Πολύ θετική επίδοση καταγράφουν τα εγχώρια συστήματα άμεσων πληρωμών των χωρών μελών της BRICS, τα οποία συνδέονται όλο και περισσότερο σε διασυνοριακό επίπεδο, αναφέρουν οι Financial Times.
Τoυς τελευταίους 18 μήνες, τα συστήματα άμεσων πληρωμών εντός του μπλοκ των 11 μελών έχουν διαχειριστεί συναλλαγές που ξεπερνούν τα 10 τρισ. δολάρια ξεπερνώντας τους Αμερικανούς ανταγωνιστές, όπως η Mastercard και η Visa. Ωστόσο η διασυνοριακή χρήση τους παραμένει περιορισμένη.
Το UPI της Ινδίας και το Pix της Βραζιλίας, κρατικά υποστηριζόμενα συστήματα που μεταφέρουν χρήματα από λογαριασμό σε λογαριασμό χωρίς να βασίζονται σε χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες, έχουν πλέον περισσότερους από 550 εκατομμύρια και 170 εκατομμύρια χρήστες αντίστοιχα και διερευνούν τη δυνατότητα σύνδεσης με κεντρικές τράπεζες στο εξωτερικό.
Αυτό θα μπορούσε να τους βοηθήσει να αυξήσουν τις διασυνοριακές πληρωμές και να βρουν λύσεις σε προβλήματα όπως η γρήγορη μετατροπή νομισμάτων.
Δίκτυα που υποστηρίζονται από την κυβέρνηση, όπως το UPI και το Pix, εξετάζουν τη διασύνδεση με κεντρικές τράπεζες του εξωτερικού
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επεξεργάζεται τη διασύνδεση της ευρωπαϊκής πλατφόρμας άμεσων πληρωμών TIPS με το UPI, με πιλοτική εφαρμογή να προγραμματίζεται για το πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους, ενώ παράλληλα διεξάγονται προκαταρκτικές μελέτες για μια πιθανή διασύνδεση με το Pix, σύμφωνα με παρουσίαση της ΕΚΤ.
«Όπου κι αν ζουν Ινδοί σε μεγάλους αριθμούς, όπου κι αν η Ινδία πραγματοποιεί εμπορικές συναλλαγές σε μεγάλη κλίμακα, όποια χώρα κι αν είναι έτοιμη να συνεργαστεί μαζί μας — πρέπει να εργαστούμε για να τις συνδέσουμε όλες» ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι σε ομιλία του με αφορμή την επέτειο των δέκα χρόνων λειτουργίας του UPI.
Πώς ξεκίνησαν η ομάδα των BRICS
Ο όρος «BRIC» επινοήθηκε το 2001 από τον οικονομολόγο Jim O’Neill, που εργαζόταν στην Goldman Sachs. Στόχος του «νονού» της ομάδας ήταν να επιστήσει την προσοχή στους ισχυρούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Κίνας. Ήταν ένα αισιόδοξο σενάριο για τους επενδυτές εν μέσω της απαισιοδοξίας της αγοράς μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ στις 11 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.
Οι τέσσερις χώρες έχοντας κοινά συμφέροντα και προκλήσεις συμφώνησαν να ενώσουν τις φωνές τους για να αυξήσουν την επιρροή τους. Η πρώτη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των BRIC διοργανώθηκε από τη Ρωσία στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών το 2006.
Η ομάδα πραγματοποίησε την πρώτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της το 2009. Η Νότια Αφρική προσκλήθηκε να συμμετάσχει το 2010, προσθέτοντας άλλη μια ήπειρο και το γράμμα «S».
