Στα σαλόνια των υπερπλούσιων πολιτών στη Βρετανία, κύριο θέμα συζήτησης είναι η απόφαση του δισεκατομμυριούχου Κρις Ρόκος να αποχωρήσει από τη χώρα. Ο Ρόκος, ιδρυτής του hedge fund Rokos Capital Management, μετέφερε τη (φορολογική) κατοικία του στην Ελλάδα.
Η κίνηση αυτή έχει εντείνει την ανησυχία στη Βρετανία ότι πολύ πλούσιοι άνθρωποι «εκδιώκονται» από τη χώρα, σημειώνουν οι Financial Times, λόγω υψηλότερων φόρων και του ασταθούς επιχειρηματικού και πολιτικού περιβάλλοντος.
Ο προϋπολογισμός των Εργατικών
Η ανακοίνωση ήρθε λίγες μόλις ημέρες πριν η κυβέρνηση των Εργατικών της Βρετανίας ανακοινώσει τον προϋπολογισμό της. Ο υπουργός Οικονομικών, Τζον Χίλι, προανήγγειλε έναν σκληρό προϋπολογισμό. Ενώ ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, προειδοποίησε ότι οι κίνδυνοι πληθωρισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι «ανοδικοί».
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, μεγιστάνας του Σίτι δήλωσε: «Όλοι εξετάζουν τη δημοσιονομική κατάσταση και λένε ότι αυτά τα ποσά δεν αθροίζονται». Οι επιχειρηματίες ανησυχούν ότι είναι αναπόφευκτο να αυξηθούν οι φόροι στον νέο προϋπολογισμό. «Οι αλλαγές δεν αρέσουν στους ανθρώπους. Μόλις αρχίσεις να αλλάζεις, δεν ξέρεις τι θα ακολουθήσει», πρόσθεσε.
Μια δεκαετία αλλαγών
Και αν βιαστούμε να επιρρίψουμε ευθύνες στην κυβέρνηση Μπέρναμ, οι Financial Times επισημαίνουν ότι οι αλλαγές ξεκίνησαν πριν από περίπου μια δεκαετία. Τότε, ο Συντηρητικός υπουργός Οικονομικών Όσμπορν έθεσε στο στόχαστρο το καθεστώς της εναλλακτικής φορολόγησης φορολογικών κατοίκων (μη κάτοικοι), το οποίο στη συνέχεια καταργήθηκε τον Μάρτιο του 2024 υπό τον υπουργό Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ.
Ένα χρόνο αργότερα, η προκάτοχος του Χίλι, Ρέιτσελ Ριβς, ακολούθησε με προτάσεις για περαιτέρω αυστηροποίηση της καταστολής.
Επίσης, τα τελευταία δύο χρόνια, οι φόροι έχουν αυξηθεί στις κληρονομιές, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα κέρδη από επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων, τις εισφορές εθνικής ασφάλισης των εργοδοτών και τα κεφαλαιακά κέρδη. Ο νυν υπουργός Οικονομικών Χίλι δεν έχει αποκλείσει έναν απροσδόκητο φόρο στις τράπεζες. Συνεπώς, επιχειρήσεις και πλούσιοι προετοιμάζονται για νέες επιβαρύνσεις.
Σύμφωνα με τη φορολογική συνεργάτη ιδιωτών πελατών της BDO, Έλσα Λίτλγουντ, οι πελάτες της λένε ότι λόγω των πολλών αλλαγών στη Βρετανία, «δεν μπορούν να κάνουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Οι άνθρωποι λαχταρούν αυτή τη βεβαιότητα και σταθερότητα».
Μείωση 1% πλουσίων μη κατοίκων στη Βρετανία
Παρά τις παραπάνω δηλώσεις, είναι δύσκολο να μετρηθούν με πλήρη βεβαιότητα οι αποχωρήσεις μη κατοίκων και η φυγή ατόμων με υψηλή καθαρή αξία. Σύμφωνα με στοιχεία της HM Revenue & Customs, ο αριθμός των «μη κατοίκων» μειώθηκε κατά λιγότερο από 1% αμέσως μετά την επιβεβαίωση από τους υπουργούς της Βρετανίας ότι θα δοθεί τέλος στο ευνοϊκό φορολογική καθεστώς.
Περίπου 73.400 άτομα δήλωσαν καθεστώς φορολογούμενου μη κατοίκου το 2024-25, μείωση 0,5% ή 400, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, συνεντεύξεις με ιδιωτικές τράπεζες, διαχειριστές πλούτου και συμβούλους υποδηλώνουν ότι οι πραγματικοί αριθμοί είναι πολύ υψηλότεροι.
