Το θανάσιμο ελάττωμα ενός διοικητή, όπως υποστήριξε ο Καρλ φον Κλάουζεβιτς, ένας πρωσικός στρατηγός του 19ου αιώνα, είναι το πείσμα, ή «η αντίσταση ενάντια στη λογική μας». Για ένα σύγχρονο παράδειγμα αυτής της συμπεριφοράς, δεν χρειάζεται να ψάξουμε πιο μακριά από τον Μαρκ Ρούτε, τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Economist.
Εδώ και μήνες ο κ. Ρούτε αρνείται να παραδεχτεί ότι η διατλαντική συμμαχία, ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής ασφάλειας για περισσότερα από επτά δεκαετίες, βρίσκεται κοντά στο να διαλυθεί. Αυτό απαιτεί εθελοτυφλία, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα του Economist.
Ο Ρούτε, το ΝΑΤΟ και ο Τραμπ
Ο κ. Ρούτε αγνοεί τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ που θέτουν υπό αμφισβήτηση την ετοιμότητα των ΗΠΑ να τηρήσουν το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο ορίζει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους αποτελεί επίθεση εναντίον όλων. Ο κ. Τραμπ μιλά επίσης για την απόσυρση ορισμένων δυνάμεων από την Ευρώπη.
Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Ρούτε, πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας, επιμένει με θάρρος ότι δεν έχει καμία αμφιβολία ότι η Αμερική είναι «απόλυτα προσηλωμένη στο ΝΑΤΟ, απόλυτα προσηλωμένη στο Άρθρο 5». Υποστηρίζει ότι το ΝΑΤΟ δεν χρειάζεται «Σχέδιο Β» σε περίπτωση που η Αμερική αποσυρθεί ξαφνικά από τη συμμαχία. Έχει μάλιστα απαγορεύσει οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με αυτό εντός της έδρας του ΝΑΤΟ. Σε όλα αυτά τα σημεία, έχει άδικο.
Προς υπεράσπιση του κ. Ρούτε, πρέπει να πούμε ότι είναι διπλωματικός, αναφέρει το Economst. Προσπαθώντας να κρατήσει την Αμερική στη συμμαχία, έχει κολακεύσει τον κ. Τραμπ, έχει υπομείνει τις φλυαρίες του και τον έχει αποκαλέσει «μπαμπά». Ο κ. Ρούτε φοβάται ότι οι προσπάθειες της Ευρώπης να απεξαρτηθεί από τις εγγυήσεις ασφάλειας της Αμερικής μπορεί να προσβάλλουν περαιτέρω τον ιδιότροπο πρόεδρό της και να επιταχύνουν το διαζύγιο που το υπόλοιπο ΝΑΤΟ επιθυμεί να αποφύγει.
Και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες καταφεύγουν στην κολακεία και προσπαθούν να αξιοποιήσουν το διαπραγματευτικό ένστικτο του κ. Τραμπ, δαπανώντας δισεκατομμύρια για αμερικανικά όπλα, πολλά από τα οποία προορίζονται για την Ουκρανία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν έχουν και πολλές επιλογές. Για παράδειγμα, η Ευρώπη διαθέτει ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις έναντι των αμερικανικών συστημάτων αεροπορικής άμυνας Patriot.
Το Plan B
Ακόμη και η σκέψη ενός «Σχεδίου Β» αρκεί για να προκαλέσει νευρικότητα στους στρατηγούς. Μεγάλο μέρος της αποτρεπτικής δύναμης του ΝΑΤΟ προέρχεται από την ικανότητά του να ενώνει τις ένοπλες δυνάμεις πολλών χωρών σε μια ενιαία, συνεκτική δύναμη υπό ενιαία διοίκηση με επικεφαλής έναν Αμερικανό στρατηγό. Χωρίς την υπερδύναμη να διατηρεί την τάξη, το υπόλοιπο της συμμαχίας ενδέχεται να αποδυναμωθεί από διαμάχες σχετικά με το ποιος θα πρέπει να είναι επικεφαλής — και από αμφιβολίες για το αν θα έχουν πράγματι την εξουσία να λαμβάνουν αποφάσεις σε περίπτωση που η Ευρώπη βρεθεί σε πόλεμο.
Ωστόσο, παρά τους κινδύνους που ενέχει το γεγονός ότι η Ευρώπη σχεδιάζει ανοιχτά ένα «διαζύγιο», δεν έχει άλλη επιλογή. Η αισιοδοξία του κ. Ρούττε έχει ξεπεραστεί από τα γεγονότα. Οι απειλές του κ. Τραμπ τον Ιανουάριο να καταλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία, μέλος του ΝΑΤΟ, ώθησαν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να αρχίσουν να σχεδιάζουν κρυφά πώς θα πολεμήσουν χωρίς την Αμερική. Από τότε, ο κ. Τραμπ έχει υπονομεύσει τις διαβεβαιώσεις των αξιωματούχων του ότι η αποχώρηση θα είναι αργή και ομαλή, καθώς η Ευρώπη αναλαμβάνει την ευθύνη για τη δική της συμβατική άμυνα.
Οι περικοπές
Έχει επίσης ανακοινώσει απροσδόκητες περικοπές στον αριθμό των στρατευμάτων που βρίσκονται στην Ευρώπη και ακύρωσε την αποστολή άλλων. Στις 22 Μαΐου αναμενόταν η Αμερική να μειώσει τις δυνάμεις που δεσμεύεται να στείλει στην Ευρώπη σε περίπτωση πολέμου. Οι σύμμαχοί της δεν μπορούν να είναι σίγουροι ότι θα λάβουν τα όπλα που έχουν αγοράσει από την Αμερική, η οποία αναβάλλει τις παραδόσεις προκειμένου να αναπληρώσει τα αποθέματα που εξαντλήθηκαν στο Ιράν.
Η ανανέωση της συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ θα είναι δύσκολη και δαπανηρή: ένας λόγος παραπάνω για να ξεκινήσουμε τώρα, σύμφωνα με το Economist. Η Ευρώπη θα μπορούσε να εξευρωπαΐσεί τις δομές του ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να σχηματίσει μια νέα συμμαχία ή θα μπορούσε να αξιοποιήσει εκείνες που βρίσκονται σε εμβρυακό στάδιο, όπως η Διακλαδική Εκστρατευτική Δύναμη των δέκα μελών, υπό τη ηγεσία της Βρετανίας, ή η «συμμαχία των προθύμων» που σχεδιάζει να προσφέρει εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία. Κάθε επιλογή θα ήταν επικίνδυνη — αλλά λιγότερο επικίνδυνη από το να μην κάνουμε τίποτα.
Πηγή: ΟΤ
