Τα επικρατέστερα σενάρια για τις αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης..
Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται εκ νέου το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά το 2030, καθώς η γήρανση του πληθυσμού και οι δημογραφικές εξελίξεις ασκούν ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Παρότι η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει καμία ειλημμένη απόφαση για άμεση αύξηση των ορίων ηλικίας, οι αναλογιστικές μελέτες και οι προβλέψεις διεθνών οργανισμών διατηρούν το θέμα στην επικαιρότητα.
Σύμφωνα με τα επικρατέστερα σενάρια, εφόσον οι δημογραφικές τάσεις συνεχιστούν, τα γενικά όρια ηλικίας θα μπορούσαν να αυξηθούν σταδιακά από το 2030 και μετά. Η αύξηση αυτή εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φθάσει συνολικά περίπου το ενάμιση έτος σε βάθος χρόνου, χωρίς όμως να εφαρμοστεί απότομα. Αντίθετα, εξετάζεται ένα μοντέλο κλιμακωτής προσαρμογής, ώστε οι ασφαλισμένοι να έχουν επαρκή χρόνο προσαρμογής στις νέες προϋποθέσεις.
Οι πληροφορίες αυτές έχουν ήδη προκαλέσει έντονη κινητικότητα μεταξύ των ασφαλισμένων. Πολλοί εργαζόμενοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης πριν από το 2030, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι θα αποχωρήσουν με τα σημερινά ηλικιακά όρια. Η αυξημένη ροή αιτήσεων προς τον ασφαλιστικό φορέα αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αβεβαιότητα που επικρατεί σχετικά με τις μελλοντικές αλλαγές.
Ποιοι προστατεύονται
Αν η αυξητική τάση ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό, ως τα τέλη του 2026 ενδέχεται να έχουν κατατεθεί πάνω από 260.000 αιτήσεις.Υπενθυμίζεται ότι το 2025 κατατέθηκαν 225.803 αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που ήταν επίσης ο μεγαλύτερος στα χρονικά του ΕΦΚΑ.
Ωστόσο, δεν επηρεάζονται όλοι οι ασφαλισμένοι από ένα πιθανό νέο καθεστώς. Πρώτα απ’ όλα, προστατεύονται όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, είτε για πλήρη είτε για μειωμένη σύνταξη. Η θεμελίωση του δικαιώματος κατοχυρώνει τις προϋποθέσεις εξόδου που ίσχυαν κατά τον χρόνο συμπλήρωσης των απαιτούμενων όρων και οι ασφαλισμένοι αυτοί μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμά τους ακόμη και σε μεταγενέστερο χρόνο.
Εκτός των πιθανών αλλαγών αναμένεται να παραμείνουν και οι ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με ειδικές διατάξεις λόγω ύπαρξης ανάπηρου μέλους στην οικογένεια, καθώς και όσοι υπάγονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, όπου εφαρμόζονται ειδικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης εξαιτίας της φύσης της εργασίας τους. Αντίστοιχα, ιδιαίτερο καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει για τους ένστολους, των οποίων οι όροι συνταξιοδότησης καθορίζονται από ειδικές νομοθετικές διατάξεις.
Αντίθετα, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση για τους νεότερους ασφαλισμένους και όσους δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει τις προϋποθέσεις θεμελίωσης δικαιώματος. Οι συγκεκριμένες κατηγορίες είναι πιθανότερο να επηρεαστούν από ενδεχόμενες αλλαγές που θα εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια, εφόσον αποφασιστεί η σύνδεση των ορίων ηλικίας με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής.
Παραδείγματα με ποιες ηλικίες επηρεάζονται
-Εργαζόμενος ηλικίας 58 ετών το 2030, που δεν έχει συμπληρώσει ακόμη τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, είναι πιθανό να υπαχθεί στα νέα ηλικιακά όρια, εφόσον αυτά τεθούν σε ισχύ.
– Αντίθετα, ασφαλισμένος ηλικίας 61 ετών το 2030, ο οποίος έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης με τις ισχύουσες διατάξεις, δεν αναμένεται να επηρεαστεί και θα μπορεί να αποχωρήσει με τα όρια που έχει κατοχυρώσει.
– Νεότεροι εργαζόμενοι, σήμερα ηλικίας 35-45 ετών, θεωρούνται οι πλέον πιθανό να επηρεαστούν από τυχόν μελλοντικές μεταβολές, καθώς ο χρόνος συνταξιοδότησής τους τοποθετείται αρκετά μετά το 2030.
