Σε εφιάλτη έχει μετατραπεί η εβδομαδιαία επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ για τα νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η εικόνα μπροστά από τα ράφια των σούπερ μάρκετ έχει πλέον αλλάξει δραματικά, με τους καταναλωτές να μετρούν ξανά και ξανά το περιεχόμενο του καλαθιού τους πριν φτάσουν στο ταμείο.
Το «τέρας» του πληθωρισμού ξύπνησε ξανά, χτυπώντας στην καρδιά της καθημερινής επιβίωσης, που δεν είναι άλλο από το οικογενειακό τραπέζι.
Με την ενέργεια να φουντώνει ξανά τη φωτιά της ακρίβειας και τον γενικό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη να σκαρφαλώνει στο 4% —το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας— η Ευρώπη βυθίζεται σε μια νέα κρίση κόστους ζωής, όπου ακόμα και τα πιο βασικά αγαθά τείνουν να μετατραπούν σε είδη πολυτελείας.
Στην Ελλάδα, η κατάσταση με την ακρίβεια παραμένει ένα από τα πιο κρίσιμα και πιεστικά ζητήματα για τα νοικοκυριά, καθώς ο γενικός πληθωρισμός στη χώρα παρουσίασε νέα επιτάχυνση τον Οκτώβριο του 2026, σκαρφαλώνοντας στο 5,6% (από 5,1% τον Σεπτέμβριο), επιφέροντας σημαντικές αυξήσεις στα προϊόντα πρώτης ανάγκης.
Το φαινόμενο αυτό δεν επηρεάζει ομοιόμορφα τη γηραιά ήπειρο, καθώς παρουσιάζονται τεράστιες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη, με ορισμένες περιοχές να καταγράφουν πρωτοφανείς αυξήσεις και άλλες να σημειώνουν πτώση τιμών λόγω κρατικών παρεμβάσεων.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 1,4% τον Οκτώβριο του 2026, κινούμενος ελαφρώς χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (1,6%), ενώ ο γενικός πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,6%.
Παρά τη συγκρατημένη συνολική εικόνα στα τρόφιμα, καταγράφονται πιέσεις σε συγκεκριμένα νωπά και βασικά είδη, ενώ παρατείνεται το μέτρο της μείωσης τιμών στα σούπερ μάρκετ.
Παρότι τον Σεπτέμβριο ο δείκτης τροφίμων είχε καταγράψει οριακά αρνητικό πρόσημο, τον Οκτώβριο οι πιέσεις επανήλθαν.
Πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν αισθητές αυξήσεις σε επιμέρους βασικά είδη, όπως το βοδινό κρέας (+12,3%) και οι πατάτες (+9,2%). Επιπλέον, το σωρευτικό κόστος παραμένει υψηλό σε σχέση με τα επίπεδα προ του 2021.
Για τη συγκράτηση του κόστους στο καλάθι του νοικοκυριού, βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών. Η επικαιροποιημένη λίστα περιλαμβάνει 994 βασικούς κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ με μειωμένες τιμές, μέτρο το οποίο παρατείνεται έως το τέλος του 2026.
Στην Ευρώπη
Οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων στην Ευρώπη ήταν μέτριες φέτος, αλλά τα φρέσκα προϊόντα γίνονται πιο ακριβά, με τις τιμές να αυξάνονται κατά 8% στη Γαλλία και τις διαταραχές στον εφοδιασμό να αφήνουν τα ράφια άδεια στη νότια Ιταλία.
Όποιος μπήκε σε ένα σούπερ μάρκετ στη Νάπολη ή οπουδήποτε αλλού στη νότια Ιταλία στα τέλη Οκτωβρίου μπορεί να βρήκε, σύμφωνα με το euronews, τον διάδρομο με τα φρούτα μισοάδειο.
Για περίπου δύο εβδομάδες, οι οδηγοί φορτηγών, θυμωμένοι με το κόστος του ντίζελ, απέκλεισαν δρόμους και λιμάνια σε όλη τη νότια Ιταλία.
Οι αποθήκες σταμάτησαν να φορτώνουν και τα ράφια με κρέας, φρέσκο γάλα, φρούτα και εμφιαλωμένο νερό στην Καμπανία, την Απουλία και την Καλαβρία άδειασαν, σε ορισμένα μικρά καταστήματα μέσα σε μια μέρα.
