Τα νέα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τις καταναλωτικές προσδοκίες του Ιουλίου είναι μοιρασμένα. Η διάμεση εκτίμηση των καταναλωτών για τον πληθωρισμό κατά τους τελευταίους 12 μήνες μειώθηκε οριακά, όπως και οι διάμεσες προσδοκίες για τον πληθωρισμό τους επόμενους 12 μήνες και τα επόμενα τρία χρόνια, ενώ οι διάμεσες προσδοκίες για τον πληθωρισμό τα επόμενα πέντε χρόνια παρέμειναν αμετάβλητες.
Στον αντίποδα, επιδεινώθηκαν οι προσδοκίες για αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος τους επόμενους 12 μήνες, ενώ οι προσδοκίες για την αύξηση των δαπανών τους επόμενους 12 μήνες παρέμειναν αμετάβλητες.
Οι προσδοκίες για την οικονομική ανάπτυξη τους επόμενους 12 μήνες έγιναν λιγότερο αρνητικές, ενώ το αναμενόμενο ποσοστό ανεργίας σε 12 μήνες παρέμεινε αμετάβλητο.
Τέλος, οι προσδοκίες για την αύξηση των τιμών των κατοικιών κατά τους επόμενους 12 μήνες παρέμειναν αμετάβλητες, ενώ οι προσδοκίες για τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε 12 μήνες μειώθηκαν.
Η Ελλάδα με σκούρο γκρίζο χρώμα, έχει μακράν τον υψηλότερο αντιληπτό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, με 10% έναντι 3% του μέσου όρου – πηγή: ΕΚΤ (κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση)
Στο 10% ο αντιληπτός πληθωρισμός στην Ελλάδα
Τον Ιούλιο, ο διάμεσος δείκτης του αντιληπτού πληθωρισμού κατά τους προηγούμενους 12 μήνες μειώθηκε στο 3,5%, από 3,6% τον Ιούνιο. Οι διάμεσες προσδοκίες για τον πληθωρισμό τους επόμενους 12 μήνες μειώθηκαν επίσης, στο 2,9% από 3%, όπως και οι διάμεσες προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε τρία χρόνια, στο 2,7% από 2,8%. Οι διάμεσες προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε πέντε χρόνια παρέμειναν αμετάβλητες, στο 2,4%.
Η αβεβαιότητα σχετικά με τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό τους επόμενους 12 μήνες παρέμεινε αμετάβλητη και συνέχισε να είναι υψηλότερη από το επίπεδο που επικρατούσε πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Οι ερωτηθέντες στα χαμηλότερα εισοδηματικά πεμπτημόρια συνέχισαν να αναφέρουν, κατά μέσο όρο, υψηλότερες αντιλήψεις και προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε σύγκριση με εκείνους στα υψηλότερα εισοδηματικά πεμπτημόρια. Οι νεότεροι ερωτηθέντες (ηλικίας 18-34 ετών) συνέχισαν να αναφέρουν χαμηλότερες αντιλήψεις και προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ερωτηθέντες (ηλικίας 35-54 και 55-70 ετών).
Στην Ελλάδα ο αντιληπτός πληθωρισμός είναι ο υψηλότερος της Ευρωζώνης, σχεδόν τριπλάσιος από τον μέσο όρο, στο 10% από 10,1% τον Ιούνιο. Οι δε προσδοκίες για τον πληθωρισμό του επόμενου 12μήνου είναι επίσης οι υψηλότερες, αν και έχουν μειωθεί στο 5,6%, από 7% τον Ιούνιο. Παρόμοια είναι η εικόνα για τις πληθωριστικές προσδοκίες σε βάθος τριών και πέντε ετών, στο 5,5% και 5% αντίστοιχα.
Ελαφρώς βελτιωμένες οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό το επόμενο 12μηνο στην Ελλάδα, στο 5,6%, από 7% τον Ιούνιο.
Γιατί η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στον «πληθωρισμό της τσέπης»;
Για να καταρτίσει τον δείκτη του αντιληπτού πληθωρισμού η ΕΚΤ χρησιμοποιεί δύο ερωτήσεις. Η πρώτη είναι ποιοτική και αφορά τις μεταβολές στο γενικό επίπεδο των τιμών αγαθών και υπηρεσιών σε κάθε χώρα: «Σε σύγκριση με 12 μήνες πριν τι θεωρείτε ότι έχει συμβεί στις τιμές γενικά στη χώρα που ζείτε αυτό το διάστημα;» (ανέβηκαν λίγο/ανέβηκαν πολύ, έπεσαν λίγο, έπεσαν πολύ, έμειναν στάσιμες). Η δεύτερη ζητά από τους ερωτηθέντες να δώσουν έναν αριθμό για το πόσο ανέβηκαν ή μειώθηκαν οι τιμές.
