Οι ειδικότητες με τις μεγαλύτερες ελλείψεις, οι 8.000 θέσεις νοσηλευτών και ο στόχος για περιορισμό των κενών στο 15%. Οι παρεμβάσεις Βιλδιρίδη, Βαλτά και Σουλιώτη για το σύστημα υγείας του 2030.
Στην αναθεώρηση των οργανογραμμάτων των δημόσιων νοσοκομείων και στη διαμόρφωση ενός νέου υγειονομικού χάρτη, με στόχο την καλύτερη κατανομή του προσωπικού και την κάλυψη των πραγματικών αναγκών κάθε περιοχής, επικεντρώνεται ο σχεδιασμός του υπουργείου Υγείας για το ΕΣΥ των επόμενων ετών.
Της Εύας Οικονομάκη
Την ανάγκη επικαιροποίησης των οργανικών θέσεων, οι οποίες σήμερα δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των νοσοκομείων και στις αναβαθμίσεις των υποδομών τους, ανέδειξε η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, κατά τη διάρκεια του 6ου συνεδρίου «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026».
Η ίδια επισήμανε ότι οι μεγαλύτερες ελλείψεις ιατρικού προσωπικού εντοπίζονται στην ακτινολογία, τη νεφρολογία και τη γενική ιατρική, ενώ αναφέρθηκε στα προβλήματα που εξακολουθούν να καταγράφονται σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως στην Κω.
Οι παρεμβάσεις για το ανθρώπινο δυναμικό, η χρηματοδότηση του συστήματος, η πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας και ο ρόλος των φαρμακείων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με θέμα «Το Σύστημα Υγείας του 2030: Από το ΕΣΥ του Σήμερα στο Σύστημα Υγείας του Αύριο».
Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης ο Απόστολος Βαλτάς, πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), και ο Κυριάκος Σουλιώτης, καθηγητής Πολιτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Τον συντονισμό είχε ο Μάνος Νιφλής, γενικός διευθυντής των enikos.gr και enikonomia.gr.
Αλλαγές στα οργανογράμματα των νοσοκομείων
«Για να μην ωραιοποιούμε τα πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, επισημαίνοντας ότι η ορθολογική κατανομή του προσωπικού αποτελεί σημαντική πρόοδο, αλλά δεν αρκεί για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος.
Όπως εξήγησε, έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία κατάρτισης του νέου υγειονομικού χάρτη, ο οποίος θα συμβάλει στον επανασχεδιασμό των υπηρεσιών και στην καλύτερη κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια χρονοβόρα διαδικασία, καθώς απαιτούνται θεσμικές παρεμβάσεις και η έκδοση προεδρικών διαταγμάτων, με τη γενική γραμματέα να εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς το κατά πόσο θα ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, επισήμανε ότι το σύστημα υγείας θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη συνέχεια της φροντίδας, στη γηριατρική, στην αποκατάσταση και στην ανακουφιστική φροντίδα, τομείς που σήμερα δεν έχουν ενσωματωθεί επαρκώς στη λειτουργία του.
Οι ελλείψεις γιατρών και οι 8.000 θέσεις νοσηλευτών
Στο ζήτημα της στελέχωσης, η γενική γραμματέας ανέφερε ότι από το 2019 το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του ΕΣΥ έχει αυξηθεί κατά 11,6%, ενώ από το 2023 εφαρμόζεται νέα μεθοδολογία κατανομής των θέσεων, με βάση τις ανάγκες κάθε περιοχής.
Σύμφωνα με την ίδια, στην τελευταία προκήρυξη θέσεων ιατρών εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για το 82% των θέσεων, εξέλιξη που συνέδεσε με την εφαρμογή στοχευμένων οικονομικών και θεσμικών κινήτρων.
Για το νοσηλευτικό προσωπικό εφαρμόζεται μεθοδολογία στελέχωσης με αναλογία 1,8 έως 2,1 νοσηλευτών ανά κατειλημμένη κλίνη. Με βάση αυτή έχουν κατανεμηθεί τα τελευταία χρόνια 8.000 θέσεις μόνιμου νοσηλευτικού προσωπικού, ενώ με την πρόσθετη κατανομή που προγραμματίζεται, οι κενές οργανικές θέσεις αναμένεται να περιοριστούν από το 20% στο 15% έως το τέλος του 2026.
Η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη σημείωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει τον υψηλότερο αριθμό γιατρών ανά 1.000 κατοίκους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο αντιμετωπίζει σημαντικές ανισορροπίες ως προς τη γεωγραφική κατανομή και τις ειδικότητες.
Όπως ανέφερε, τα κίνητρα για την αναισθησιολογία έχουν αρχίσει να αποδίδουν, με αποτέλεσμα να έχουν αντιμετωπιστεί προβλήματα στελέχωσης στην Ξάνθη και την Καβάλα. Αντίθετα, οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται πλέον στην ακτινολογία, τη νεφρολογία και τη γενική ιατρική, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες στην κάλυψη θέσεων παθολόγων στην Κω.
Γιατροί στα νησιά και διασύνδεση των νοσοκομείων
Η γενική γραμματέας αναφέρθηκε στη σταδιακή εισαγωγή νέων πρακτικών για την κάλυψη των αναγκών των νησιών, όπως η αποστολή ομάδων γιατρών σε τακτική βάση για την εξυπηρέτηση μη επειγόντων περιστατικών.
