσεις, το 2024-2025 περίπου 1,92 εκατ., ενώ την περίοδο 2025-2026 ο αριθμός αυξήθηκε σε 2,04 εκατ. δόσεις.
Τα διαθέσιμα αντιγριπικά εμβόλια
Για τη φετινή περίοδο διατίθενται διαφορετικοί τύποι τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων.
Το TIVe είναι τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο, το οποίο παρασκευάζεται με επώαση σε αυγά όρνιθας.
Το TIVc είναι επίσης τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο, αλλά παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες. Μπορεί να χορηγηθεί από την ηλικία των 6 μηνών και σε άτομα που έχουν εμφανίσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό.
Το TIV-HD είναι τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης, ενώ το aTIV είναι τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό MF59.
Το LAIV περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.
Τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV έχουν υψηλότερη ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα 18 έως 64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.
Εάν δεν είναι διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο για άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και μπορεί να πραγματοποιηθεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.
Σύμφωνα με τον Μανόλη Κατσαράκη, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.
Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία, σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, χωρίς ιατρική συνταγή. Για τα ενισχυμένα εμβόλια, αντίθετα, απαιτείται ιατρική συνταγή.
Το ρινικό εμβόλιο για παιδιά
Για δεύτερη χρονιά κυκλοφορεί το ρινικό αντιγριπικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 δόσεις, αριθμός αυξημένος σε σύγκριση με πέρυσι.
Το εμβόλιο περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό της γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας από 2 έως κάτω των 18 ετών.
Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού κατά τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος, σε παιδιά με ανοσοκαταστολή, καθώς και σε όσα λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.
Για παιδιά και εφήβους ηλικίας 2 έως 18 ετών που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συστήνεται ο αδρανοποιημένος ενέσιμος εμβολιασμός. Εάν χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, συστήνεται να αποφεύγεται η επαφή με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες.
Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε κάποιο από τα συστατικά του.
Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται από παιδιάτρους.
Πότε συστήνεται ο αντιγριπικός εμβολιασμός
Στην Ελλάδα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός προτείνεται να πραγματοποιείται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης.
Εάν ο εμβολιασμός δεν γίνει μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα, μπορεί να πραγματοποιηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου της εποχικής γρίπης.
Η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια πότε θα αρχίσει το επιδημικό κύμα.
Για τους περισσότερους ανθρώπους απαιτείται μία δόση ετησίως. Εξαίρεση αποτελούν τα βρέφη και τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτούνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών.
Για το LAIV, τα παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν εμβολιαστεί προηγουμένως κατά της εποχικής γρίπης πρέπει να λάβουν δεύτερη δόση μετά την παρέλευση τουλάχιστον 4 εβδομάδων.
Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός συστήνεται κατά προτεραιότητα σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, καθώς και σε βρέφη και παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών.
Στις ομάδες προτεραιότητας περιλαμβάνονται επίσης ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα, ανοσοκαταστολή, μεταμοσχεύσεις, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.
Αυξημένης προτεραιότητας θεωρούνται ακόμη οι έγκυες, οι λεχώνες και οι θηλάζουσες γυναίκες, όσοι φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτα άτομα, οι κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και οι εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.
Παράλληλα με τον αντιγριπικό εμβολιασμό, όπως επισημαίνει ο Μανόλης Κατσαράκης, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, μεταξύ των οποίων εκείνα κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.