Όπως αναφέρεται σε μεθοδολογικό σημείωμα της ΕΚΤ, τόσο ο αντιληπτός όσο και ο προσδοκώμενος πληθωρισμός σχετίζονται με το κοινωνικό-δημογραφικό προφίλ των ερωτηθέντων και το γενικό οικονομικό κλίμα. Η διευκρίνιση μοιάζει τεχνική αλλά μας βοηθάει να κατανοήσουμε τις ελληνικές ιδιαιτερότητες.
Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην Ευρωζώνη (27,5%). Η μόνη χώρα που βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση από εμάς είναι η Βουλγαρία (29%), αλλά καθώς μπήκε μόλις φέτος στο ευρώ δεν περιλαμβάνεται ακόμα στις έρευνες καταναλωτικών προσδοκιών της ΕΚΤ. Επίσης η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης. Τέλος, παρά τη βελτίωση των τελευταίων χρόνων, δεν έχουμε ανακάμψει από την οικονομική κρίση, με το πραγματικό εισόδημα να παραμένει 15% χαμηλότερο από το 2009.
Ο συνδυασμός των παραπάνω εξηγεί, εν μέρει, γιατί οι Έλληνες νιώθουν τον πληθωρισμό στην τσέπη τους να «καίει» πολύ περισσότερο από τον Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Όταν η στέγαση και η διατροφή καταπίνουν πάνω από μισό εισόδημα, όχι μόνο των φτωχών νοικοκυριών αλλά και των χαμηλών-μεσαίων εισοδημάτων που πληρώνουν ενοίκιο, οι πληθωριστικές ανατιμήσεις στα βασικά αγαθά και υπηρεσίες είναι εκείνες που «βαραίνουν» περισσότερο στα πορτοφόλια τους.
Μείωση εισοδήματος -1,2% αναμένουν οι Έλληνες, οριακή αύξηση 1% οι καταναλωτές της Ευρωζώνης
Προσδοκίες για εισόδημα και δαπάνες
Στην Ευρωζώνη οι προσδοκίες των καταναλωτών για την αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος τους επόμενους 12 μήνες μειώθηκαν στο 1%, από 1,1% τον Ιούνιο. Εν τω μεταξύ, η αντιληπτή αύξηση των ονομαστικών δαπανών κατά τους προηγούμενους 12 μήνες παρέμεινε αμετάβλητη σε σχέση με τον Ιούνιο, στο 5,1%. Η αναμενόμενη αύξηση των ονομαστικών δαπανών για τους επόμενους 12 μήνες παρέμεινε επίσης αμετάβλητη, στο 3,6%, με τους ερωτηθέντες στα τρία χαμηλότερα εισοδηματικά πεμπτημόρια να αναμένουν ελαφρώς υψηλότερη αύξηση των δαπανών σε σχέση με εκείνους στα δύο υψηλότερα πεμπτημόρια.
Στην Ελλάδα εξακολουθούμε να έχουμε αρνητικές προσδοκίες για το εισόδημα, αναμένοντας πτώση κατά -1,2% το επόμενο δωδεκάμηνο, από -1,4% τον Ιούνιο.
Αναμένουμε αύξηση των ονομαστικών δαπανών κατά 11,3%, από 11,2% τον Ιούνιο, επίσης η υψηλότερη σε όλη την Ευρωζώνη.
Αρνητική ανάπτυξη -4,5% αναμένουν οι Έλληνες
Οικονομική ανάπτυξη και αγορά εργασίας
Οι προσδοκίες για την πορεία της οικονομίας στην Ευρωζώνη παραμένουν αρνητικές, αναμένοντας συρρίκνωση κατά -1,2%, από -1,4% τον Ιούνιο. Οι προσδοκίες για το ποσοστό ανεργίας 12 μήνες από τώρα παρέμειναν αμετάβλητες στο 11,2%. Τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα ανέμεναν το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας για τους επόμενους 12 μήνες (13,5%), ενώ τα νοικοκυριά με υψηλότερα εισοδήματα ανέμεναν το χαμηλότερο ποσοστό (9,4%). Οι καταναλωτές συνέχισαν να αναμένουν ότι το μελλοντικό ποσοστό ανεργίας θα είναι μόνο ελαφρώς υψηλότερο από το τρέχον ποσοστό ανεργίας όπως το αντιλαμβάνονται (10,6%), γεγονός που υποδηλώνει γενικά σταθερές προοπτικές για την αγορά εργασίας. Ωστόσο, τα τριμηνιαία στοιχεία έδειξαν εξασθένιση του κλίματος στην αγορά εργασίας.
Οι Έλληνες παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι της Ευρωζώνης και στις προσδοκίες για την οικονομία της χώρας, αναμένοντας πτώση -4,5% το επόμενο 12μηνο, ποσοστό σχετικά βελτιωμένο σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου (-5,4%).