Ως παράδειγμα ανέφερε την Κάλυμνο, επισημαίνοντας ότι η παρουσία ομάδων γιατρών ακόμη και τρεις φορές την εβδομάδα μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου προσωπικού.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι πολλοί πολίτες δεν γνωρίζουν σε ποια υγειονομική δομή μπορούν να απευθυνθούν, ζήτημα που επιδιώκεται να αντιμετωπιστεί μέσω του νέου υγειονομικού χάρτη.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Σουλιώτης υποστήριξε ότι τα νοσοκομεία δεν μπορούν να λειτουργούν ως απομονωμένες μονάδες. Αναφέρθηκε σε πρόταση μελέτης της διαΝΕΟσις για τη δημιουργία δικτύου διασυνδεδεμένων δομών, με κεντρικό ρόλο στα μεγάλα πανεπιστημιακά νοσοκομεία, περιφερειακές μονάδες και υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας, δημόσιες και ιδιωτικές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα περιφερειακά νοσοκομεία θα μπορούσαν να καλύπτουν το 80% έως 90% των περιστατικών, περιορίζοντας τις μετακινήσεις ασθενών προς μεγάλα νοσοκομεία.
Στα 20 δισ. ευρώ η δαπάνη για την υγεία
Στη χρηματοδότηση του συστήματος αναφέρθηκε ο Κυριάκος Σουλιώτης, σημειώνοντας ότι η συνολική ετήσια δαπάνη υγείας στην Ελλάδα προσεγγίζει πλέον τα 20 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 15 δισ. ευρώ πριν από πέντε χρόνια.
Όπως υποστήριξε, ο ρυθμός αύξησης της δαπάνης υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται των ευρωπαϊκών επιπέδων, λόγω της χαμηλής αφετηρίας της περιόδου των μνημονίων.
Αναφερόμενος στην υψηλή ιδιωτική δαπάνη, επισήμανε ότι συνδέεται και με την επιθυμία των πολιτών να αποφεύγουν τις αναμονές και να επιλέγουν οι ίδιοι γιατρό ή υγειονομική δομή.
Σύμφωνα με στοιχεία ερευνών που παρουσίασε, η πρόθεση ιδιωτικής πληρωμής για υπηρεσίες υγείας ανέρχεται στο 38%, ενώ το 69% των Ελλήνων θεωρεί ότι η χώρα διαθέτει ανεπαρκή αριθμό γιατρών.
Παράλληλα, ανέφερε ότι παρεμβάσεις όπως το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», η αναβάθμιση των νοσοκομειακών υποδομών, η διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους μέσω φαρμακείων και το ηλεκτρονικό κλείσιμο ραντεβού συγκεντρώνουν ποσοστά αποδοχής άνω του 80%, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα.
Βαλτάς: Νέες υπηρεσίες στα φαρμακεία και πρόσβαση στον φάκελο υγείας
Την ανάγκη διεύρυνσης του ρόλου των φαρμακείων στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ανέδειξε ο Απόστολος Βαλτάς, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί στη θεσμική αναγνώριση υπηρεσιών που παρέχονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανασκόπηση της φαρμακευτικής αγωγής, οι προσυμπτωματικοί έλεγχοι και η παροχή πρόσθετων υπηρεσιών υγείας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη πρόσβασης των φαρμακοποιών στις απαραίτητες πληροφορίες του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας, ώστε να μπορούν να συμβάλλουν στην ασφαλέστερη χρήση των φαρμάκων.
Αναφέρθηκε επίσης στις ελλείψεις φαρμάκων, συνδέοντας το πρόβλημα με τις χαμηλές τιμές, τις μειωμένες ποσότητες που διατίθενται στην αγορά και τις εξαγωγές, ενώ ζήτησε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των φαρμακείων σε μικρούς και απομακρυσμένους οικισμούς.
Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης των προγραμμάτων πρόληψης, με ειδική αναφορά στην παχυσαρκία, υποστηρίζοντας ότι η αντιμετώπισή της απαιτεί σταθερή χρηματοδότηση.
Τηλεϊατρική μέσω φαρμακείων
Στις προοπτικές ανάπτυξης υπηρεσιών τηλεϊατρικής μέσω των φαρμακείων αναφέρθηκε επίσης ο Απόστολος Βαλτάς, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη πρακτική θα μπορούσε να ενισχύσει την υγειονομική κάλυψη απομακρυσμένων περιοχών.
Με αναφορές στο Καστελλόριζο και στον Άγιο Ευστράτιο, σημείωσε ότι, με τη βοήθεια του φαρμακοποιού, οι πολίτες θα μπορούσαν να πραγματοποιούν εξετάσεις και να διαβιβάζουν τα αποτελέσματα σε νοσοκομειακές δομές, περιορίζοντας την ανάγκη μετακινήσεων.
Ο ίδιος ανέδειξε τη συμβολή των φαρμακείων στους εμβολιασμούς, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα πραγματοποίησής τους χωρίς προηγούμενη επίσκεψη σε γιατρό έχει διευκολύνει σημαντικά τους πολίτες.
Κλείνοντας, εξέφρασε προβληματισμό για την ανάπτυξη αυτοματοποιημένων συστημάτων διάθεσης φαρμάκων, με αφορμή παράδειγμα από την αμερικανική αγορά, θέτοντας το ζήτημα της επιστημονικής ευθύνης σε περιπτώσεις όπου η χορήγηση φαρμάκων γίνεται μέσω ρομποτικών συστημάτων.
Οι εργασίες του συνεδρίου, με κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», μεταδίδονται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr και τα portals enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr, ενώ ο Real FM μεταδίδει εκτενή αποσπάσματα.
Χρυσοί χορηγοί του συνεδρίου είναι οι: ELPEN και DEMO. Ασημένιοι χορηγοί είναι οι: Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.
Χορηγοί είναι οι: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM και Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».
Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι: oloygeia.gr , enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews, real.gr.
