Από τα τέλη του 2025 η κυβέρνηση προανήγγειλε αυξήσεις στις συντάξεις, που θα γίνονταν αισθητές σε όλους τους συνταξιούχους, ακόμα και σε όσους διατηρούν προσωπική διαφορά, μέσω της μείωσής της κατά 50%.
Ωστόσο, όπως προκύπτει από την έκθεση του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών Συντάξεων «Ήλιος» για τον Ιανουάριο του 2026. η πολυδιαφημισμένη αύξηση του 2,4% ισοδυναμεί σε μόλις 18 ευρώ το μήνα επιπλέον σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο. Δεν θα ξέρουν που να πρωτοξοδέψουν τα 0,58 λεπτά τη μέρα οι συνταξιούχοι που ζουν στην Ελλάδα. Σε ένα μπουκαλάκι νερό; Μισό κουτάκι τσίχλες για τα εγγονάκια ή ένα μειωμένο εισιτήριο λεωφορείου;
Για να μην είμαστε αχάριστοι, οι συνταξιούχοι αν κάνουν υπομονή μπορεί να καταλάβουν τον πλήρη αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων του χρόνου τέτοια εποχή, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η ενσωμάτωση των αλλαγών στο σύνολο των δικαιούχων, με κατάργηση της προσωπικής διαφοράς. Υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν θα έχουν καταπιεί τις όποιες αυξήσεις ο πληθωρισμός και η ακρίβεια, η οποία εξακολουθεί να καλπάζει ιδίως σε αγαθά και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης, όπως τα τρόφιμα και η στέγαση.
πηγή: ΗΔΥΚΑ-Ήλιος
Τι δείχνουν τα στοιχεία του Ήλιος
Σύμφωνα με την έκθεση του «Ήλιος» για τη μηνιαία απεικόνιση συνταξιοδοτικων παροχών τον Ιανουάριο του 2026, η μέση δαπάνη για την κύρια σύνταξη είναι 865,58 ευρώ μικτά, από 847,55 ευρώ τον Δεκέμβριο – αύξηση 18,03 ευρώ. Το τελικό καθαρό ποσό της μέσης κύριας σύνταξης είναι μόλις 813,64 ευρώ.
Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση της ετήσιας αναπροσαρμογής του 2,4% ακόμα και σε όσους συνταξιούχους διατηρούσαν την προσωπική διαφορά και έλαβαν το 50%, αντιστοιχεί σε πενιχρές ονομαστικές αυξήσεις, που δεν αλλάζουν το συνολικό μείγμα της κατανομής των συντάξεων.
Έτσι διατηρείται ο χάρτης της «φτωχοποίησης» της μεγάλης πλειοψηφίας των συνταξιούχων, με έξι στους δέκα να λαμβάνουν ως 1.000 ευρώ μικτά.
Ο χάρτης των συνταξιούχων
Συνολικά οι συνταξιούχοι της χώρας τον Ιανουάριο του 2026 ανήλθαν σε 2.529.695 άτομα. Σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο προστέθηκαν άλλοι 2.164 νέοι συνταξιούχοι.
Το μέσο εισόδημα από κύριες, επικουρικές και λοιπές παροχές φθάνει τα 1.038,10 ευρώ μικτά. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά όταν εξεταστούν μόνο οι κύριες συντάξεις, όπου ενσωματώνονται και οι αυξήσεις.
Τον Ιανουάριο πληρώθηκαν 2.899.085 κύριες συντάξεις, με συνολική δαπάνη σχεδόν 2,51 δισ. ευρώ και μέση δαπάνη ανά κύρια σύνταξη 865,58 ευρώ.
Η κύρια μάζα των συνταξιούχων, 1.942.886, λαμβάνουν συντάξεις γήρατος, με μέση δαπάνη τα 976,84 ευρώ. Από αυτούς, πάνω από 1,12 εκατομμύρια (57,3%) λαμβάνουν κύρια σύνταξη το πολύ ως 1.000 ευρώ μικτά.
Τα δεδομένα αυτά σκιαγραφούν ένα τοπίο στο οποίο η πλειονότητα των συνταξιούχων κινείται κοντά στα κατώτερα όρια αξιοπρεπούς διαβίωσης, ιδίως αν ληφθούν υπόψη οι αυξήσεις σε ενέργεια, στέγαση και βασικά αγαθά.