Σύμφωνα με πολλούς υπερ-πλούσιους, το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ο φόρος κληρονομιάς. Στη Βρετανία επιβάλλεται στο 40% πάνω από ένα ορισμένο όριο και είναι από τους υψηλότερους στις ανεπτυγμένες χώρες. Επιπλέον, ήδη από την εποχή του υπουργού Οικονομικών Ριβς, τα ξένα περιουσιακά στοιχεία δεν προστατεύονται από τον φόρο κληρονομιάς στη Βρετανία.
Σύμφωνα με CEO διεθνούς εταιρείας ιδιωτικών κεφαλαίων, «το μόνο πράγμα που θα έφερνε πίσω τους περισσότερους από αυτούς που έχουν φύγει είναι η κυβέρνηση να καταργήσει τον φόρο κληρονομιάς στα ξένα περιουσιακά στοιχεία. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας που λένε ότι τους οδήγησε στην αναχώρησή τους».
Φόρος κληρονομιάς στις επιχειρήσεις
Επίσης, μέσα στο 2026 περιορίστηκε με νόμο η ελάφρυνση του φόρου κληρονομιάς στην επιχειρηματική περιουσία. Τα επιχειρηματικά περιουσιακά στοιχεία άνω του 1 εκατομμυρίου λιρών θα χρεώνονται πλέον με φόρο κληρονομιάς στο 20%, ένα ιδιαίτερο πλήγμα για τις οικογενειακές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον Κρις Γκρόουβς, του δικηγορικού γραφείου Withers, μπορεί να είναι «υπαρξιακό» για μια επιχείρηση αν ξαφνικά χρειαστεί να συγκεντρώσει το 20% της αξίας της σε μετρητά. Και πρόσθεσε ότι η ιδέα ότι οι απόγονοι ενός επιχειρηματία μπορεί να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν την εργασία της ζωής τους λόγω μιας αλλαγής στο φορολογικό καθεστώς είναι υπερβολική για ορισμένους ανθρώπους. «Θα προτιμούσαν να βρίσκονται σε μια χώρα που θέλει οι επιχειρήσεις τους να συνεχίσουν να αναπτύσσονται», πρόσθεσε.
Θέλουν ενιαίο φορολογικό συντελεστή
Ο νυν υπουργός Οικονομικών Χίλι έχει δηλώσει ότι θέλει η Βρετανία να είναι μια «χώρα δημιουργίας πλούτου». Το παλιό καθεστώς μη κατοίκου έχει αντικατασταθεί από ένα νέο σύστημα. Αυτό παρέχει στους νέους κατοίκους που πληρούν τις προϋποθέσεις 100% φορολογική ελάφρυνση για το εισόδημα και τα κέρδη από το εξωτερικό για τα πρώτα τέσσερα χρόνια φορολογικού καθεστώτος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ωστόσο, σύμβουλοι υποστηρίζουν ότι το διάστημα αυτό θα έπρεπε να παραταθεί στα 10 έτη, ώστε να ενθαρρυνθούν οι άνθρωποι να ριζώσουν στη Βρετανία. Άλλοι έχουν προτείνει ότι ένα καθεστώς ενιαίου φορολογικού συντελεστή (flat tax), παρόμοιο με εκείνο της Ιταλίας ή της Ελλάδας. Υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να προσελκύσει και άτομα με υψηλά εισοδήματα.
Καλύτερα στην Αθήνα από τη Βρετανία
Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, πολλοί καταστρώνουν εναλλακτικά σχέδια και αξιολογούν την παρουσία τους στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Η Βρετανία είναι η δικαιοδοσία με την υψηλότερη φορολογία στην οποία δραστηριοποιούμαστε», δήλωσε επικεφαλής αμερικανικής τράπεζας. «Ένας φόρος επί των τραπεζών θα αποτελούσε πρόβλημα για το Ηνωμένο Βασίλειο… Θα οδηγούσε σε λιγότερες θέσεις εργασίας στον χρηματοοικονομικό τομέα. Έχω επισημάνει στην κυβέρνηση να μην εφησυχάζει», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τους FT, χώρες κινούνται ταχύτατα για να εκμεταλλευτούν τα λάθη της Βρετανίας. Μεταξύ αυτών η Ελλάδα και η Ιταλία. Κατά τον Γκρόουβς, η «φορολογική εξορία» δεν είναι όπως παλιά. «Σήμερα, μπορείς να ζεις στο Μιλάνο ή την Αθήνα, πόλεις που είναι πραγματικά κοσμοπολίτικα, παγκόσμια κέντρα».
