Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία ωθούν τις κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη να θεσπίσουν επιδοτήσεις, να τροποποιήσουν τους φόρους και να αναθεωρήσουν τις πολιτικές τους στα καύσιμα, προκειμένου να προστατεύσουν τις οικονομίες, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά τους από τις ιστορικά υψηλές τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης.
Χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν αναλάβει δράση για να περιορίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις της μείωσης των ενεργειακών προμηθειών και της ραγδαίας ανόδου των τιμών των καυσίμων από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Επτά από τις δέκα χώρες που λαμβάνουν τα περισσότερα μέτρα για τον περιορισμό της οικονομικής ζημίας ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ανέφερε ο ΟΟΣΑ σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.
Πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε ήδη διαταράξει τις παγκόσμιες προμήθειες ενέργειας και προκάλεσε αναταραχή στην Ευρώπη. Η ΕΕ εισάγει σχεδόν το σύνολο του πετρελαίου που καταναλώνει και το 85% του φυσικού αερίου της. Συνολικά, οι εισαγωγές καλύπτουν το 57% των ενεργειακών αναγκών της Ένωσης, ενώ μεγάλο μέρος της ενέργειας που παράγεται εσωτερικά προέρχεται από ανανεώσιμες και πυρηνικές πηγές, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ.
Εν τω μεταξύ, οι Ευρωπαίοι νιώθουν όλο και μεγαλύτερη απογοήτευση, καθώς οι τιμές στα βενζινάδικα φτάνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες – όπως στην Ελλάδα για παράδειγμα, που μέτρα ακούμε και μέτρα δεν βλέπουμε από την κυβέρνηση…
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι οδηγοί στην ΕΕ ξοδεύουν επιπλέον 203 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα μόνο για το ντίζελ, σύμφωνα με την οργάνωση Transport & Environment.
«Είναι μια σκληρή ειρωνεία το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είναι οι λιγότερο ευάλωτες σε μια κρίση που οι ίδιες προκάλεσαν, ενώ η ευρωπαϊκή οικονομία δέχεται και πάλι το πλήγμα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Άντονι Φρόγκατ, αναλυτής του οργάνωσης.
Ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δαπανούν δισεκατομμύρια για να βοηθήσουν τις χώρες τους να αντιμετωπίσουν την τρέχουσα ενεργειακή κρίση.
Δείτε τις τιμές στην Ελλάδα και την υπόλοιπη ΕΕ στις 21 Σεπτεμβρίου:
Οι τιμές του ντίζελ σε ολόκληρη την ΕΕ, με την Ελλάδα να ξεπερνά τον μέσο όρο στην ακρίβεια.
Οι ηγέτες της ΕΕ στις Βρυξέλλες παραχώρησαν στα κράτη μέλη προσωρινή διακριτική ευχέρεια να χορηγήσουν κρατικές ενισχύσεις σε νοικοκυριά και σε ενεργοβόρους κλάδους, όπως η γεωργία, οι μεταφορές και η αλιεία.
Παρείχαν επίσης περιορισμένη ευελιξία ως προς τους κανόνες δαπανών της ΕΕ για επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν τη μακροπρόθεσμη εξάρτηση της Ένωσης από το εισαγόμενο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
«Οι πιέσεις από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και το κόστος δανεισμού είναι οδυνηρές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης την περασμένη εβδομάδα.
«Πρέπει να ενισχύσουμε την προσιτή, εγχώρια και καθαρή ενέργειά μας, είτε πρόκειται για ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια, είτε για βιομεθάνιο και άλλες μορφές», ώστε «να εξασφαλίσουμε την ανεξαρτησία μας και να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας», προσέθεσε.
Η Γαλλία επεκτείνει τις ενισχύσεις
Η Γαλλία έχει υιοθετήσει ένα ολοένα και διευρυνόμενο φάσμα στοχευμένων μέτρων για να προστατεύσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση καυσίμων από την αύξηση των τιμών.
Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε την Τρίτη ένα πακέτο μέτρων ύψους 450 εκατομμυρίων ευρώ για την επέκταση των μέτρων ανακούφισης. Διεύρυνε τη βοήθεια βάσει εισοδήματος για άτομα που διανύουν περισσότερα από 30 χιλιόμετρα μετ’ επιστροφής για να μεταβούν στην εργασία τους ή περισσότερα από 8.000 χιλιόμετρα ετησίως για επαγγελματικούς σκοπούς. Η επέκταση αυτή καθιστά 5,5 εκατομμύρια εργαζόμενους επιλέξιμους για πληρωμές ύψους 100 ευρώ, προκειμένου να καλυφθούν τα έξοδα καυσίμων μέχρι το τέλος του έτους, ανέφερε η κυβέρνηση.
