Καμπανάκι για νέα απλήρωτα δάνεια χτυπά η ΕΚΤ, καθώς η ακριβή ενέργεια και οι δυσκολότερες συνθήκες χρηματοδότησης πιέζουν τις επιχειρήσεις. Στην ενημέρωσή της προς το Eurogroup, η επικεφαλής της τραπεζικής εποπτείας Κλαούντια Μπουχ προειδοποιεί ότι οι πιέσεις αυτές μπορούν να επιδεινώσουν την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων, μεταφέροντας στο τραπέζι των υπουργών Οικονομικών τον κίνδυνο να δημιουργηθούν νέα «φέσια».
Η προειδοποίηση φέρνει στο προσκήνιο τις αντοχές όσων έχουν ήδη δανειστεί. Για μια επιχείρηση που εξακολουθεί να πληρώνει τις δόσεις της, η παρατεταμένη επιβάρυνση μπορεί να εξαντλήσει τα διαθέσιμα, να επιβάλει περικοπές επενδύσεων και τελικά να οδηγήσει στην ανάγκη ρύθμισης. Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται πριν η επιχείρηση φτάσει στην αθέτηση πληρωμών, όταν το δάνειο παραμένει ενήμερο, αλλά η επιχείρηση χάνει σταδιακά την οικονομική δυνατότητα να το εξυπηρετεί.
Στο ενημερωτικό της ΕΚΤ περιγράφεται ένας τραπεζικός κλάδος με ισχυρά κεφάλαια και ρευστότητα, καθώς και γενικά σταθερή ποιότητα ενεργητικού. Ταυτόχρονα, όμως, επισημαίνει ότι η άνοδος των επιτοκίων αναφοράς και η διεύρυνση των spreads, μετά την ανατιμολόγηση του κρατικού χρέους, αυξάνουν ήδη το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών. Ιδιαίτερα εκτεθειμένες εμφανίζονται οι επιχειρήσεις που πλήττονται από τις υψηλές τιμές ενέργειας και την ευπάθεια των διεθνών αλυσίδων παραγωγής.
Δανεισμός VS καθημερινότητα
Η πίεση αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν οι επιχειρήσεις χρειάζονται χρηματοδότηση για να συνεχίσουν να λειτουργούν, ενώ οι τράπεζες γίνονται όλο και πιο επιλεκτικές. Στην έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ, η αυστηροποίηση των κριτηρίων για επιχειρηματικά δάνεια στο τρίτο τρίμηνο ξεπέρασε τις προσδοκίες των ίδιων των τραπεζών, με εντονότερη επιβάρυνση για τις μικρομεσαίες. Αυξημένη αντίληψη κινδύνου και μικρότερη διάθεση ανάληψής του βρίσκονται πίσω από αυτή τη στάση.
Παράλληλα, η ζήτηση δανείων για επενδύσεις από μικρομεσαίες επιχειρήσεις υποχώρησε, ενώ οι ανάγκες για αποθέματα και κεφάλαιο κίνησης συνέχισαν να ενισχύουν τη ζήτηση χρηματοδότησης. Προκύπτει έτσι μια ανησυχητική απόκλιση για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς η καθημερινή λειτουργία εξακολουθεί να απαιτεί χρήματα, αλλά η διάθεση για επενδύσεις εξασθενεί. Οι τράπεζες αναφέρουν επίσης ότι οι δείκτες πιστωτικής ποιότητας επηρεάζουν ήδη προς το αυστηρότερο τις εγκρίσεις τους και αναμένουν περαιτέρω επίδραση στα επιχειρηματικά δάνεια στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, μια επιχείρηση με περιορισμένη ρευστότητα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με μεγαλύτερες ανάγκες χρηματοδότησης και δυσκολότερη πρόσβαση σε αυτήν. Εάν χρειαστεί να ανανεώσει παλαιότερο δανεισμό με βαρύτερους όρους, η επιβάρυνση προστίθεται στους λογαριασμούς που ήδη δυσκολεύεται να καλύψει. Εκεί δοκιμάζεται αν μια έγκαιρη ρύθμιση μπορεί να αποκαταστήσει τη δυνατότητα πληρωμής ή απλώς να μεταφέρει το πρόβλημα στην επόμενη λήξη.
Δάνεια πριν το «κόκκινο»
Για την Ελλάδα, όπου η μείωση των προβληματικών δανείων αποτέλεσε βασική προϋπόθεση για την επιστροφή των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας, η αποτροπή νέων καθυστερήσεων αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας οριακή επιδείνωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων σε ατομική βάση διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στο 3,4%, από 3,3% στο τέλος του 2025.
Η εικόνα χρειάζεται να διαβαστεί και πέρα από τα ήδη προβληματικά δάνεια. Στα εποπτικά στοιχεία της ΕΚΤ για τους τέσσερις σημαντικούς ελληνικούς τραπεζικούς ομίλους, δάνεια 12,29 δισ. ευρώ κατατάσσονταν στο τέλος του δεύτερου τριμήνου στην κατηγορία Stage 2, στην οποία εντάσσονται χρηματοδοτήσεις με σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική χορήγησή τους. Από το ποσό αυτό, 5,76 δισ. ευρώ αφορούσαν μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Το ποσοστό των επιχειρηματικών δανείων αυτής της κατηγορίας ανερχόταν στο 4,97%, ενώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έφτανε στο 8,27%.
Το στοίχημα για επενδύσεις
Η χρηματοοικονομική θέση των ελληνικών τραπεζών παραμένει εύρωστη, σύμφωνα με την ΤτΕ, επιτρέποντας τη στήριξη των επενδύσεων με νέες πιστώσεις. Στην εγχώρια έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων, άλλωστε, τα επιχειρηματικά κριτήρια και οι συνολικοί όροι παρέμειναν αμετάβλητοι στο τρίτο τρίμηνο, όπως και η αναλογία των αιτήσεων που απορρίφθηκαν.
Για την οικονομική πολιτική, όμως, η δυνατότητα των τραπεζών να δανείζουν πρέπει να συναντά επιχειρήσεις που μπορούν να αναλάβουν και να εξυπηρετήσουν τη χρηματοδότηση. Όταν η ρευστότητα κατευθύνεται στην κάλυψη ανατιμήσεων και υφιστάμενων υποχρεώσεων, περιορίζονται τα χρήματα για επέκταση της παραγωγής και νέες θέσεις εργασίας, ακόμη και χωρίς να εμφανιστεί απλήρωτη δόση.
Στην ίδια ενημέρωση προς το Eurogroup, η Μπουχ επισημαίνει ότι το αυξημένο δημόσιο χρέος περιορίζει τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να απορροφήσουν μελλοντικούς κραδασμούς. Η παράταση της ενεργειακής πίεσης μπορεί επομένως να βρει τις επιχειρήσεις με λιγότερες αντοχές και τα κράτη με μικρότερη ευχέρεια στήριξης.
Πηγή: ot.gr