Με στόχο το δολάριο
Όταν τα τέσσερα αρχικά μέλη των BRICS συναντήθηκαν για πρώτη φορά η δημιουργία ενός νέου παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος που θα ανταγωνιζόταν το δολάριο ΗΠΑ αποτελούσε κεντρικό στόχο της ομάδας. Πρόκειται για έναν στόχο που μέχρι σήμερα παραμένει ανέφικτος.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι οι χώρες που συνθέτουν την ομάδα των BRICS είναι πολύ δύσκολο να γίνουν ένα ενιαίο νομισματικό μπλοκ καθώς αποτελούν ένα συνδυασμό νομισμάτων που δεν είναι συμβατά μεταξύ τους. Το ρενμινμπί της Κίνας υπόκειται σε ελέγχους κεφαλαίων ενώ η ισοτιμία του ορίζεται καθημερινά σε ένα εύρος που ορίζει η κεντρική τράπεζα αν και τα τελευταία χρόνια είναι πιο κοντά στις εκτιμήσεις της αγοράς. Στο αντίποδα βρίσκεται το ρεάλ της Βραζιλίας που διαπραγματεύεται ελεύθερα.
Αυτό σημαίνει ότι είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί γρήγορα η μετατροπή συναλλαγών από το ένα νόμισμα στο άλλο χωρίς να απαιτείται η διέλευση από την αγορά δολαρίων ΗΠΑ, η οποία διαθέτει μεγαλύτερη ρευστότητα, ως ενδιάμεσο στάδιο.
Ωστόσο, τα εγχώρια συστήματα άμεσων πληρωμών, τα οποία συχνά χρησιμοποιούν κωδικούς QR ή αναγνωριστικά στοιχεία για την αποστολή χρημάτων σε πραγματικό χρόνο, γίνονται δημοφιλή με ραγδαίο ρυθμό και αρχίζουν να διασυνδέονται πέρα από τα εθνικά σύνορα. Αυτή η εξέλιξη εντείνει την πίεση για την εξεύρεση λύσεων όσον αφορά τη μετατροπή νομισμάτων και την ταχεία εκκαθάριση πληρωμών.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το σύστημα Pix διεκπεραίωσε πληρωμές αξίας άνω των 6,8 τρισ. δολαρίων το περασμένο έτος, ενώ το UPI διακίνησε ποσά ύψους 3,4 τρισ. δολαρίων κατά το έτος που έληξε τον Μάρτιο. Κάθε φορά που οι αξιωματούχοι των χωρών των BRICS θα κάνουν ένα διάλειμμα από τις συνομιλίες αυτό το Σαββατοκύριακο, καθώς συναντώνται στην Ινδία για την σύνοδο των μελών της ομάδας, για να αγοράσουν έναν καφέ ή να φάνε σε κάποιο εστιατόριο, θα έρχονται αντιμέτωποι με το UPI.
Αν και μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό των 30 τρισ. ρουπιών (315 δισ. δολάρια) που διακινήθηκαν μέσω του UPI τον Αύγουστο αφορούσε διασυνοριακές συναλλαγές, χώρες από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως τη Σρι Λάνκα έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την αποδοχή πληρωμών μέσω αυτού. Το σύστημα πληρωμών της Σιγκαπούρης έχει ενσωματώσει το UPI ήδη από το 2023.
Το Pix έχει αναδειχθεί στη δημοφιλέστερη μορφή ηλεκτρονικών πληρωμών στη Βραζιλία, βάσει αριθμού συναλλαγών, από την έναρξη της λειτουργίας του πριν από σχεδόν έξι χρόνια, καλύπτοντας μεταξύ άλλων και τις πληρωμές για διαδικτυακές υπηρεσίες που παρέχονται από παγκόσμιες εταιρείες.
«Όταν εταιρείες όπως η Google, η Meta ή το Netflix [ή άλλες] έρχονται στη Βραζιλία, οφείλουν να αποδέχονται τις τοπικές μεθόδους πληρωμής» εξηγεί στους FT ο João Del Valle, διευθύνων σύμβουλος της EBANX, πλατφόρμας διασυνοριακών πληρωμών που ειδικεύεται στις αναδυόμενες αγορές. Με τη δυνατότητα επαναλαμβανόμενων πληρωμών για συνδρομές και άλλες λειτουργίες να έχει πλέον ενσωματωθεί στο Pix, «η διαδικασία είναι αρκετά απλή», πρόσθεσε.