Τον Οκτώβριο, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα στην Ιταλία κόστισαν 7,5% περισσότερο από ό,τι πριν από ένα χρόνο, από 5,5% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας Istat. Οι τιμές για το τυπικό καλάθι αγορών που περιλαμβάνει τρόφιμα, είδη οικιακής χρήσης και είδη προσωπικής φροντίδας αυξήθηκαν κατά 2,5%, από 1,5%.
Η Ιταλία αποτελεί μια ακραία περίπτωση. Αλλά υποδεικνύει κάτι που συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη: μετά από μια ήσυχη χρονιά, τα εβδομαδιαία ψώνια αρχίζουν να γίνονται ξανά πιο ακριβά.
H ενέργεια ο κύριος μοχλός της ακρίβειας
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε το 4% τον Οκτώβριο, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσίευσε την Τετάρτη η Eurostat.
Η ενέργεια ήταν ο κύριος μοχλός. Τα καύσιμα, ο ηλεκτρισμός και η θέρμανση ήταν 20,8% ακριβότερα σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Οι τιμές των τροφίμων, συγκριτικά, έχουν αυξηθεί πολύ πιο αργά.
Οι τιμές των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν κατά 1,6% στην ευρωζώνη τον Οκτώβριο σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα. Σε ολόκληρη την ΕΕ, τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά ήταν μόλις 0,6% ακριβότερα τον Σεπτέμβριο, τον τελευταίο μήνα με στοιχεία για κάθε χώρα.
Αν όμως κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, η εικόνα είναι άνιση. Οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν μόνο κατά 0,5% τον Οκτώβριο σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα.
Οι τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων, που καλύπτουν είδη όπως φρούτα, λαχανικά, κρέας και ψάρι, αυξήθηκαν κατά 4,6%, από 2,7% τον Αύγουστο.
«Η ενέργεια και τα τρόφιμα οδήγησαν στην αύξηση των τιμών, ενώ ο δομικός πληθωρισμός παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερός παρά το συνεχιζόμενο ενεργειακό σοκ», δήλωσε σε σχόλια μέσω email ο Nicola Nobile, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ιταλία στην Oxford Economics.
Είναι λογικό αν σκεφτεί κανείς πώς φτάνουν τα τρόφιμα στο ράφι. Τα τρακτέρ λειτουργούν με ντίζελ, τα θερμοκήπια χρειάζονται θέρμανση και σχεδόν όλα μετακινούνται με φορτηγό.
Όταν αυτά τα κόστη αυξάνονται, τα φρέσκα προϊόντα, τα οποία δεν μπορούν να παραμείνουν σε μια αποθήκη για μήνες, μπορούν να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα.
Η Κύπρος στην κορυφή, η Σουηδία στον πάτο
Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, τα πιο πρόσφατα που περιλαμβάνουν κάθε χώρα της ΕΕ, δείχνουν πού έχουν πληγεί περισσότερο οι αγοραστές.
Η Κύπρος είχε την πιο απότομη άνοδο, με τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά να είναι 4% ακριβότερα σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Ακολουθούν η Ισπανία με 2,7%, η Ρουμανία με 2,6%, η Μάλτα με 2,5% και η Πορτογαλία με 2,4%.
Εκτός ΕΕ, η Τουρκία είχε πολύ υψηλότερο ποσοστό, με τις τιμές των τροφίμων να αυξάνονται κατά 27,6% σε ένα χρόνο.
Σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ, τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά ήταν στην πραγματικότητα φθηνότερα από ό,τι ένα χρόνο πριν.
Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στη Σουηδία, όπου οι τιμές μειώθηκαν κατά 6,3%. Αυτό ακολούθησε τη μείωση του ΦΠΑ. Η κυβέρνηση μείωσε στο μισό τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, από 12% σε 6%, την 1η Απριλίου, και η μείωση θα διαρκέσει έως το τέλος του 2027.
Η Λετονία, η Ουγγαρία και η Τσεχία είδαν επίσης τις τιμές των τροφίμων να μειώνονται κατά 3,8% έως 4,8%.