Το νέο πακέτο επέκτεινε επίσης τις επιδοτήσεις στα καύσιμα για αγρότες, αλιείς και κατασκευαστικές εταιρείες έως το τέλος του έτους. Ενεργειακά κουπόνια αξίας από 48 έως 277 ευρώ θα διατεθούν επίσης τρεις μήνες νωρίτερα, προκειμένου να βοηθήσουν 5,8 εκατομμύρια οικογένειες να πληρώσουν τους χειμερινούς λογαριασμούς ενέργειας τους.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε από την φον ντερ Λάιεν να εξετάσει το ενδεχόμενο χαλάρωσης των κανονισμών της ΕΕ για την ποιότητα των καυσίμων όσον αφορά στην πυκνότητα, την περιεκτικότητα σε θείο και άλλα κριτήρια, προκειμένου να συμβάλει στην αύξηση της παραγωγής ντίζελ και κηροζίνης στην Ευρώπη. Η ΕΕ είχε λάβει παρόμοιο μέτρο κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19.
Σε επιστολή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Μακρόν προειδοποίησε ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα αντιμετωπίσει σύντομα «ισχυρές αυξήσεις στις τιμές» εάν τα Στενά του Ορμούζ, στα ανοικτά των ακτών του Ιράν, δεν ανοίξουν εκ νέου στην κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων και εάν ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα δεν επισκευαστεί, σύμφωνα με το Associated Press.
Ζήτησε επίσης να αυξηθεί το όριο της ΕΕ για την περιεκτικότητα σε συμβατικό βιοντίζελ στο τυποποιημένο καύσιμο ντίζελ από 7% σε 10%.
Και η Ελλάδα τι κάνει για τα πανάκριβα καύσιμα;
Όσο για την Ελλάδα, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να βιάζεται, αφού στο… παρά πέντε και με δόσεις θα γίνουν οι πολυδιαφημιζόμενες ανακοινώσεις της κυβέρνησης σχετικά με το ενεργειακό κόστος, όπως κατέστησε σαφές ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
Όπως είπε, στις 30 Σεπτεμβρίου θα ανακοινωθούν τα μέτρα για τα καύσιμα κίνησης, όπως συμβαίνει κάθε φορά, με τη διαφορά ότι τώρα θα αφορούν στο επόμενο δεκαπενθήμερο, λόγω της μεταβλητότητας στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Πρόσθεσε ότι στις 14 Οκτωβρίου θα γίνουν νέες ανακοινώσεις και για το πετρέλαιο θέρμανσης, μία ημέρα πριν από την έναρξη της διάθεσής του. Και σημείωσε πως, εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν, η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε νέες παρεμβάσεις, ενώ οι πολίτες θα έχουν πλήρη εικόνα τόσο για τα κυβερνητικά μέτρα όσο και για τυχόν πρωτοβουλίες των εταιρειών.
Για τη μείωση του ΕΦΚ, πάντως, ένα απαραίτητο μέτρο για να πάρουν ανάσα οι πολίτες από την ενεργειακή ακρίβεια, το οποίο εφαρμόζουν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, η ελληνική κυβέρνηση είναι ανένδοτη εδώ και χρόνια και, τώρα που έφτασε ο «κόμπος στο χτένι», ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, αφού μας διαβεβαίωσε πως «δεν υπάρχει κανείς στην κυβέρνηση που να μην θέλει να μειωθεί ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα», κατέληξε πως για να το κάνει πράξη πρέπει να πάρει την «άδεια» της ΕΕ.
«Υπάρχουν δύο θέματα που αν δεν θέσουμε, δεν λέμε στον κόσμο όλη την ιστορία όπως έχει: το πρώτο ζήτημα είναι να μπορεί να χρηματοδοτηθεί το μέτρο αυτό. Ο ΕΦΚ φέρνει στα κρατικά ταμεία 4 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Το δεύτερο είναι ότι επειδή έχουμε φτάσει στις οροφές δαπανών, για να πάρουμε ένα τέτοιο έκτακτο μέτρο, θα πρέπει να δοθεί από την Ευρώπη η εξαίρεση από τον υπολογισμό των οροφών δαπανών», εξήγησε ο κ. Μαρινάκης, με σύσσωμη την αντιπολίτευση να αντιδρά και να διαψεύδει τα επιχειρήματα του Μαξίμου, τονίζοντας πως η μείωση του ΕΦΚ «δεν απαιτεί και δεν προϋποθέτει καμία άδεια από την ΕΕ».