Σε αρχικό στάδιο οι συζητήσεις
Διπλωμάτης από χώρα των BRICS ανέφερε ότι οι συζητήσεις εντός της ομάδας σχετικά με τη διασύνδεση των συστημάτων πληρωμών βρίσκονται ακόμη σε «αρχικό στάδιο».
«Κινούνται προς την κατεύθυνση της διευκόλυνσης της συνεργασίας μεταξύ αυτών των συστημάτων πληρωμών, με χρήση των εθνικών νομισμάτων της κάθε χώρας» πρόσθεσε. «Θα εξαρτηθεί επίσης από τη βούληση του ιδιωτικού τομέα και από τις συμβάσεις που καταρτίζονται για τις εξαγωγές».
Οι εμπορικές ανισορροπίες αποτελούν επίσης εμπόδιο για μια βαθύτερη νομισματική διασύνδεση. Η Ινδία πληρώνει όλο και συχνότερα για το ρωσικό αργό πετρέλαιο με το δικό της νόμισμα, ωστόσο η Μόσχα δεν έχει ουσιαστική χρήση για τις ρουπίες, καθώς οι εισαγωγές της από την Ινδία είναι περιορισμένες.
Εάν οι κεντρικές τράπεζες κατέληγαν σε έναν εναλλακτικό μηχανισμό διακανονισμού ή σε ένα κοινό περιουσιακό στοιχείο αναφοράς, το οποίο, κατά τους αναλυτές, θα μπορούσε να συνδέεται με τον χρυσό ή με ένα καλάθι νομισμάτων, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τη διασύνδεση των ταχέως αναπτυσσόμενων αυτών συστημάτων, τόσο για πλήθος μικρών άμεσων πληρωμών όσο και για μεγάλες μεταφορές κεφαλαίων στο πλαίσιο του διμερούς εμπορίου.
Θεωρητικά, το σύστημα αυτό θα λειτουργούσε ταχύτερα από το τρέχον και θα παρουσίαζε μικρότερη εξάρτηση από τα δυτικά συστήματα.
Οι απειλές Τραμπ
Οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει τους BRICS ότι προωθούν την απο-δολαριοποίηση, ισχυρισμό που τα μέλη της ομάδας, όπως η Ινδία, διαψεύδουν.
Πριν δύο χρόνια ο τότε νεοεκλεγείς πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έκανε μια ανάρτηση που ερμηνεύτηκε και ως προειδοποίηση στα μέλη του μπλοκ.
«Απαιτούμε μια δέσμευση από αυτές τις χώρες ότι δεν θα δημιουργήσουν ένα νέο νόμισμα BRICS, ούτε θα υποστηρίξουν οποιοδήποτε άλλο νόμισμα που θα αντικαταστήσει το πανίσχυρο δολάριο ΗΠΑ, αλλιώς, θα αντιμετωπίσουν δασμούς 100% και θα πρέπει να περιμένουν να πουλήσουν αντίο στην υπέροχη αμερικανική οικονομία», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social.
Η απάντηση της Ρωσίας ήρθε μέσω του εκπρόσωπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ο οποίος ερωτηθείς σχετικά με τα σχόλια του Τραμπ, δήλωσε ότι το δολάριο χάνει την ελκυστικότητά του ως αποθεματικό νόμισμα για πολλές χώρες, μια τάση που, όπως είπε, επιταχύνεται.
Οι χώρες BRICS δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον για την αποδυνάμωση του δολαρίου ΗΠΑ, ήταν η απάντηση του υπουργού Εξωτερικών της Ινδίας, Subrahmanyam Jaishankar
Πηγή ΟΤ