Πηγή: ΗΔΥΚΑ – Ηλιος
Διευρύνεται η ψαλίδα στις νέες συντάξεις του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα
Η αναπροσαρμογή στο ύψος των συντάξεων δεν είναι ικανή να μειώσει την ψαλίδα ανάμεσα στους συνταξιούχους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του «Ήλιος» το χάσμα στις νέες συντάξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα συνεχίζει να διευρύνεται. Ο μέσος όρος των νέων συντάξεων του ιδιωτικού τομέα είναι μόλις 789,88 ευρώ. Αντίστοιχα, η μέση σύνταξη που έλαβαν όσοι συνταξιοδοτήθηκαν τον Ιανουάριο από τον δημόσιο τομέα, ανέρχεται στα 1.468,44 ευρώ μικτά. Πλέον το χάσμα στις νέες συντάξεις μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου τομέα κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 678,56 ευρώ. Με άλλα λόγια οι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα λαμβάνουν λιγότερο από το 54% του ποσού που καταβάλλεται στους νέους συνταξιούχους του δημοσίου.
Το βαθύ αποτύπωμα της κρίσης
Η έκταση αυτής της απόκλισης αντανακλά το βαθύ αρνητικό αποτύπωμα που άφησε – και συνεχίζει να αφήνει – η πολυετής οικονομική κρίση και οι πολιτικές λιτότητας, στην αγορά εργασίας και κατ’επέκταση στις συντάξιμες αποδοχές.
Η καταβαράθρωση των μισθών, οι οποίοι ακόμα δεν έχουν ανακάμψει σε πραγματικούς όρους στα επίπεδα προ του 2010, η επέκταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης, τα κενά στην ασφάλιση λόγω ανεργίας αλλά και η επιλογή της χαμηλής ασφαλιστικής βαθμίδας από τους ελεύθερους επαγγελματίες, οδηγούν μαθηματικά σε συντάξεις πείνας για όσους εργάζονταν στον ιδιωτικό τομέα. Αντιθέτως, παρά τον περιορισμό των μισθών στο δημόσιο, η σταθερότητα και τα περισσότερα έτη ασφάλισης που προσφέρει το καθεστώς μονιμότητας, εξασφαλίζουν πιο αξιοπρεπείς συντάξεις.
Οι αριθμοί της φτωχοποίησης των συνταξιούχων
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία του ΗΛΙΟΣ, για το πώς κατανέμονται οι συντάξεις. Όπως σημειώνει η Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), από τον σχετικο Πίνακα Σ.1 ου Παραρτήματος της Έκθεσης προκύπτει, ότι επί του συνόλου των συνταξιούχων τον Ιανουάριο 2026 (2.529.695):
- Συντάξεις έως 940 € καθαρά (1.000 € μεικτά) λαμβάνουν 1.368.565 συνταξιούχοι (ποσοστό 54,1%).
- Συντάξεις έως 658 € καθαρά (700 € μεικτά) λαμβάνουν 891.124 συνταξιούχοι (ποσοστό 35,2%).
- Συντάξεις έως 564 € καθαρά (600 € μεικτά) λαμβάνουν 677.789 συνταξιούχοι (ποσοστό 26,8%).
- Συντάξεις έως 470 € καθαρά (500 € μεικτά) λαμβάνουν 419.782 συνταξιούχοι (ποσοστό 16,6%).
Επιπλέον:
- Η μέση κύρια σύνταξη ανέρχεται στα 865,58 € μεικτά (813,64 € καθαρά) και είναι η χαμηλότερη στην ΟΝΕ
- Η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται στα 196,40 € μεικτά (184,70 € καθαρά)
- Το μέσο μέρισμα ανέρχεται στα 114,35 € μεικτά (106,70 € καθαρ
«Το ύψος τής μέσης κύριας σύνταξης στα 865,58 € μεικτά είναι πολύ χαμηλότερο και από τον θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα που ανέρχεται σε 880 € μεικτά. Μαζί με το εφεύρημα της «προσωπικής διαφοράς», που δεν υπάρχει σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα τής ΟΝΕ, καθιστούν θλιβερή την κατάσταση στις ελληνικές συντάξεις», σημειώνει ο πανεπιστημιακός και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ Αλέξης Μητρόπουλος.
Ο ίδιος κάνει λόγο για γενικευμένη «συνταξιοδοτική φτώχεια» («pension poverty»), η οποία θα διευρυνθεί κυρίως μετά το 2028, ως συνέπεια των «συνταξιοκτόνων ρυθμίσεων» μιας σειράς νόμων: 4336/2015 (γ’ μνημόνιο), 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και 4670/2020 (νόμος Βρούτση).
