Το «φάντασμα» ενός «φόρου ταραχών» πλανάται στο Ελιζέ, στο φόντο των καταστροφών κατά τις πρόσφατες αναταραχές στη Γαλλία, με το κεντροδεξιό περιοδικό Le Point να αναρωτιέτασι «ποιος πρέπει να πληρώσει για τις σπασμένες βιτρίνες και τα λεηλατημένα καταστήματα».
Το περιοδικό γράφει ότι καθώς ο λογαριασμός για την «αστική βία του Οκτωβρίου διαγράφεται αστρονομικός, το φάντασμα ενός “φόρου ταραχών” έχει επανεμφανιστεί στους διαδρόμους της εξουσίας».
«Αυτή η υποχρεωτική επιβάρυνση στα ασφαλιστήρια συμβόλαιά μας υπόσχεται ήδη να πυροδοτήσει τη δημόσια συζήτηση, μόλις εννέα μήνες αφότου η πρώτη απόπειρα κατέληξε σε πολιτικό και νομικό φιάσκο».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ζήτημα της αποζημίωσης για ταραχές παρουσιάστηκε αρχικά στη Γερουσία στα τέλη του 2025.
Ο αρχικός στόχος ήταν η παροχή οικονομικής βοήθειας σε όποιον ήταν θύμα ζημιών που προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια ταραχών.
Οι αρχικές αντιδράσεις
Αυτό το μέτρο παρουσιάστηκε στη συνέχεια ως τροπολογία, η οποία συμπεριλήφθηκε στο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό του 2026.
Αλλά η ιδέα έγινε γρήγορα αντικείμενο διαμάχης.
Στις 7 Ιανουαρίου 2026, στην Εθνοσυνέλευση, η βουλευτής Maud Petit (από το κεντρώο κόμμα MoDem – Κίνημα Δημοκρατών) είπε ότι «από τότε που η Γερουσία υιοθέτησε τον λεγόμενο φόρο ταραχών, έχω λάβει πολλά παράπονα δυσαρέσκειας στην εκλογική μου περιφέρεια, τη Βαλ-ντε-Μαρν».
«Ούτε οι κάτοικοι ούτε οι οικονομικοί φορείς κατανοούν γιατί η αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν από την αστική βία, την οποία καταδικάζουν, όπως όλοι μας, και την οποία, πάνω απ’ όλα, δεν διέπραξαν, θα πρέπει να χρηματοδοτείται μέσω ασφαλιστικών συμβάσεων».
Για την ίδια, η καρδιά του προβλήματος έγκειται στη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι τοπικές αρχές στην απόκτηση ασφάλισης, και αυτή η τροπολογία χάνει εντελώς το νόημα.
«Το να υποχρεώνουμε όλους τους ασφαλισμένους να χρηματοδοτούν τις ζημιές που προκαλούνται από ταραχές ισοδυναμεί με το να υποχρεώνουμε μια νομοταγή πλειοψηφία να πληρώνει για τις πράξεις που διαπράττονται από μια βίαιη μειοψηφία».
Ως εκ τούτου, καλεί το κράτος να αναλάβει πλήρως το καθήκον του να διατηρεί τη δημόσια τάξη αντί να επιβάλλει νέο φόρο.
Η βουλευτής επισημαίνει ένα άλλο πρόβλημα: το σύστημα βασίζεται στο μοντέλο των φυσικών καταστροφών.
Για την ίδια, αυτό είναι ασυνεπές: «Οι ταραχές δεν είναι φυσικές καταστροφές και δεν αποτελούν κίνδυνο, ο οποίος εξ ορισμού είναι ανεξέλεγκτος. Εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της δημόσιας τάξης και, ως εκ τούτου, στην ευθύνη του κράτους», τόνισε κατά την ομιλία της στην Εθνοσυνέλευση.
Για τον Roland Lescure, Υπουργό Οικονομίας, ο στόχος δεν είναι η δημιουργία ενός νέου φόρου, αλλά η ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των ασφαλιζόμενων.
«Αυτό δεν απαλλάσσει με κανέναν τρόπο το κράτος από τις ευθύνες του», διευκρίνισε, απευθυνόμενος στην βουλευτή. Τόνισε τη σημασία του να καθησυχαστούν οι οικονομικοί φορείς της χώρας, ώστε κανείς να μην διστάσει να δημιουργήσει μια επιχείρηση. Για να υποστηρίξει το επιχείρημά του, εγγυήθηκε ότι το κράτος θα αναλάβει την ευθύνη για την εγγύηση αυτού του ταμείου.
Το κεντροδεξιό Les Républicains επισημαίνει δύο σημαντικά προβλήματα: Πρώτον, ότι αυτό αναγκάζει τον γαλλικό λαό να πληρώσει για να αντισταθμίσει την αδυναμία του κράτους να διατηρήσει τη δημόσια τάξη.
Δεύτερον, ότι είναι απαράδεκτο να πληρώνει η πλειοψηφία για τις πράξεις μιας παραβατικής μειοψηφίας.
Οι αντιδράσεις μετά την 17η Οκτωβρίου
Στις 19 Φεβρουαρίου 2026, το Συνταγματικό Συμβούλιο ολοκλήρωσε τη συζήτηση, απορρίπτοντας επίσημα το μέτρο ως αντισυνταγματικό και ακατάλληλο.
Ωστόσο, ενώ το μέτρο αφαιρέθηκε από τον νόμο περί προϋπολογισμού, δεν εξαλείφθηκε εντελώς από τα σχέδια της κυβέρνησης.
