Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα ελαττωματικά οικονομικά μοντέλα σημαίνουν ότι η επιταχυνόμενη επίδραση που έχει η κλιματική κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια χρηματοπιστωτική κατάρρευση.
Η ανάκαμψη θα είναι πολύ πιο δύσκολη από ό,τι μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, καθώς «δεν μπορούμε να σώσουμε τη Γη όπως σώσαμε τις τράπεζες».
Καθώς ο κόσμος οδεύει με ταχείς ρυθμούς προς την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 °C, οι κίνδυνοι ακραίων καιρικών φαινομένων και κλιματικών αλλαγών αυξάνονται ραγδαία.
Ωστόσο, τα τρέχοντα οικονομικά μοντέλα που χρησιμοποιούν οι κυβερνήσεις και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα επιλέγουν μα αγνοήσουν εντελώς τέτοιες κρίσεις, σύμφωνα με τους ερευνητές, προβλέποντας αντίθετα ότι η σταθερή οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί μόνο από τη σταδιακή αύξηση των μέσων θερμοκρασιών.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα μοντέλα υποθέτουν ότι το μέλλον θα συμπεριφερθεί όπως το παρελθόν, παρά το γεγονός ότι η καύση ορυκτών καυσίμων ωθεί το κλιματικό σύστημα σε αχαρτογράφητα νερά, συμφωνα με τον Guardian.
Αγνοώντας ένα δυσοίωνο μέλλον
Τα σημεία καμπής, όπως η κατάρρευση των κρίσιμων ρευμάτων του Ατλαντικού ή του παγετώνα της Γροιλανδίας, θα έχουν παγκόσμιες συνέπειες για την κοινωνία.
Ωστόσο είναι δύσκολο να προβλεφθεί ακριβώς το χρονικό σημείο που αυτές θα έρθουν.
Οι συνδυασμένες ακραίες καιρικές καταστροφές θα μπορούσαν να καταστρέψουν τις εθνικές οικονομίες, σύμφωνα με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου του Έξετερ και του χρηματοοικονομικού think tank Carbon Tracker Initiative.
Η έκθεσή τους καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι κυβερνήσεις, οι ρυθμιστικές αρχές και οι χρηματοοικονομικοί διαχειριστές πρέπει να δώσουν πολύ μεγαλύτερη προσοχή σε αυτούς τους κινδύνους, επειδή η αποφυγή μη αναστρέψιμων αποτελεσμάτων μέσω της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι πολύ φθηνότερη από την προσπάθεια αντιμετώπισής τους.
«Δεν έχουμε να κάνουμε με διαχειρίσιμες οικονομικές προσαρμογές», δήλωσε ο Δρ Jesse Abrams, του Πανεπιστημίου του Έξετερ.
«Οι κλιματολόγοι που ρωτήσαμε ήταν σαφείς: τα τρέχοντα οικονομικά μοντέλα δεν μπορούν να αποτυπώσουν αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία – τις αλυσιδωτές αποτυχίες και τις σύνθετες κρίσεις που καθορίζουν τον κλιματικό κίνδυνο σε έναν θερμότερο κόσμο – και θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τα ίδια τα θεμέλια της οικονομικής ανάπτυξης».
«The global economy could face 50% loss in GDP between 2070 and 2090 from the catastrophic shocks of climate change unless immediate action by political leaders is taken to decarbonise and restore nature.» pic.twitter.com/wA3XdlmK0P
— Dr. Genevieve Guenther (she/they) 🪬 (@DoctorVive) January 16, 2025
Μία μη αναστρέψιμη κρίση
«Για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, πρόκειται για μια θεμελιώδη παρερμηνεία των κινδύνων που αντιμετωπίζουμε», δήλωσε.
«Σκεφτόμαστε κάτι σαν την [κρίση] του 2008, αλλά από την οποία δεν μπορούμε να ανακάμψουμε. Μόλις συμβεί η κατάρρευση του οικοσυστήματος ή η κλιματική κατάρρευση, δεν μπορούμε να σώσουμε τη Γη όπως κάναμε με τις τράπεζες».