Γερμανία και Ισπανία μειώνουν τους φόρους στα καύσιμα
Στον αντίποδα της ελληνικής αδράνειας, στη Γερμανία μια δίμηνη περίοδος μειώσεων των φόρων στα καύσιμα έληξε ήδη στο τέλος Ιουνίου. Η κυβέρνηση συμφώνησε την περασμένη εβδομάδα να ανανεώσει τις φορολογικές μειώσεις, οι οποίες θα μειώσουν τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ κατά 17 σεντ ανά λίτρο από την 1η Οκτωβρίου έως το τέλος του έτους. Η γερμανική κυβέρνηση ανέφερε ότι η νέα μείωση θα κοστίσει 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η κυβέρνηση ανέφερε επίσης ότι θα διεξαγάγει συνομιλίες με τον κλάδο του πετρελαίου σχετικά με την εισαγωγή ανώτατου ορίου (πλαφόν) στις τιμές των καυσίμων έως την 1η Ιανουαρίου. Το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο εφαρμόζουν παρόμοια ανώτατα όρια τιμών εδώ και δεκαετίες.
Η ισπανική κυβέρνηση παρέτεινε επίσης τις μειώσεις στους φόρους της βενζίνης και του ντίζελ που είχε εισαγάγει τον Μάρτιο, στο πλαίσιο ενός πακέτου μέτρων ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, με σκοπό την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν στις εγχώριες τιμές της ενέργειας.
Η φορολογική ελάφρυνση ανήλθε σε 5 σεντ ανά λίτρο αυτό το μήνα. Ένας αυτόματος μηχανισμός θα την αυξήσει στα 20 σεντ ανά λίτρο, εάν ο ετήσιος πληθωρισμός των τιμών των καυσίμων υπερβεί το 15%.
Η κυβέρνηση Σάντσεθ παρέτεινε επίσης τις επιδοτήσεις καυσίμων για τις μεταφορικές εταιρείες, τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους αλιείς.
Από το ρωσικό αέριο στο πανάκριβο LNG των ΗΠΑ
Παράλληλα με τα εθνικά προγράμματα στήριξης, τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αξιοποιήσει τα στρατηγικά τους αποθέματα στο πλαίσιο μιας συμφωνίας των 32 χωρών-μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για τη διάθεση στην αγορά 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης τους.
Η ΕΕ έχει καταβάλει προσπάθειες για να μειώσει την ενεργειακή εξάρτησή της από την Ρωσία, αυξάνοντας την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας και μετατρέποντας τον εξοπλισμό και τις βιομηχανίες από ορυκτά καύσιμα σε ηλεκτρική ενέργεια.
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η μεγαλύτερη ηλεκτροκίνηση θα μπορούσε να μειώσει τον ετήσιο λογαριασμό της ΕΕ για εισαγόμενο πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλα ορυκτά καύσιμα κατά 260 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2040.
Καθώς όμως η ΕΕ προσπαθούσε να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια, έγινε πιο εξαρτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η φον ντερ Λάιεν έκανε μια συμφωνία πέρυσι με τον Ντόναλντ Τραμπ, η οποία περιελάμβανε τη δέσμευση της ΕΕ να αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε διάστημα τριών ετών.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει καταστήσει τη σχέση αυτή πιο ζωτικής σημασίας αλλά και πιο περίπλοκη για την Ευρώπη, η οποία στρέφεται όλο και περισσότερο προς τις ΗΠΑ για την προμήθεια ντίζελ και LNG. Η υποστήριξη που εξέφρασε ο Τραμπ αυτή την εβδομάδα υπέρ της απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ, με στόχο τη μείωση των εγχώριων τιμών, έχει προκαλέσει ανησυχίες στην ΕΕ, η οποία θα πρέπει να βρει εναλλακτικές πηγές προμήθειας του καυσίμου. Για αυτό, οι Βρυξέλλες ασκούν πιέσεις στην Ουάσινγκτον να εγκαταλείψει την ιδέα της αναστολής των πωλήσεων ντίζελ στο εξωτερικό.
«Πιστεύουμε ότι αυτή είναι μια κακή ιδέα», δήλωσε την Πέμπτη ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Όλοφ Γκιλ, προειδοποιώντας πως «η συνεργασία ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα της ενέργειας είναι ισχυρή, σταθερή και αμοιβαία επωφελής. Οποιαδήποτε διαταραχή θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις και για τις δύο πλευρές».