Το μέγεθος των πρόσφατων ζημιών έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση γύρω από αυτόν τον φόρο.
«Τουλάχιστον 3.000 επιχειρήσεις» λεηλατήθηκαν το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, δήλωσε ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκόρνυ.
Ο απολογισμός είναι βαρύς και, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Morningstar, της υπηρεσίας οικονομικών δεδομένων, η έκταση των ζημιών στις 17 Οκτωβρίου ανέρχεται σε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παρόλο που οι διαμαρτυρίες κατά του υψηλού κόστους ζωής το Σάββατο 24 Οκτωβρίου ήταν πιο ήρεμες από ό,τι την προηγούμενη εβδομάδα, ορισμένες επιχειρήσεις εξακολουθούσαν να λεηλατούνται και να υφίστανται βανδαλισμούς. Για άλλη μια φορά, η κυβέρνηση και οι ασφαλιστικές εταιρείες αναζητούν γρήγορες λύσεις για να βοηθήσουν τα θύματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο «φόρος ταραχών» επέστρεψε στο προσκήνιο της συζήτησης.
Έχοντας αφαιρεθεί από το σχέδιο προϋπολογισμού στις αρχές του έτους, το μέτρο θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027. Αλλά πρόκειται για μια μακρά διαδικασία. Το Συμβούλιο της Επικρατείας πρέπει να εγκρίνει πολλά κείμενα πριν τα δημοσιεύσει στην Επίσημη Εφημερίδα.
Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από εισφορά αλληλεγγύης 0,8% επί των ασφαλιστηρίων συμβολαίων περιουσίας και ατυχημάτων, που καλύπτουν κυρίως κατοικίες και αυτοκίνητα.
Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί, καθώς αρχικά προβλεπόταν να είναι 5% όταν η πρόταση υποβλήθηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2026. Η κυβέρνηση στοχεύει στη δημιουργία ενός είδους ταμείου αλληλεγγύης και τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη ζημιών που προκύπτουν από ταραχές και για την υποστήριξη των θυμάτων.
Μια λεγόμενη «συνεισφορά αλληλεγγύης», η οποία θα είναι υποχρεωτική. Αυτό σημαίνει ότι οι ζημιές θα καλυφθούν οικονομικά από όλα τα ασφαλισμένα άτομα στη Γαλλία. Αυτή η συγκέντρωση πόρων, όπως έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2026, είναι απίθανο να ευχαριστήσει τους πάντες, καθώς ουσιαστικά χρηματοδοτεί τις ζημιές.
Το δίλημμα της αποζημίωσης
Αυτό το ταμείο θα ενεργοποιηθεί σε διάφορα σενάρια. Πρώτον, εάν οι υλικές ζημιές υπερβούν τα 700.000 ευρώ σε ολόκληρη τη διάρκεια των ταραχών, όχι μόνο για ζημιές που προκλήθηκαν σε ένα μόνο άτομο.
Αυτές οι υλικές ζημιές μπορεί να ποικίλλουν: σπασμένα παράθυρα, λεηλατημένα καταστήματα, καμένα ή κατεστραμμένα οχήματα.
Όταν οι ζημιές επηρεάζουν δημόσια κτίρια, όπως δημαρχεία ή σχολεία, το ταμείο ενεργοποιείται ξεκινώντας από 300.000 ευρώ.
Τέλος, εάν μια ταραχή οδηγήσει σε τουλάχιστον 30 περιστατικά, καθένα από τα οποία εκτιμάται σε τουλάχιστον 10.000 ευρώ σε ζημιές, το ταμείο θα αποδεσμευτεί επίσης.
Για τα θύματα της 17ης Οκτωβρίου, οι ασφαλιστικές εταιρείες αναλαμβάνουν τις ζημιές. Ένας καταστηματάρχης του οποίου η επιχείρηση λεηλατήθηκε θα υποβάλει αίτηση αποζημίωσης στην ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης του, ενώ κάποιος του οποίου το αυτοκίνητο κάηκε θα απευθυνθεί στην ασφάλιση αυτοκινήτου του.
Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και εξαρτάται από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, την κάλυψη και το συμβόλαιο του ατόμου. Εάν ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο δεν καλύπτει τις ζημίες που σχετίζονται με τις ταραχές, δεν θα καταβληθεί αποζημίωση.
Σύμφωνα με τον γαλλικό Κώδικα Εσωτερικής Ασφάλειας, το κράτος θεωρείται αστικός υπεύθυνος για ορισμένα εγκλήματα και αδικήματα που διαπράττονται με βία από ομάδες ή συγκεντρώσεις, κατά περιουσίας ή ατόμων. Επομένως, το κράτος μπορεί να υποχρεωθεί να χρηματοδοτήσει ορισμένες αποζημιώσεις μέσω αποζημίωσης, αλλά αυτό δεν αποτελεί αυτόματη εγγύηση.
Όσον αφορά τις πρόσφατες ταραχές, οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι υπεύθυνες για την πληρωμή, λαμβάνοντας υπόψη τις διάφορες διατάξεις αποζημίωσης στις συμβάσεις τους, ενώ το κράτος συνεισφέρει επίσης χρηματοδοτώντας ορισμένες ζημιές.
Αυτό το ισχύον σύστημα θα μπορούσε να αμφισβητηθεί εάν ο φόρος ταραχών συμπεριληφθεί στον προϋπολογισμό του 2027.
Πηγή: ot.gr