Ο Mark Campanale, Διευθύνων Σύμβουλος της Carbon Tracker, δήλωσε:
«Το τελικό αποτέλεσμα των λανθασμένων οικονομικών συμβουλών είναι η ευρέως διαδεδομένη αδιαφορία μεταξύ των επενδυτών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Σε ορισμένα κυβερνητικά τμήματα υπάρχει η τάση να υποτιμούν τις επιπτώσεις του κλίματος στην οικονομία, προκειμένου να αποφύγουν τη λήψη δύσκολων αποφάσεων σήμερα. Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα – οι συνέπειες της καθυστέρησης είναι καταστροφικές».
Ο Hetal Patel, της Phoenix Group, η οποία διαχειρίζεται περίπου 300 δισεκατομμύρια λίρες σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις για τους πελάτες της, δήλωσε:
«Η υποτίμηση του φυσικού κινδύνου δεν παραμορφώνει μόνο τις επενδυτικές αποφάσεις, αλλά υποβαθμίζει τις πραγματικές συνέπειες που τελικά θα επηρεάσουν το σύνολο της κοινωνίας».
Οι ειδικοί προειδοποιούν
Οι αναλογιστές προέβλεψαν το 2025 ότι η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει απώλεια 50% του ΑΕΠ μεταξύ 2070 και 2090 από καταστροφικές κλιματικές κρίσεις, πολύ υψηλότερη από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως.
Η νέα έκθεση βασίστηκε σε εκτιμήσεις 68 κλιματολόγων από ερευνητικά ιδρύματα και κυβερνητικές υπηρεσίες στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, την Κίνα και εννέα άλλες χώρες.
Ένα βασικό συμπέρασμα ήταν ότι, ενώ τα οικονομικά μοντέλα συνδέουν παραδοσιακά τις κλιματικές ζημίες με τις αλλαγές στις μέσες θερμοκρασίες, οι κοινωνίες και οι αγορές υποφέρουν περισσότερο από ακραία φαινόμενα, όπως καύσωνες, πλημμύρες και ξηρασίες.
Ένα άλλο συμπέρασμα ήταν ότι το ΑΕΠ μπορεί να αποκρύψει το πλήρες κόστος των κλιματικών ζημιών, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τους θανάτους και τα προβλήματα υγείας, τις κοινωνικές αναταραχές και την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων.
Είπαν ότι αντί να περιμένουμε τέλεια μοντέλα κινδύνου, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα ακραία φαινόμενα, και όχι μόνο στις κεντρικές εκτιμήσεις, καθώς και στην ευπάθεια ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Researchers from University of Exeter have warned that the current economic models are failing to account for the scale and severity of the damage that warming of 2 degrees Celsius could cause. https://t.co/zafZPn5jJh
— Stuti Mishra (@StutiNMishra) February 5, 2026
Αλλά οι υπεύθυνοι δεν προσαρμόζονται
Οι επενδυτές θα πρέπει επίσης να επιταχύνουν την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα ως καταπιστευματική υποχρέωση για την αποφυγή μεγάλων μελλοντικών απωλειών, είπε ο Campanale.
Τα τρέχοντα οικονομικά μοντέλα μπορούν να δώσουν εκτιμήσεις για τις απώλειες που φαίνονται ακριβείς, αλλά οι επιστήμονες τις χαρακτήρισαν υπερβολικά αισιόδοξες.
«Κάποιοι λένε ότι θα έχουμε απώλεια 10% του ΑΕΠ μεταξύ 3C και 4C βαθμών [παγκόσμιας θέρμανσης], αλλά οι επιστήμονες του φυσικού κλίματος λένε ότι η οικονομία και η κοινωνία θα σταματήσουν να λειτουργούν όπως τις γνωρίζουμε. Αυτό είναι ένα μεγάλο χάσμα», είπε ο Abrams.
Η Laurie Laybourn, της Strategic Climate Risks Initiative, δήλωσε:
«Ζούμε σήμερα μια παραδειγματική αλλαγή στην ταχύτητα, την κλίμακα και τη σοβαρότητα των κινδύνων που προκαλεί η κλιματική κρίση. Ωστόσο, πολλοί κανονισμοί και κυβερνητικές ενέργειες είναι επικίνδυνα αποκομμένοι από την πραγματικότητα».
